W dwu wymienionych wyżej wersjach duchowość ateistyczna jest jednym z przejawów sekularyzacji i indywidualizmu. Wyraża pragnienie zastąpienia doświadczeń religijnych w formach wypracowanych przez trzy tradycje: judaizm, chrześcijaństwo i islam, formami zaspokajającymi potrzeby etyczne bądź estetyczne. Duchowość ateistyczna jest połączeniem niewiary z potrzebą duchowości, której nie zaspokaja ani sama religia ani sam ateizm.
Religie zwane niekiedy ateistycznymi (trzeci wymieniony sposób rozumienia duchowości ateistycznej) nie są uważane za formy takiej duchowości, stanowiąc jedynie powierzchowne adaptacje kultury Wschodu w kręgach określanych jako New Age.
Duchowość ateistyczna w kulturze
Będąc stosunkowo nowym zjawiskiem, duchowość ateistyczna nie jest jeszcze tradycją, ponieważ nie ma długiej historii. Nie ma też podłoża instytucjonalnego.
Jednym z przedstawicieli tej opcji światopoglądowej jest francuski filozof André Comte-Sponville.
Na temat duchowości ateistycznej można znaleźć teksty na stronach internetowych, takich jak: „The Center for Spiritual Atheism”, „Atheist Revolution”, czy „About.com”, zaś w Polsce na stronach portalu „Racjonalista.pl”.