Podczas wieczerzy Rudolf V upija się do nieprzytomności winem przysłanym przez jego przyrodniego brata – Michała, wielkiego księcia Strelsau. Wino zostało wypełnione środkiem odurzającym, przez co władca nie może być ocucony, a tym samym udać na dzisiejszą koronację. Była to intryga Michała, który chce mieć pretekst przejęcia władzy w Rurytanii. Nie może znieść faktu, że będąc starszym nie jest pretendentem do tronu z powodu jego matki niebędącej arystokratką. Zapt przekonuje Rassendylla do udawania Rudolfa V podczas koronacji. Rassendyll wiedząc, że Michał będąc regentem nie odda władzy, zgadza się. Ceremonia się odbywa pomyślnie w Strelsau. Rassendyll odkrywa, że król musi poślubić swoją kuzynkę księżniczkę Flawię, która nie darzy go sympatią.
Flawia widząc odmienny charakter swego domniemanego kuzyna, zaczyna się do niego przekonywać. Następnego dnia Zapt i Rassendyll wracają do Zendy, by sprowadzić prawdziwego Rudolfa V, którego uprowadzono. Obaj domyślają się, że za porwaniem stał Rupert hr. von Hentzau, podwładny Michała. Rassendyll musi kontynuować maskaradę, by uniemożliwić spiskowcom działanie bez obciążenia samych siebie. Wkrótce Rassendyll zakochuje się w Flawii, odwzajemniającej jego uczucia. Tymczasem Hentzau informuje Michała, że domyślił się oszustwa i uwięził prawdziwego króla w drwalskim domu.