Powstanie utworu Geneza poematu wiąże się z osobą i śmiercią Zofii z Kamińskich Węgierskiej (1822-1869), która po śmierci męża (1849) opuściła Polskę i osiedliła się w Paryżu. Norwid poznał ją na jesieni 1868, kiedy zaczął bywać w jej głośnym saloniku literackim przy rue de Laval. Latem następnego roku stał się jej najbliższym przyjacielem i wielbicielem. Zofia Węgierska była aż do śmierci (8 listopada 1869) uosobieniem subtelnej kobiecości. Jej śmierć znalazła odbicie w kilku wierszach poety (Zdawa się mnie niekiedy czy Ja wielbię Katula) oraz stała się inspiracją elegijnego poematu miłosnego, jakim jest Assunta. Jakkolwiek dziewczęca Assunta nie jest bezpośrednim portretem zmarłej, Norwid umieścił w utworze cały szereg elementów związanych z bezpośrednim otoczeniem Węgierskiej (motyw ogrodu, ogrodniczki, bluszczu) albo z dziejami "romansu" z Norwidem (epizod ze złotym krzyżykiem, wspólne przeżywanie lektur).
Poemat został opatrzony przez poetę datą: 1870. W 1877 Norwid powrócił do tekstu poematu i przepisał go na czysto, dokonując poprawek, z myślą o jego wydaniu w projektowanym wówczas wydaniu drugiego tomu pism zebranych.