Najstarsze znane przywileje miejskie dla Halmstadu pochodzą z 1307 roku.
Korzystne położenie, umożliwiające pośrednictwo w wymianie handlowej, przyczyniło się do rozwoju ośrodka miejskiego na tym terenie, którego najstarsze ślady pochodzą z połowy XIII wieku. Przyjmuje się, że miasto zostało założone około 1254/1255 roku przez króla duńskiego Krzysztofa I w związku z budową zamku nad rzeką Nissan (1255). Pierwotnie miasto zlokalizowane było około 2 km na północ od współczesnego centrum Halmstad w górę rzeki Nissan, w miejscu gdzie obecnie znajdują się ruiny kościoła Övraby. Z 1264 roku pochodzi wzmianka o istniejącym tam klasztorze dominikanów. W klasztorze tym około 1270/1271 roku powstał najstarszy znany dokument spisany w Halmstad. Jest to list Petrusa de Dacia do niemieckiej mistyczki Krystyny ze Stommeln.
W latach 20. XIV wieku osada miejska została przeniesiona z Övraby na współczesne miejsce, 2 km bliżej wybrzeża. Stara osada w Övraby przetrwała do 1563 roku. Nazwa nowego miasta zostało wymieniona w przywilejach z 1322 roku jako Broktorph, ale już w 1327 roku jako Halmstad. W XIV i XV wieku miasto pełniło ważną rolę pośrednika w wymianie handlowej ze szwedzką Smalandią. W XV wieku rozpoczęto budowę kościoła pw. św. Mikołaja (S:t Nikolai kyrka).