El ye un felechu de la familia botánica Aspleniaceae.

Descripción thumb thumb|Ilustración thumb|Fronde Trátase d'una planta rizomatusa de la que remanecen frondes en fascículos laxos. Estes frondes, de 2 a 15 cm de llargor, tienen llámines pinnaes d'una a tres vegaes. Les pínnules, en forma de cuña, son enteres o denticulaes. El peciolu, castañal na so base, ye verdosu nel restu del so llargor. Los soros, so un indusio fimbriáu, son lliniares. 2n=144. La forma vital ye de hemicriptófitu.

Distribución y hábitat Presente nes zones templaes del Hemisferiu Norte. Común nel norte de la Península Ibérica, pue apaecer tamién nel centru, sur y llevante. Trátase d'una especie propia de fisures de roques caliares y de pedregales polo xeneral, especialmente en zones avesíes y húmedes, siempres a altitúes cimeres a 800 m.

Usos Emplégase la planta entera en medicina popular como expectorante, antitusivu y diuréticu.

Principios activos: contién taninos, sales, mucílagu, ácidu gálico.

Indicaciones: ye pectoral, aperitivu, antitusivu. Emenagogu, oftálmicu, astrinxente, hemostáticu nidiu. En forma de coliriu dio bien bonos resultaos n'oftalmies y numberoses enfermedaes de los güeyos.

Úsense los frondes. Recuéyese a fines de la primavera.

Taxonomía Asplenium ruta-muraria describióse por Carlos Linneo y espublizóse en Species Plantarum 2: 1081. 1753. Citoloxía Númberu de cromosomes de Asplenium ruta-muraria (Fam. Aspleniaceae) y taxones infraespecíficos: n=72Notes de caryologie portugaise. Pteridophyta, I à III. Queirós, M. (1985) Rev. Valdôtaine Hist. Nat. 39: 137-141

Etimoloxía El nome científicu del xéneru Asplenium fai referencia al usu terapéuticu que se daba a estes plantes mientres la Edá Media pa curar enfermedaes amestaes col bazu (murria, supuestamente, causada por escesu de fiel negro). Asina, Asplenium sería una adautación al llatín del griegu "splen" (bazu).

ruta-muraria: epítetu compuestu pola pallabra griega: ruta, ρυτη = "yerba amargoso" y murus = "muriu, paré",n'Epítetos Botánicos Sinonimia Asplenium cryptolepis Fernald Asplenium cryptolepis var. ohionis Fernald Asplenium ruta-muraria var. cryptolepis (Fernald) Massey Asplenium ruta-muraria subsp. cryptolepis (Fernald) R.T. Clausen & Wahl Asplenium ruta-muraria var. ohionis (Fernald) Wherry Chamaefilix ruta-muraria (L.) Farw. Phyllitis ruta-muraria (L.) Moench en PlantList Acrostichum ruta-muraria (L.) Lam.Asplenium ruta-muraria subsp. ruta-muraria L. Asplenium ruta-muraria var. angustifolium Haller ex H. ChristAsplenium ruta-muraria var. leptophyllum Wallr. Asplenium ruta-muraria var. microphyllum Wallr.Trichomanes ruta-muraria (L.) Bubani''

Ver tamién

Golondriyu Golondriyu prietu Golondriyu mariñán Golondriyu de fonte Clasificación de los organismos vexetales.

Pa una descripción básica de morfoloxía y anatomía de los felechos ver Pteridophyta. Terminoloxía descriptiva de les plantes

Referencies

Bibliografía

Bailey, L. H. & E. Z. Bailey. 1976. Hortus Third i–xiv, 1–1290. MacMillan, New York. Flora of China Editorial Committee. 1988-2013. Fl. China Unpaginated. Science Press & Missouri Botanical Garden Press, Beijing & St. Louis. Flora of North America Editorial Committee, e. 1993. Pteridophytes and Gymnosperms. 2: i–xvi, 1–475. In Fl. N. Amer.. Oxford University Press, New York. Lellinger, D. B. 1985. A Field Manual of the Ferns and Fern Allies of the United States and Canada. 389 pp. Li, H., T. Liu, T. Huang, T. Koyama & C. Y. DeVol. 1979. Vascular Plants. Volume 6: 665 pp. In Fl. Taiwan. Epoch Publishing Co., Ltd., Taipei. Radford, A. E., H. E. Ahles & C. R. Bell. 1968. Man. Vasc. Fl. Carolinas i–lxi, 1–1183. University of North Carolina Press, Chapel Hill. Scoggan, H. J. 1978 . Pteridophyta, Gymnospermae, Monocotyledoneae. 2: 93–545. In Fl. Canada. National Museums of Canada, Ottawa.

Enllaces esternos Herbariu de la Universidá de les Islles Baleares

ruta-muraria Categoría:Plantes melecinales Categoría:Plantes descrites en 1753 Categoría:Plantes descrites por Linnaeus Categoría:TBSpecies