Przebieg Włochy posiadają cztery połączenia sieci elektroenergetycznych z innymi państwami: na granicy francusko-włoskiej na granicy austriacko-włoskiej na granicy szwajcarsko-włoskiej na granicy słoweńsko-włoskiej Między godziną 3.00 a 4.00 28 września 2003 jedynie na granicy szwajcarsko-włoskiej odnotowano przekroczenie zdolności przesyłowej o 8 MW, niemniej nie mogło to mieć wpływu na separację włoskiego systemu.
Ustalono, że izolację i tym samym rozległą awarię włoskiego systemu elektroenergetycznego zapoczątkowało o 3.00 automatyczne wyłączenie linii tranzytowej 380 kV Lukmanier leżącej na terenie Szwajcarii. Przyczyną tego było znaczne przeciążenie tej linii, która została zaprojektowana do pracy w temperaturze do 40°C. Przeciążona linia osiągnęła temperaturę ponad 100°C, co spowodowało nadmierne wydłużenie przewodów (zwis przekroczył 20 m) i w efekcie kontakt linii wysokiego napięcia z drzewami, co skutkowało zwarciem i automatycznym wyłączeniem linii. Tranzyt energii został przekierowany na linię 380 kV San Bernardino, tym samym dodatkowo ją obciążając.