Oczy są znacznie oddalone od otworu gębowego, co może mieć związek ze sposobem pobierania pokarmu – rogatnica miażdży skorupy mięczaków.
W pierwszej płetwie grzbietowej znajdują się 3 kolce o zróżnicowanej długości – trzeci, najmniejszy, jest odsunięty ku tyłowi. Druga płetwa grzbietowa jest wsparta na 23–26 miękkich promieniach. Płetwa odbytowa rozpostarta jest na 21–23 promieniach miękkich, bez kolców. Na każdym z boków trzona ogonowego rozmieszczone są 2 lub 3 rzędy drobnych, ostrych kolców, przy czym dolny ich rząd jest krótszy.
Rożek smużkowy osiąga przeciętnie 15 cm długości, maksymalnie do 30 cm.
Biologia i ekologia Gatunek terytorialny. Jego głównym pokarmem są małże, ale zjada też wiele innych organizmów, w tym ryby i koralowce. Ryba jajorodna. Odpoczywa i śpi leżąc na dnie nieruchomo, na boku ciała. Zaalarmowana wydaje głośne, turkoczące dźwięki.
Znaczenie dla człowieka Gatunek poławiany na niewielką skalę. Większe znaczenie ma jako ryba akwariowa.