thumb|250px|Cuadru de George Pitt Morison, de 1929, pal Centenariu de la fundación de la ciudá: La fundación de Perth en 1829. Perth ye una ciudá del oeste d'Australia, capital del estáu d'Australia Occidental. Tien 1 659 000 habitantes, lo que la convierte na cuarta ciudá más poblada d'Australia y la mayor del estáu, yá que nella moren casi trés cuartos de la población total del mesmu.
Atopar nel estuariu del ríu Swan. La so denominación vien de la ciudá de Perth, n'Escocia. L'área metropolitana atopar ente l'océanu Índicu y una baxa escarpadura costera conocida como Montes Darling y abarca a más de 300 llocalidaes como Fremantle, Bayswater, Canning, Stirling, Gosnells, Nedlands, Peppermint Grove, Claremont, Victoria Park y Armadale.
La ciudá más cercana a Perth con una población de más d'un millón de persones ye Adelaide, a 2104 quilómetros de distancia, lo que convierte a Perth na ciudá con más d'un millón d'habitantes que s'atopa más aisllada del mundu.
Ye un activu puertu, destináu especialmente a la esportación del oru, níquel, fierro y aluminiu esplotaos n'Australia Occidental.
Historia
A xulgar polos restos arqueolóxicos atopaos, la presencia humana na zona na qu'anguaño s'asitia la ciudá de Perth remóntase siquier a fai 40 000 años.
La población aborixe australiana de la zona amenorgóse drásticamente tres la llegada de los primeros colonizadores procedentes del Reinu de Gran Bretaña, en razón d'enfermedaes, de la persecución direuta o del espardimientu ente ellos del alcoholismu.
Les esploraciones na zona efectuaes por británicos, franceses y neerlandeses empezaron a principios del sieglu XVIII, anque'l primera avistamiento documentáu n'Europa de la rexón foi fechu pol capitán neerlandés Willem de Vlamingh y la so tripulación el 10 de xineru de 1697.
En 1827, James Stirling llegó a la zona y fundó un pequeñu asentamientu que sería darréu tomáu por Charles Fremantle. En 1829 creóse la colonia que daría llugar a esta ciudá, siendo esta la fecha que se considera como la de la fundación de la ciudá.
La reina Victoria concedió la categoría de ciudá a Perth en 1856.
El mayor desenvolvimientu económicu empezó tres el descubrimientu de diversos xacimientos d'oru en Kalgoorlie y a partir de la finalización de les obres del ferrocarril transcontinental en 1917.
Xeografía
Perth ye una de les árees metropolitanes más aisllaes de la tierra. La ciudá más cercana con más d'un millón d'habitantes ye Adelaide, que s'atopa a 2104 km de distancia. Perth ta xeográficamente más cerca de Timor Oriental y Xakarta (Indonesia), que de Sydney, Melbourne o Brisbane. Perth ye'l puntu antípoda de les islles Bermudes.
Distritu financieru El distritu financieru de Perth ta delimitado pel ríu Swan al sur y al este, col Kings Park nel estremu occidental, ente que la reserva del ferrocarril forma una frontera norte. Un proyeutu financiáu con fondos federales y estatales llamáu «Perth City Link» implica'l fundimientu d'un tramu de la llinia ferroviaria, amás del fundimientu d'una terminal superficial esistente d'autobuses, según el desenvolvimientu xunto al ríu, conocida como Elizabeth Quay. Saint Georges Terrace ye la cai más importante de la zona, con 1,3 millones de m² d'espaciu d'oficines nel distritu financieru. Hai Street y Murray Street tienen la mayoría de les instalaciones comerciales y d'entretenimientu. L'edificiu más altu de la ciudá ye'l Central Park, que ye'l séptimu edificiu más altu d'Australia. El distritu financieru foi apocayá'l centru d'una puxanza de la minería inducida, con dellos proyeutos comercial y residencial debíu pola terminación, incluyendo un edificiu d'oficines de 244 m (801 ft) pa la compañía minera australiana-británica BHP Billiton.
Xeoloxía y relieve Perth atópase xunto al ríu Swan, que recibe'l so nome por cuenta de los cisnes negros (Black Swans n'inglés) por Willem de Vlamingh, capitán d'una espedición neerlandesa y nombrador de la islla de Rottnest d'Australia Occidental. Esti ríu foi tradicionalmente conocíu pola habitantes locales como Derbal Yerrigan. En 1697 una espedición neerlandesa encabezada por Willem de Vlamingh llegó al estuariu del ríu buscando agua duce, el segundu al mandu de la espedición, Gerritt Collaert, bautizó al ríu por cuenta de los cisnes negros que lu habitaben. El centru de la ciudá y la mayoría de los suburbios tán asitiaos na llanura costera del Swan (Swan Coastal Plain), ente los Montes Darling y l'Océanu Índicu. Los suelos d'esta zona son bastante infértiles. L'área metropolitana estender dende Yanchep al norte, hasta Rockingham al sur, hai una distancia de 90 km per carretera. Dende la mariña al oeste, hasta Mundaring al este, la distancia ye d'unos 50 km per carretera. L'área metropolitana de Perth tien una superficie de más de 5386.4 km². thumb|Imaxe satelital de Perth.
Gran parte de Perth foi construyida orixinalmente nuna serie de güelgues d'agua duce que van de Herdsman Lake nel oeste al traviés de Claisebrook Cove nel este. Envaloróse qu'hasta un 80% de Perth foi construyíu nes güelgues recuperaes.Godfrey, N. (1989) The value of wetlands. Wetlands in crisis – what can Local Government do?, páxs. 4–12. Environmental Protection Agency, Western Australia.
Los barrios costeros beneficiáronse de la llocalización costera de la ciudá y de les llimpies sableres. Al este la ciudá ta arrodiada por una baxa escarpia llamada Darling Scarp («Escarpia Darling») o Darling Ranges («Montes Darling»). Xeneralmente la ciudá atopa sobre un terrén llanu o onduláu, principalmente por cuenta de gran cantidá de tierra arenosa y el fondu llechu de roca. La bayura de sable fizo que los australianos occidentales reciban el nome de sandgropers (sand ye arena n'inglés) per parte de los habitantes del restu del país. L'área metropolitana de Perth cunta con dos cuenques fluviales o sistema de drenaxe principales; el primeru d'ellos formáu pel ríu Swan y el Canning. El segundu pol ríu Serpentine y el Murray, que descarguen na ensenada de Peel en Mandurah.
Clima El clima de Perth ye un exemplu clásicu d'un clima mediterraneu moderáu (clasificación climática de Köppen), anque recibe muncha agua estacional. Los branos son calientes y secos polo xeneral, duren dende fines d'avientu a fines de marzu, con febreru siendo polo xeneral el mes más caliente del añu. thumb|300px|Puesta de sol cerca de Perth. En branu prodúcense agües esporádica con precipitaciones en forma de nubes de curtia duración y en bien rares ocasiones con posibilidá de ciclones tropicales que puede apurrir agües importantes. La temperatura más alzada enxamás rexistrada en Perth foi de 46,2 °C, el 23 de febreru de 1991. Na mayoría de les tardes de branu una oral marina llamada "Fremantle Doctor", sopla dende'l suroeste, solliviando los vientos calientes del nordés. Les temperatures suelen cayer per debaxo de 30 °C poques hores dempués de la llegada del vientu. Perth ye una ciudá particularmente calorosa pa un clima mediterraneu, con una media de 11 hores de sol al día, lo qu'equival a alredor de 3200 hores de sol al añu.
Los iviernos son relativamente frescos y abondo húmedos, con munches agües. La temperatura más frío rexistrada foi -0,7 °C, el 17 de xunu de 2006. Anque la mayoría de les precipitaciones produzse pel hibiernu, los díes más húmedos.
El patrón d'agües camudó en Perth y el suroeste d'Australia Occidental dende mediaos de 1970. Reparóse un amenorgamientu significativu nes precipitación ivernices, con un mayor númberu de precipitaciones estremes nos meses de branu, según nubes de movimientu lentu, el 8 de febreru de 1992 rexistráronse 120.6 milímetros d'agua, la más alta rexistrada, una nube severa'l 22 de marzu de 2010 axuntó 40.2 milímetros y causó importantes daños nel área metropolitana.
Demografía Área metropolitana de PerthPoblación per añu1850 14001861 35071871 50071881 50441891 84471901 27 5531911 106 7921921 154 8731933 207 4401947 272 5281961 420 1331971 641 8001981 809 0361991 1 142 6462001 1 325 3922006 1 507 900 Perth ye la cuarta ciudá más poblada d'Australia, superando a Adelaide a principios de la década de 1980. Nel censu de 2006, cuntáronse unos 1 445 079 residentes nel área estadística de Perth. Escontra 2011 había aproximadamente 1.83 millones de residentes nl'área metropolitana.
Grupos étnicos Poblaciones significantes nacíesnel esterior País de nacencia Población(2006)Reinu Xuníu 168 483Nueva Zelanda 33 751Malasia 28 939Italia 18 701Sudáfrica 18 683India 14 007Singapur 11 199Vietnam 10 081Irlanda 7706República Popular China 7681Alemaña 7617Países Baxos 7570Indonesia 7392Estaos Xuníos 5524 La población de Perth ye mayoritariamente d'ascendencia europea. La ciudá foi fundada polos británicos ya irlandeses, y les Islles Britániques siguieron siendo casi la única fonte d'inmigrantes hasta mediaos del sieglu XX. En 1971 los residentes d'orixe británicu constituyíen el 31 % de la población total de Perth.
En 2006, los grupos d'ascendencies mayoritaries les árees metropolitanes de Perth fueron: ingleses (534 555 o 28,6 %), australianos (479 174 o 25,6 %), irlandeses (115 384, 6,2 %), escoceses (113 846 o 6,1 %), italianos (84 331 o 4,5 %) y chinos (53 390 o'l 2,9 %). Había 26 700 aboríxenes australianos na ciudá.
La población de Perth ye notable pola alta proporción de residentes nacíos nel Reinu Xuníu. Nel censu de 2006, cuntáronse 142 424 residentes nacíos n'Inglaterra, por pocu detrás de Sydney (145 261), a pesar de que Perth tenía namái'l 35% de la población total de Sydney. Según el censu de 2001, 23,5 % de los residentes nel distritu de Joondalup de la ciudá nacieron nel Reinu Xuníu, siguíos de cerca por Rockingham nel sur con 19,8 %. La proporción d'orixe británicu nl'área metropolitana de Perth nel so conxuntu en 2001 foi 12,4 %, o 164 488 persones. Esto ye significativamente más altu que la proporción nacional, que ye del 5,5 %.
La composición étnica de Perth camudó na segunda metá del sieglu XX, cuando un númberu significativu d'inmigrantes europeos continentales llegaron a la ciudá. Antes d'esto, la población de Perth fuera casi totalmente de composición étnica anglo-celta. Como Fremantle foi la primer tierra n'Australia pa munchos buques d'emigrantes procedentes d'Europa nos años 1950 y 1960, Perth empezó a esperimentar una arribación diversa qu'incluyó neerlandeses, alemanes, croates, serbios, polacos, checos, rusos, macedonios y munchos otros. Perth tamién tien una pequeña comunidá xudía, na so mayoría asquenazíes, sumando un total de 5082 individuos en 2006, quien emigraron principalmente d'Europa del Este y, más apocayá, de Sudáfrica.
Munchos de los inmigrantes (32 544 o 2,5 % en 2001) son procedentes de Nueva Zelanda, debíu al fechu de que los neozelandeses, a diferencia d'otros estranxeros, tán entendíos dientro de los visaos de 'categoría especial', que-yos dexen vivir y trabayar n'Australia con bien poques restricciones.
Perth tien tamién importantes comunidaes d'inmigrantes d'otres partes d'Europa; los italianos son el tercer grupu más grande d'inmigrantes, yá que la so cifra xube a 20 611 (el 1,6 %) en 2001.
Otra fola más recién de llegaes inclúi minoríes europees del África meridional (destacar Sudáfrica y en menor midida Namibia y Zimbabue). La población d'orixe sudafricano, na so mayoría bóer y d'orixe británicu) superó a los nacíos n'Italia pa convertise nel cuartu grupu d'orixe más grande dempués de 2001. En 2006, había 18 825 sudafricanos en Perth, que representen el 1,3 % de les persones de la ciudá.