Większość ludzkich działań jest zdeterminowana poprzez procedurę warunkowania sprawczego. Często warunkowanie sprawcze nie jest ukierunkowane bezpośrednio na to, żeby kogoś uwarunkować, lecz mimo to jednak zachodzi w sposób pośredni. Warunkowanie sprawcze to naturalna technika nauczania, która jest stosowana od tysięcy lat, aczkolwiek nie było szczegółowo badane przed eksperymentami Thorndike’a na początku XX wieku.
Skinner Za twórcę procedur warunkowania instrumentalnego uważa się B.F. Skinnera. Twierdził on, że czynnikami najsilniej wpływającymi na zachowanie są konsekwencje, czyli to, co następuje bezpośrednio po zachowaniu. Nie był on jednak pierwszym psychologiem, który zwrócił uwagę na koncepcję nagród i kar. Swoją ideę Skinner zapożyczył od Edwarda Thorndike’a, który w swoich eksperymentach nad zwierzętami zwrócił uwagę na prawo efektu. Bazując na wynikach Thornidke’a, Skinner oczyścił je z subiektywnych i nienaukowych spekulacji na temat uczuć, zamiarów czy celów organizmu.