pierwszym sygnałem było przemówienie Józefa Cyrankiewicza 21 lipca 1948 na Wystawie Ziem Odzyskanych, który stwierdził, że akt integracji z resztą kraju już się dokonał.
Ministerstwo Ziem Odzyskanych zostało zniesione na mocy art. 1 Ustawy z dnia 11 stycznia 1949 r. o scaleniu zarządu Ziem Odzyskanych z ogólną administracją państwową, która weszła w życie z dniem 21 stycznia 1949 r.
Organizacja W zakres działania ministerstwa wchodziły: opracowanie ogólnej polityki państwa na Ziemiach Odzyskanych i opracowanie planu zagospodarowania przeprowadzenie akcji osiedleńczej, obejmującej 8 mln ludzi zarząd mieniem poniemieckim koordynowanie prac innych ministerstw w zakresie dotyczącym ziem zachodnich, z wyjątkiem Ministerstwa Spraw Zagranicznych oraz Ministerstwa Żeglugi i Handlu Zagranicznego.
Dokument określał również działanie prawa na Ziemiach Odzyskanych – na Ziemie Odzyskane rozciągnięto ustawodawstwo obowiązujące na obszarze działania sądu okręgowego w Poznaniu, a w zakresie prawa pracy – ustawodawstwo obowiązujące w części górnośląskiej