W 1998 roku BMZ przejęło przewodnictwo w polityce rozwojowej UE.
Od 1993 roku nosi aktualną nazwę – Bundesministerium für wirtschaftliche Zusammenarbeit und Entwicklung.
Zadania BMZ odpowiada za niemiecką politykę rozwojową, obejmującą planowanie i polityczne sterowanie współpracą rozwojową, koordynację współpracy z krajami partnerskimi, organizacjami międzynarodowymi i rozwojowymi bankami, a także działania edukacyjne i informacyjne z zakresu polityki rozwoju.
Ministerstwo postrzega się jako „ministerstwo transformacji” wspierające globalne przejście do zrównoważonej i sprawiedliwej gospodarki, jednocześnie promując pokój, wolność i prawa człowieka. BMZ uznaje partnerstwo i odpowiedzialność za podstawowe wartości globalnej współpracy, podkreślając konieczność solidarności i sprawiedliwości społecznej jako uniwersalnych zasad.
Struktura organizacyjna BMZ nie posiada klasycznej struktury podległych urzędów. Realizację projektów powierzono tzw. organizacjom wykonawczym, które współpracują z podmiotami lokalnymi wyznaczanymi przez rządy krajów partnerskich. Ministerstwo zatrudnia ok. 1184 pracowników, z których połowa pracuje w Bonn (pierwsza siedziba), a połowa w Berlinie.