thumb|right|«« Por favor, pol bien del país, usa un métodu anticonceutivu »». (enriba) Cartelu promocionando la planificación familiar o política de control de la población nos suburbios de Nanchang (Dean Jiujiang Xian), provincia de Jiangxi. El control de la población y la política de fíu únicu nes zones urbanes, foi una de les polítiques nacionales básiques de la República Popular China pa controlar la superpoblación.
La política d'un fíu por pareya o política de fíu únicu, ye una midida de control de la población establecida en zones urbanes de China , vixente dende l'añu 1979 , coles mires d'establecer un radical control de la natalidá qu'amenorgara'l crecedera de la población escesivu o superpoblación. China ye'l país más pobláu del mundu, alluga la quinta parte de la población mundial.fíu-unico/ China y el fíu únicu. Julio Pérez Díaz, La política de control demográficu más famosa del mundu: China y el fíu únicu, n'Apuntes de demografía
El gobiernu chinu introdució la política en 1978 pa solliviar los problemes social y ambiental de China.[Pascal Rocha da Silva, La politique de l'enfant unique en République Populaire de Chine, 2006, Université de Genève, p. 22-28., cf. http://www.sinoptic.ch/textes/recherche/2006/200608_Rocha.Pascal_memoire.pdf La política ye polémica tanto dientro como fuera de China por cuenta de les cuestiones que plantega; por cuenta de la manera na cual aplicóse (pa delles persones agresiva), y por cuenta de esmoliciones por consecuencies económiques y sociales negatives. Sicasí, exámenes recién entamaos pel centru d'investigación del bancu de China, demostraron que cerca del 75% de la población, sofita la política.
En febreru de 2008 l'oficial del gobiernu chinu, Wu Jachutomiko, dixo que la política del sempai sería reconsiderada,The Associated Press: China Mulls Change to One-Child Policy"China Sticking With One-Child Policy." The New York Times, March 11, 2008. http://www.nytimes.com/2008/03/11/world/asia/11china.html
La política faíase cumplir a nivel provincial al traviés de multes na renta o pagu de la familia y d'otros factores.Arthur Y. Dewey, Assistant Secretary for Population, Refugees and Migration Testimony before the House International Relations Committee Washington, DC December 14, 2004 http://www.state.gov/g/prm/rls/39823.htmEn payares de 2013, nel Tercer Plenu del 18 Comité Central del Partíu Comunista Chinu (PCCh), tomóse la decisión de dexar tener dos fíos a les pareyes nes cualos el padre o la madre nun tengan hermanos. Esta midida supón un cambéu na revesosa política del fíu únicu.[http://internacional.elpais.com/internacional/2013/11/15/actualidad/1384542011_576997.html Dos descendientes en cuenta de unu. La llei del fíu únicu evitó 400 millones de nacencies y favoreció albuertos selectivos y abandonu de neñes], El País, 15/11/2013
N'ochobre de 2015 China abandonó definitivamente esta política, calteniendo sicasí, una llende de dos fíos por pareya. La implementación de la nueva política va ser gradual; les pareyes que deseyen tener un segundu fíu van siguir un procesu de solicitú simplificáu.
Contestu históricu - Natalismo y antinatalismo en China
1949- Natalismo inicial de la revolución comunista La doctrina oficial de la revolución comunista de 1949 sobre la demografía y el crecedera de la población pasó a ser parte de la ortodoxa marxista: nun hai problema na cantidá de población sinón na producción, ensin propiedá privada nun va haber problema de repartu de la producción y l'alimentación pa una población numberosa.fíu-unico/ China y el fíu únicu. La política de control demográficu más famosa del mundu: China y el fíu únicu, n'Apuntes de demografía por Julio Pérez Díaz
En pallabres de Mao Zedong:
Non toos defendíen el natalismo nacionalista, el presidente de la Universidá de Beixín Ma Yinchu consideraba necesaria la planificación familiar yá en 1950, razón pola que foi cesáu-.
1953 - Intentos de control de la natalidá: primer censu modernu
A raigañu del primer censu modernu de 1953, que revela una población de 583 millones de persones les autoridaes chines amuésense receptives al neomaltusianismo dominante nel pensamientu demográficu occidental d'esos años.
A partir d'agostu de 1959, el Ministeriu de Salú Pública desenvuelve una campaña de control de la natalidá arrodiada d'un gran esfuerciu propagandísticu, anque ensin efeutos visibles na fecundidá. Ye'l primer intentu qu'apenes dura unos meses una y bones la Revolución Cultural, cola so Reblincón Alantre provocó'l caos y pa numberosos autores la gran fame del periodu 1958 a 1961.faciendo baxar la poblaciónTeoríes del desenvolvimientu a principios del sieglu XXI , Amartya Sen, ver páxina 10, y n'especial nota 19 Nesi contestu la planificación familiar ye un asuntu menor.Col fin de faer frente al problema de la rápida crecedera de la población, a finales de 1954 entraba a valir oficialmente la primer campaña de planificación familiar o de la natalidá (denomináu jihua shengyu), centrada principalmente n'animar a les pareyes a entamar con antelación el númberu de fíos y a tomar midíes col fin d'evitar embaranzos ensin deseyar. Pa ello, encamentóse retrasar la edá de matrimoniu y espaciar el tiempu ente una nacencia y el siguiente, recurriendo al empar al usu d'anticonceutivos.ATTANÉ, I. La planification familiale en Chine, pour ou contre la femme?: Bilan de trois décennies. París: Centre Français sur la Population et le Dévelopement, Dossiers du CEPED nᵘ60, 2000. 1963/1966 - Amenorgamientu de la fecundidá pol matrimoniu tardíu Sicasí, retómense delles midíes indireutes empobinaes al control de la población como la promoción de les virtúes del matrimoniu tardíu. Asina, los primeros años de la década de 1960 -nes ciudaes amenorga la fecundidá casi a la metá ente los años 1963 y 1966.
1972 - Antinatalismo y polítiques de control poblacional Ye en 1972, cuando'l partíu comunista chinu asumi como una política nacional de primer orde'l control del aumentu de la población y promueve, a pesar de la reticencia de dellos dirigientes, una campaña de calter nacional, cola creación de supervisores y estructures alministrativa y seiciones específiques nes comisaríes urbanes pal control rigorosu de la población. Nel mediu rural únviense conseyeros médicos col fin d'informar y facilitar l'accesu y distribución d'anticonceutivos.
Primeres llendes al númberu de fíos A mediaos de los setenta establecen oxetivos de control numbéricos por unidaes alministratives y per primer vegada establécense llendes nel númberu de fíos per familia: Mediu urbanu: un máximu aconseyable de dos fíos. Mediu rural: trés o cuatro.
1979 - Instauración de la política de fíu únicu Les proyeiciones demográfiques derivaes de les inercies demográfiques a finales de la década de 1970, si nun se correxíen, apuntaben a crecederes enormes y insostenibles de la población, que torgaríen los programes de desenvolvimientu, económicos y modernización que s'establecieron nésa dómina pol gobiernu chinu.
L'oxetivu yera consiguir la estabilización de la población nel añu 2000, una vegada algamaos los 1.200 millones d'habitantes. Pa ello establez l'oxetivu del fíu únicu en tol país -con esceiciones en territorios consideraos especiales o pa delles minoríes étniques-.
Yera un oxetivu radical y ensin precedentes. Combinóse la propaganda, la presión social, l'establecimientu de beneficios y penalizaciones económiques
Asina, les pareyes con un namái fíu, si deciden nun tener más, llogren una certificación que-yos da distintos beneficios: baxa de maternidá más enllargada, servicios pediátricos preferentes, asignación prioritaria de vivienda... llegando a recibir ayudes en dineru.
Sicasí, nel mediu rural, la fuercia de la tradición fai que la fecundidá sía enforma mayor, polo que los controles son bien rigorosos: sigue potenciándose el retrasu nel matrimoniu -en 1980 prohíbese'l matrimoniu antes de los 22 y los 20 años d'homes y muyeres respeutivamente-, y el retrasu pa tener el primer fíu. Quien yá lo tienen son supervisaos nes sos práutiques anticonceutivu y primir pa la práutica del albuertu forzáu y la esterilización. Política de fíu únicu en China
La política de un-neñu, incentiva a los padres a tener solamente un neñu en zones rurales y espacios urbanos. Sicasí, los padres con dellos fíos reciben les mesmes ventayes que los que tienen solamente un neñu. La llende fíxose cumplir fuertemente en zones urbanes, pero la puesta en práutica real varia en función de la llocalización.See Economic and Social Commission for Asia and the Pacific report "Status of Population and Family Planning Programme in China by Province".Na mayoría de les zones rurales, dexar a les families tener dos neños si'l primer neñu ye femenín o lisiado.See China daily reportFamily Planning Law and China's Birth Control Situation. Los segundos neños tán conforme a la cadencia de nacencies (xeneralmente 3 o 4 años). Los neños adicionales van dar llugar a multes elevaes: riquen pagar penes monetaries y podríense-yos refugar a les families que violen la política primes nel so llugar de trabayu. Nun cunten a los neños nacíos en países d'ultramar baxu política si nun llogren ciudadanía china. Los ciudadanos chinos que vuelven del estranxeru pueden tener un segundu neñu.Are the rich challenging family planning policy?
N'abril de 2007 un estudiu realizáu pola Universidá de California, Irvine demandó ser el primer estudiu sistemáticu de la política, atopando que fuera útil.". Otros informes demostraron avieyamientu de la población y crecedera demográficu negativu en delles árees.People's Daily Online - Wuhan sees negative population growth
Crecedera demográfica y amenorgamientu del índiz de fertilidá
Dende la introducción de la política de fíu únicu en 1972, l'índiz de fertilidá en China cayó de tres nacimientos por muyer en 1980 (yá un amenorgamientu agudu de cerca de cinco nacimientos por muyer a principios de los años 70) a aproximao 1.8 nacencies en 2008.BBC NEWS | Asia-Pacific | Has China's one-child policy worked? (El términu familiar "nacencies per muyer" formalízase xeneralmente como'l Índiz de fertilidá total (TFR), un términu téunicu n'analís demográficu, que significa'l númberu mediu de fíos que naceríen a una muyer nel so cursu de vida si ella esperimentara los índices de fertilidá específicos a la so edá).
En total, les autoridaes chines envaloren que se previnieron unos 300 millones de nacencies cola política de fíu únicu y que tuvo tuvo consecuencies positivos nel desenvolvimientu económico y social.Family Planning Law and China's Birth Control Situation L'amenorgamientu nel índiz de fertilidá y la crecedera demográfica amenorgaron la severidá de los problemes que trai la superpoblación, tales como epidemies, asentamientos irregulares, servicios sociales atestaos , tensión nel ecosistema por sobre-esplotación de la tierra fértil y producción d'altos volúmenes de basura.¡NON MÁS NEÑOS!: ANALÍS Y BALANCE DE LA POLÍTICA CHINA DEL FÍU ÚNICU TRENTA años DEMPUÉS DE LA SO IMPLANTACIÓN, Scripta Nova Universidá de Barcelona. ISSN: 1138-9788. Vol. XV, núm. 348, 1 de xineru de 2011 Sicasí, inclusive cola política d'un neñu, "China inda tien un millón más de nacencies que muertes cada cinco selmanes". Amás, inda hai seiscientos millones de persones de China que viven con menos de dos dólares por día.
Les estimaciones de la fertilidá china actual (el númberu mediu de neños qu'una muyer tien na vida) varien nuna amplia gama, de cerca de 1.3 a 2.0: Dellos demógrafos creen que ye de 1.3 nacencies per muyer, basada nel censu nacional. El númberu oficial ye 1.6 (cifra afecha del censu nacional). Pa 2014 la tasa de natalidá en China (númberu de nacencies por cada mil habitantes nun añu) foi del 12,40‰ y l'índiz de fecundidá (númberu mediu de fíos per muyer) de 1,56.http://www.datosmacro.com/demografia/natalidá/china