E. Wojcieszyk, Niższe Seminarium Duchowne w Wolsztynie 1949-1960 w dokumentach aparatu bezpieczeństwa PRL – u [w:] Władze wobec Kościołów i związków wyznaniowych w Wielkopolsce w latach 1956-1970, red. K. Białecki, Poznań 2009, s. 116-117.. Ponadto w latach 1951–1954 istniał oddział (filia) w Gostyniu, przeznaczony dla młodszych alumnówA. Weiss, R. Banaszak, op. cit., s. 31-32, 36-37..
W 1952 zakład formalnie przekształcono w „oddział humanistyczny” Arcybiskupiego Seminarium Duchownego w Poznaniu. Decyzja ta nie zmieniła niczego w wewnętrznej strukturze NSD, lecz jedynie stanowiła zabieg formalny mający uchronić szkołę w związku z sukcesywną likwidacją niższych seminariów duchownych przez władze komunistyczneE. Wojcieszyk, op. cit., s. 120; A. Weiss, R. Banaszak, op. cit., s. 25..
W latach 1949–1957 zakład funkcjonował jako prywatna szkoła nieposiadająca uprawnień szkoły publicznej. Jej ukończenie, jak i ukończenie poszczególnych klas, nie dawało żadnych praw do szkół średnich lub wyższych. Na zakończenie edukacji alumni przystępowali do wewnętrznej matury, która nie była honorowana przez państwo, dawała jednakże prawo wstąpienia do Arcybiskupiego Seminarium DuchownegoA. Weiss, R. Banaszak, op. cit., s. 88-89, 129, 136..