Charakterystyka przyrodnicza Szczyt Białego Kamienia tworzy czoło dawnego strumienia lawowego. Zbudowany jest on z andezytów z występującymi w nich ciałami ryolitowymi. Wulkaniczny kompleks przykrywa tu węglonośne (węgiel brunatny) pokłady tzw. niecki Handlovej, sięgające aż pod obszar objęty ochroną. Główny grzbiet Ptacznika obrywa się tu ku wschodowi długim na blisko 1000 m ciągiem progów skalnych, osiągających w północnej części na odcinku 150 m postać pionowych ścian wysokich do 30–40 m. U ich podnóży ciągną się rumowiska bloków skalnych, a u wylotów lokalnych żlebków i rynien wydatne stożki piargowe.
Najcenniejsze lasy o charakterze pierwotnym znajdują się w części rezerwatu położonej u podnóży szczytowych skalnych ścian. Od strony północno-wschodniej ograniczone są one kolejnym, znacznie jednak niższym uskokiem skalnym. Teren ten zawsze uznawany był za trudno dostępny. I choć na jego południowym skraju da się jeszcze dostrzec ślad drogi, wiodącej do stóp skalnych ścian (zapewne w celu pozyskiwania z nich kamienia budowlanego), porastające go lasy nie noszą widocznych śladów ludzkiej ingerencji. Pomimo znacznej ilości kamiennych bloków w dnie lasu, przeważającą formacją jest tu żyzna buczyna. Dominującym gatunkiem jest buk pospolity.