thumb|300px|Bazar na ciudá de Tirana en 1900. La historia d'Albania como estáu independiente empieza dempués de les Guerres Balcániques (1912-1913). Entós daquella Albania yera un país subdesendolcáu y el llar de daqué menos d'un millón de persones estremaes en trés grandes grupos relixosos y dos distintes clases sociales: aquellos que yeren dueños de la tierra y defendíen los sos derechos semifeudales, y aquellos que nun lo yeren. Los primeros siempres tuvieron el control de los puestos de poder nel centru y sur del país, por consiguiente esperaben caltener los sos privilexos una vegada qu'Albania se fixera independiente. Sicasí, la mayoría de la población empezara a cuestionar esa situación. Amás, casi tola aristocracia terrateniente profesaba la relixón musulmana, según la mayoría de los oficiales y funcionarios públicos entrenaos pola alministración del Imperiu otomanu. En consecuencia la mayoría de los puestos alministrativos -en tolos niveles- yera remanáu por albaneses de relixón musulmana.
Albania ente l'Imperiu Búlgaru y l'Imperiu Bizantín El territoriu de l'actual Albania foi parte del Imperiu Búlgaru en determinaos momentos, sacante la metá oriental, que casi siempres se caltuvo xunida a los búlgaros. Na década de 840 tol país tuvo en manes del Primer Imperiu Búlgaru del kan Presian. Los bizantinos caltuvieron ciertos enclaves costeros como la ciudá de Durrës. Sol so fíu Boris de Bulgaria, empecipióse la cristianización y ciudaes como Berat o Ballsh fueron importantes centros culturales. Albania taba incluyida na rexón de Macedonia Occidental, onde s'anició la Escuela Lliteraria de Ohrid. Simeon I de Bulgaria, l'enérxicu emperador, intentó en 896 tomar Durrës pero nun lu consiguió.
Sería na segunda metá del sieglu X cuando l'emperador Samuel de Bulgaria tomó Durrës. En 1005 el gobernador Juan Criselio, suegru del zar Samuel, apurrió la ciudá a los bizantinos en cuenta de ser nomáu patriciu en Constantinopla. En 1018 el zar Iván Vladislav morrió nel sitiu de Durrës. Esti fechu marcó'l fin del Primer Imperiu Búlgaru. L'Imperiu Romanu d'Oriente (Bizanciu) volvía controlar el país.
En 1040 españó, liderada pol soldáu Tihomir, una rebelión en Durrës dáu'l malestar de la población búlgara ante les enormes xubíes qu'esperimentaron los impuestos de l'alministración bizantina. Peter Delyan, que clamaba ser nietu del zar Samuel, llevó la rebelión a tol país. Foi coronáu emperador col nome de Petar II. Pero la so tentativa foi encalorada polos bizantinos en 1041. En 1072 tuvo llugar otra revuelta, liderada por Giorgi Voiteh, que tamién fracasó.
En 1190, el Señor de Kruja, Progon, creó n'Albania Central, el Principáu de Arbanon (o Albanon), que cabo catalogar como primer Estáu de la etnia albanesa, y que foi en tola so historia (hasta 1255) un Estáu autónomu de les distintes entidaes bizantines.
Tres la restauración del Imperiu Búlgaru, el zar Kaloyan (1197-1207) incorporó la metá oriental d'Albania al llamáu Segundu Imperiu Búlgaru. A la so muerte toa Albania pasó a manes del Despotado de Épiro, una entidá política surdida nes Cruzaes en cayendo Constantinopla en poder de los cruzaos. En 1230 les tropes de Épiro fueron ganaes pol zar Iván Rustan II y toles sos tierres, incluyendo Albania, engrosaron el Segundu Imperiu Búlgaru. Mientres el reináu de Miguel Assen (1246-1256), magar nun sufrir nengún desastre militar, los ambiciosos nobles deslleales al zar, pensando nel so arriquecimientu personal, fueron apurriendo los sos feudos a les potencies vecines. Un humillante tratáu robláu pol noble rusu Rostislav Mijailovich provocó la perda d'Albania a los búlgaros, y la muerte de Miguel Rustan I pocu dempués. Albania acabó en manes de los restauradores del Imperiu Bizantín, l'Imperiu de Nicea.
Final de la Edá Media En 1261 acabó la historia del Imperiu de Nicea. El Despotado d'Epiru quedó como una entidá autónoma del Imperiu Serbiu. Y les polítiques matrimoniales provocaron que'l Principáu de Arbanon (o Arbër) acabara inxertáu na mesma Serbia, que yá tenía la zona norte de l'actual Albania dende'l reináu de Stefan Nemanja na segunda metá del sieglu XII, con ciudaes como Shkodër, Dajç y Drivast. En 1282 Stefan Uros II llogró'l control de les ciudaes de Lezhë y Debar. Inclusive Durrës llegó a cayer por dalgún tiempu en 1284. En 1341 Elbasan, Krujë, Berat y Vlora incorporar al naciente Imperiu Serbiu. Tal foi la fuercia qu'adquirió, qu'en 1346 Duren foi coronáu Emperador de los Serbios y los Griegos, de cuenta que esta entidá foi heredera de Bizanciu; l'emperador foi coronáu en Macedonia. Prizren foi la nueva capital serbia. En 1272 los territorios del Despotado d'Epiru y de Arbër cayeron en poder de los cruzaos de la Casa d'Anjou. El Reinu d'Albania, o Regnum Albaniae, foi fundáu por Carlos d'Anjou nel territoriu albanés que conquistó del Despotado d'Epiru en 1271. Tomó'l títulu de «rei d'Albania» en febreru de 1272. El reinu estender dende la rexón de Durazzo (Durrës) (entós conocíu como Dirraquio) al sur pola mariña hasta Butrint. Carlos yera amás rei de Sicilia. La rebelión siciliana contra los usurpadores franceses ente 1281 y 1302, les llamaes Víspores Sicilianos acabó con Sicilia na órbita de la Corona d'Aragón y la consecuente debilidá del Reinu d'Albania. Karl Topia, señor de la guerra albanés, aprovechó pa conquistar el reinu en 1368; un reinu que quedó fraccionáu en dellos principaos (el Principáu d'Albania -feudu de Karl Topia-, el Principáu de Dukagjini -con capital en Lezhë-, el Principáu de Kastrioti -con capital en Shkodër-, el Principáu de Gjirokastër con capital en Gjirokastër y el Principáu de Berat -capital Berat-). El so fíu Gjergj Topia apurrió'l Reinu a los sos aliaos de la República de Venecia en 1392, como parte de l'Albania Veneta hasta la llegada del Imperiu Otomanu. A finales del sieglu XIV y principios del XV l'Imperiu Otomanu conquistó partes d'Albania dientro de la so espansión balcánica. Foi una conquista difícil; el albaneses retomaron el control de los sos territorios en 1444, siendo establecida la Lliga de Lezhë, primero so gobiernu de George Kastrioti y tres la so muerte liderada por Lekë Dukagjini.
Albania otomana
La supremacía de los turcos nel oeste de los Balcanes empezó en 1385 cola Batalla de Savra, na que los otomanos ganaron a los serbios. Na parte conquistada d'Albania, que'l so territoriu estender ente Ríu Mat nel norte y Çameria (rexón costera de Épiro, mayoritariamente na actual Grecia) al sur, l'Imperiu Otomanu estableció'l Sanjak d'Albania (un sanjak ye una subdivisión alministrativa del imperiu) y en 1419 Gjirokastra convertir na capital del Sanjak d'Albania. A finales del sieglu XIV, los otomanos estendieron el so imperiu dende Anatolia a los Balcanes (Rumelia). Nel sieglu XV, los otomanos gobernaron la mayor parte de la península de los Balcanes. El so dominiu en parte d'Albania foi atayáu de volao nesi sieglu XV, cuando George Kastrioti Skanderbeg , un albanés que sirviera como oficial del exércitu otomanu, arrenunció al serviciu otomanu, aliáu con dellos xefes albaneses y lluchó contra'l dominiu turcu dende 1.443 hasta 1478. Albania foi casi dafechu re-ocupáu pola otomanos en 1478 dempués de prindar Scodra a Venecia. La Conquista d'Albania polos otomanos completar con tomar de Durazzo a los venecianos en 1501.
Periodu de 1922 a 1939 Nel norte del país, el gobiernu controlaba solamente la ciudá de Shkodër y les zones aledañas, una y bones los clanes de les tierres altes abarruntaben fondamente de qu'un gobiernu central llexislara en favor de tol país. Nesti escenariu la ilesia católica empezó a ser el principal enllaz ente'l gobiernu central de Tirana y los clanes, llegando inclusive a dase la situación de que munches funciones y comunicaciones alministratives fueron encamentaes a sacerdotes que teníen accesu a ciertes zones.
Probe y aisllada, Albania taba a décades retrasada respectu de los otros países balcánicos en materia d'educación y desenvolvimientu social. La mayoría de la población nun sabía lleer, nin escribir; cerca del 90% de los llabradores practicaba l'agricultura de subsistencia usando métodos y ferramientes ancestrales, como l'aráu de madera; la mayor parte de les tierres cultivables taba rodada de marismas infestaes de malaria; el país escarecía d'un sistema bancariu, de ferrocarril, nun tenía un puertu modernu, nun tenía universidaes, un exércitu modernu nin prensa. Nesti periodu Albania tien la tasa de mortalidá infantil más alta d'Europa, ente que la mira de vida pa los homes rondaba los 38 años d'edá. La Cruz Bermeya d'Estaos Xuníos y otres entidaes internacionales fomentaron l'apertura d'escueles y hospitales en Tirana y Durrës; lo que dexó qu'escontra 1938 el 36% de los neños n'edá escolar llograra tener dalgún tipu d'educación.
La independencia tamién produció cambeos significativos na vida relixosa del país. La comunidá ortodoxa ye la más radical tocantes a ver qu'Albania rompiera tolos sos llazos col so pasáu turcu, mientres el cual los cristianos fueron consideraos de baxa clase. El patriarca ecuménicu de Constantinopla reconoz l'autodeterminación de la Ilesia Ortodoxa Albanesa, depués d'una xunta de congregaciones ortodoxes del país realizada en Berat n'agostu de 1922. Pela so parte, en 1923 la comunidá musulmana albanesa ruempe definitivamente los sos llazos con Constantinopla, declarando formalmente la so obediencia primaria al so país natal, esaniciando la poligamia y dexando a les muyeres escoyer si usar o non el velu tradicional.
Gobiernu y política thumb|225px|Castiellu de Krujë. Los primeros partíos políticos albaneses surden con posterioridá a la Primer Guerra Mundial. Equí más qu'en cualquier país balcánicu, los partíos políticos fueron agrupaciones alredor de prominentes líderes tribales qu'establecíen aliances temporales en función de los sos intereses particulares. El principal partíu conservador -el Partíu Progresivu- atraxo a los líderes tribales del norte del país y prominentes terratenientes musulmanes del sur, quien teníen como principal plataforma de llucha la so firme oposición a cualesquier reforma agraria que pudiera afectar les sos posesiones. El so líder yera Shefqet Bey Verlaci.
L'otru partíu influyente yera'l Partíu Popular, que cuntaba col reformador ortodoxu Fan S. Noli, quien taba imbuyíu de les idees occidentales adquiríes mientres la so formación na Universidá de Harvard. Esti partíu incluyía a Ahmet Zogu, un mozu de 24 años, fíu del xefe del cla Mati, una prominente cla musulmana del centru del país. El futuru Rei Zog I, tenía un fuerte sofitu de dalgunos de los clanes del norte y cuntaba con una milicia armada al so serviciu, que yera refugada pola totalidá de los líderes de los cles Geg qu'apoderaben el partíu.
Nel periodu d'enteguerres, los gobiernos albaneses formáronse y eslleieron en rápida socesión. Solamente ente xunetu y avientu de 1921, el cargu de Primer Ministru foi ocupáu por cinco persones. El líder del Partíu Popular, Xhafer Ypi, formó gobiernu n'avientu de 1921 con Fan Noli como Primer Ministru y Zogu como ministru del Interior. Sicasí, Noli presentó la so dimisión depués de que Zogu recurrió a la represión, nel so intentu de desarmar a los albaneses de les tierres baxes, a pesar del fechu del porte d'armes yera un costume ancestral ente los albaneses. Cuando una parte de los enemigos del gobiernu atacó la capital a principios de 1922, Zogu quedar na capital y, cola ayuda del embaxador británicu, refugó la sulevación. En setiembre de 1922 tomó'l cargu de Primer Ministru y anunció el so retiru del Partíu Popular por cuenta del so matrimoniu cola fía del líder del Partíu Progresivu, Shefqet Beg Verlaci.