Iste articlo tracta sobre a sierra de Canciás. Pa atros usos d'o toponimo Canciás, se veiga Canciás (desambigación).
A sierra de Canciás Toponimos oficials de l'Alto Galligo en www.lenguasdearagon.org ye una sierra d'Aragón que se troba entre as comarcas de Sobrarbe y Alto Galligo, en a provincia de Uesca. Fa parte d'as sierras d'a depresión meya intrapirenenca, Antonio Higueras Arnal (coordinador): Geografía de Aragón Tomo I. Editorial Guara. pp 32-36. y ye conoixida, mas que mas, por a penya Canciás (1928 metros), o suyo pico mas alto y que le da nombre; una formación de penya calsinera muit vistable y caracteristica.
A sierra fa de divisoria d'auguas entre a cuenca hidrografica de l'Ara en o suyo costau norte y a d'a Guarga por o sud. En as suyas garras meridionals tamién i naix o río Basa, de forma que ye una buega fenomenal entre as valles de Basa y Guarguera en Sarrablo, y a Ribera de Fiscal en Sobrarbe. A suya gran prominencia determina un paisache pocino, de pacos y selvas de caducifolios en a man sobrarbenca.
A crencha superior ye una succesion de cerros mas chicorrons que penya Canciás, como o tozal de Gradatiello y o de Sant Salvador, pero no guaire (toz se sitúan entre os 1900 y os 1600 mslm), de forma que van cutio-cutio a enlazar-se con as estribacions de Santa Orosia y os atros puertos que zarran o Sobrepuerto en ponient. Por o costau de la cuentra, a sierra de Canciás forma tamién un contino con a sierra de Gabardón, que s'adentra en o corazón de Sarrablo.
O puerto de Petralba ye un d'os diferents cuellos naturals por alto d'a sierra por aon que pasaban os camins tradicionals. Actualment a sierra ye perforada por a variant Yebra-Fiscal d'a N-260.
Toponimia
Chesús Vázquez Obrador opina que Canciás podría estar un toponimo de radiz latina, que dimanaría d'una hipotetica forma <*CANCELLOS, a traviés d'a secuencia Canciellos* > Canciachos* > Canciachs* > Canciás. Iste fenomeno de reducción d'as silabas finals atonas dezaga d'elle piensa l'autor que tamién se vei en atros toponimos aragoneses, como Casiquiás, Sortiás, Fenariás u Sarratiás. VÁZQUEZ OBRADOR, Jesús. Particularidades morfonológicas en la formación del plural en altoaragonés arcaico, a la luz de la toponimia. Consultau o 20 de febrero de 2019. en os cuals s'habría produciu formas diminutivas aon que la -LL- s'habría tornau -CH- en os primers sieglos d'evolución de l'aragonés.
Referencias
Se veiga tamién
Penya Canciás. Sierra d'a Monchoya. Sierra d'Erata. Sierra de Gabardón. A Oturía.
Canciás, sierra de Categoría:Sierras de Sobrarbe Categoría:Sierras de l'Alto Galligo Categoría:Sierras d'a provincia de Uesca Categoría:Zonas d'especial protección pa las aus d'Aragón