Najogólniej do Niziny Środkowoeuropejskiej geografowie zaliczają następujące subregiony – Nizinę Flandryjską, Nizinę Holenderską, Nizinę Niemiecką, Półwysep Jutlandzki wraz z wyspami duńskimi oraz Nizinę Polską. Tak zdefiniowany region ma kształt klina o długości ok. 1500 km i szerokości od 150 km na zachodzie do 350 km na wschodzie. W podziale J. Kondrackiego, autor ten ujął Nizinę Środkowoeuropejską jako prowincję w megaregionie Pozaalpejskiej Europy Środkowej, a w jej obrębie wydzielił siedem podprowincji – Półwysep Jutlandzki, Pobrzeża Morza Północnego, Pobrzeża Południowobałtyckie, Pojezierza Południowobałtyckie, Niziny Środkowoniemieckie, Niziny Środkowopolskie, Niziny Brabancko-Westfalskie.
Środowisko przyrodnicze Budowa geologiczna i rzeźba Nizina Środkowoeuropejska powstała w ramach jednostki geologicznej nazywanej platformą zachodnioeuropejską. Strukturalnie stanowi wgięcie tektoniczne o krystalicznym podłożu, które w paleozoiku, mezozoiku i kenozoiku zapełniło się osadami, przy czym w czwartorzędzie zostało pokryte glinami, piaskami i iłami w wyniku serii zlodowaceń plejstoceńskich. Panują tutaj płaskie lub faliste wysoczyzny wznoszące się tylko wyjątkowo powyżej poziomu 200 m wysokości bezwzględnej.