El Mercáu Común del Sur (Mercosur) ―llamáu Mercado Comum do Sul (Mercosul) en portugués, y Ñemby Ñemuha en guaraní― ye un procesu d'integración rexonal fundáu en 1991 por Arxentina, Brasil, Paraguái y Uruguái. En fases posteriores, el Mercosur incorporó a Venezuela y Bolivia, atopándose'l primeru anguaño suspendíu del bloque y el segundu en procesu d'adhesión.
thumb|300 x|Sede del MERCOSUR, Montevideo, Uruguái, vista aerea.
Oficialmente'l Mercosur informa tamién que Chile, Colombia, Ecuador, Perú, Guyana y Surinam integren el bloque como «Estaos acomuñaos», y que Méxicu y Nueva Zelanda son "Estaos observadores". El mapa oficial del Mercosur inclúi a los seis países mentaos nel primer párrafu, y definir como "Estaos parte".
Dellos países y diverses fontes periodístiques, difieren na manera de definir l'estatus de los países arreyaos. Arxentina considera que los países "miembros" son los "Estaos parte" y los "Estaos asociaos", y ente los "Estaos parte" inclúi a Arxentina, Brasil, Paraguái, Uruguái y Venezuela, en cuantes que considera que "Bolivia cunta con un estatus especial" de "Miembru en procesu d'adhesión", con derechu a voz, pero ensin votu". Colombia pela so parte, considera a Bolivia como estáu parte ("incorporación concretada pol Protocolu d'Adhesión del 17 de xunetu de 2015").
Esta estructura d'integración rexonal foi creada'l 26 de marzu de 1991 cola firma del Tratáu d'Asunción per parte d'Arxentina, Brasil, Paraguái y Uruguái, anque los antecedentes de la integración rexonal remontar al 30 de payares de 1985, fecha de la Declaración de Foz de Iguazú, que selló un alcuerdu d'integración billateral ente Arxentina y Brasil. De la mesma, la so esistencia como persona xurídica de Derechu Internacional foi decidida nel Protocolu de Ouro Preto, robláu'l 16 d'avientu de 1994, qu'entró a valir el 15 d'avientu de 1995. El Protocolu de Ouro Preto estableció un arancel esternu común, y dende 1999 esiste una zona llibre d'aranceles ente los sos integrantes, anque quitando a una serie de productos, ente ellos l'azucre.http://www.infobae.com/notas/717746-Arxentina-y-Brasil-empecipien-llibre-comerciu-de-autos-tres-expirar-alcuerdu.html En 2006 Venezuela robló'l Protocolu d'Adhesión al Mercosur, completando'l procesu en 2012, momentu dende'l cual convirtióse en miembru plenu. En 2012 Bolivia robló'l Protocolu d'Adhesión al Mercosur que foi perfeccionáu en 2015 cola firma en conformidá de Paraguái, siendo consideráu Estáu parte "en procesu d'adhesión" (con voz pero ensin votu) hasta que se complete'l trámite llegal, momentu dende'l cual -de completase- va pasar a ser miembru plenu.
El Mercosur basar nuna Carta Democrática que nun dexa la pertenencia al bloque de países non democráticos, y estableció una zona de llibre comerciu y alcuerdos d'arancel común, según diversos mecanismos de complementación granible y d'integración económica, social y cultural, incluyendo la llibre circulación de los ciudadanos del bloque. Los idiomes oficiales del Mercosur son l'español, el portugués y el guaraní.
Ye consideráu como una potencia económica, con un PIB de 4 580 000 000 000 de dólares, lo que representa'l 82,3 % del PIB total de toa Suramérica. Cubre un territoriu de casi 13 000 000 de quilómetros cuadraos y cuenta con más de 275 millones d'habitantes (cerca del 70 % d'América del Sur). Siete de cada diez suramericanos son ciudadanos del Mercosur.Lantos, Nicolás. «La nacencia de “la quinta potencia mundial”», Páxina/12, 1 d'agostu de 2012.Armendariz, Alberto. pilastra-energetico «Venezuela ingresó nel Mercosur p'apurrir una pilastra enerxética», La Nación, 1 d'agostu de 2012.
Per otru llau, el Mercosur constitúyese como l'área económica y plataforma industrial, más dinámica, competitiva y desenvuelta, non yá de Llatinoamérica, sinón de tol hemisferiu sur. Ta consideráu como'l cuartu bloque económicu del mundu, n'importancia y volume de negocios, y la quinta economía mundial, si considérase'l PIB nominal producíu por tol bloque.
Amás de la importancia económica que representa'l Mercosur en toa América Llatina, ésti, trai una relevancia xeopolítica de gran magnitú, yá que dos de los sos miembros, Arxentina y Brasil, son miembros del esclusivu G-20.
Historia El 30 de payares de 1985 los presidentes d'Arxentina y Brasil, Raúl Alfonsín y José Sarney respeutivamente, suscribieron la Declaración de Foz de Iguazú, «piedra basal del Mercosur». En 2004, Arxentina y Brasil resolvieron conxuntamente que'l 30 de payares celebrara'l Día de l'Amistá Arxentín-Brasilana.Alcordáu pol Acta de Copacabana del 16 de marzu de 2004. (Testu). El 29 de xunetu de 1986 roblóse'l Acta pa la Integración Arxentina-Brasilana. Por aciu esti preséu estableció'l programa d'Intercambiu y Cooperación Económica, ente Arxentina y Brasil (PICE), fundáu nos principios de gradualidad, flexibilidá, simetría, equilibriu, tratamientu preferencial frente a terceros mercaos, harmonización progresiva de polítiques, y participación del sector empresariu. El nucleu del PICE fueron los protocolos sectoriales» n'aspeutos claves. El 6 d'abril de 1988 roblóse'l Acta de Alvorada, por aciu el cual Uruguái sumir al procesu d'integración rexonal. El 29 de payares de 1988 celebróse'l Tratáu d'Integración, Cooperación y Desenvolvimientu. El tratáu afitó un plazu de 10 años pa la remoción gradual de les asimetríes. El 6 de xunetu de 1990 roblóse'l Acta de Buenos Aires, acelerando'l cronograma d'integración y afitando la fecha de 31 d'avientu de 1994 pa conformar el mercáu común. El 26 de marzu de 1991, Arxentina, Brasil, Paraguái y Uruguái roblaron el Tratáu d'Asunción, qu'adoptó'l nome Mercosur, dio-y una estructura institucional básica y estableció un área de llibre comerciu. En xunu de 1992, en Les Lleñes, establecióse'l cronograma definitivu escontra la constitución del mercáu común. El 17 d'avientu de 1994 roblóse'l Protocolu de Ouro Preto, que punxo en marcha'l Mercosur. thumb|right|200px|Primer izamiento sede Mercosur Montevideo 2001. thumb|right|200px|Placa conmemorativa sede MERCOSUR 1ᵉʳ Pisu. El 26 de marzu de 2001, n'ocasión de la celebración del X Aniversariu del Tratáu d'Asunción (1991-2001), so la direición del primer Secretariu Arxentín Lic. Santiago González Cravino, se izó per primer vegada la bandera de MERCOSUR na so sede en Montevideo. El 4 de xunetu de 2006 suscribióse'l Protocolu d'Adhesión de Venezuela al MercosurProtocolu d'Adhesión de la República Bolivariana de Venezuela al MERCOSUR. por aciu el cual Venezuela constituyóse como Estáu parte. La formalización del ingresu de Venezuela al Mercosur viose retrasada hasta 2012 pola falta de la ratificación del Protocolu pol Congresu paraguayu.ingresara-al-Mercosur-porque-nun ye-una democracia plena «Paraguái: “Venezuela nun va ingresar al Mercosur porque nun ye una democracia plena”».Infobae (Buenos Aires). Consultáu'l 4 d'agostu de 2010
Suspensión de Paraguái El 22 de xunu de 2012, como respuesta al xuiciu políticu que removió al presidente de Paraguái, Brasil suxirió espulsar a Paraguái del bloque,«Arxentina "nun va convalidar el golpe en Paraguái" ente que Brasil suxirió que quedaría fora de la Unasur y el Mercosur», La Nación. ente qu'Arxentina retiró'l so embaxador d'Asunción.so-embaxador «L'Arxentina retiró'l so embaxador», La Nación, 24 de xunu de 2012. Finalmente, Paraguái foi suspendíu tantu del Mercosur como de la Unasur. El 28 de xunu de 2012 decretóse la suspensión de Paraguái na inxerencia de les decisiones del Mercosur hasta que fueren efeutuaes les eleiciones democrátiques programaes p'abril del 2013.
Ingresu de Venezuela 30 de xunetu de 2012, con Paraguái suspendíu, los restantes trés países aprobaron l'ingresu de Venezuela al bloque, que se concretó al el 12 d'agostu d'esi mesmu añu.Venezuela s'incorpore-al-Mercosur «Venezuela incorporóse formalmente al Mercosur», La Nación, 31 de xunetu de 2012. El 18 d'avientu de 2013, el Congresu de Paraguái ratificó'l Protocolu d'incorporación de Venezuela al Mercosur. El 7 d'avientu de 2012, el presidente bolivianu, Evo Morales, robló un protocolu empobináu a l'adhesión del so país a la membresía plena nel bloque.Morales robla adhesión de Bolivia al Mercosur y aboga por afitar mercáu rexonal
Reincorporación de Paraguái El 13 de xunetu de 2013 llevantóse la suspensión que fuera aplicada a Paraguái en cumplimientu del Protocolu de Ushuaia, sobre'l compromisu democráticu.MERCOSUR refuga espionaxe de EE.UU na rexón y llevanta sanción a Paraguái. Sicasí, l'actual gobiernu de Paraguái refugara'l so re-incorporación al bloque hasta tantu nun s'atopara una forma xurídica pa ingresu de Venezuela al Mercosur, acordies col derechu internacional. N'avientu, cola aceptación del ingresu de Venezuela, per parte del congresu paraguayu, Paraguái se re-incorporó de forma total al bloque.Cartes diz que Paraguái vuelve a Mercosur "con cabeza arguta" América Economía.
Suspensión de Venezuela N'agostu de 2016, los presidentes de Brasil, Arxentina y Paraguái, presentes en Rio de Janeiro pa los Xuegos Olímpicos, axuntar p'aldericar la suspensión de Venezuela del organismu. Los trés países presentaron duldes sobre si Venezuela cumple colos requisitos pa ser miembru plenu. Ello ye que Venezuela foi refugada d'asumir la presidencia protémpore del Mercosur por esos trés países. El 21 de payares de 2016, el ministru paraguayu de Rellaciones Esteriores, Eladio Loizaga, anunció que Venezuela sería suspendida n'avientu de 2016 dempués de que'l país recibiera un periodu de tres meses pa reformar les sos lleis. Reclamóse'l cumplimientu de les esixencies del Mercosur, principalmente en cuestiones de comerciu, política, democracia y derechos humanos. El 1 d'avientu de 2016, Venezuela foi suspendida del Mercosur.
El 5 d'agostu de 2017 los ministros de Rellaciones Esteriores de los cuatro países miembros suscribieron en São Paulo, Brasil, una declaración según la cual en Venezuela producir una rotura del orde democráticu” y que n'intentando infructuosamente realizar consultes col gobiernu de Nicolás Maduro, dar# en sancionar al país cola suspensión indefinida “de los derechos y obligaciones” apautaos nel Mercosur según lo contemplao nel Protocolu de Ushuaia.
Normativa básica Tratáu d'Integración, Cooperación y Desenvolvimientu ente Arxentina y Brasil (1988) Acta de Alvorada (1988) Acta de Buenos Aires (1990) s:Tratáu d'Asunción Tratáu d'Asunción (1991) Protocolu de Ouro Preto (1994) Declaración Presidencial sobre Compromisu Democráticu (1996) Declaración Sociolaboral (1998) Protocolu de Ushuaia sobre Compromisu Democráticu (1998) Protocolu d'Olivos pa la Solución de Discutinios (2002) CMC EXT/DEC. Nᵘ 11/03 sobre creación de la Comisión de Representantes Permanentes (2003) CMC/DEC. Nᵘ 18/04 sobre Réxime de Participación de los Estaos Acomuñaos (2004) Protocolu d'Asunción sobre Derechos Humanos (2005) Protocolu Constitutivu del Parllamentu del Mercosur (2006) Testu del proyeutu. Nun s'atopa confirmáu que sía idénticu al del protocolu robláu.
Órganos El Conseyu del Mercáu Común (CMC) ye l'órganu cimeru del Mercosur y el qu'adopta les normes de mayor importancia denominaes "decisiones". Ta integráu polos Ministros de Rellaciones Esteriores y los Ministros d'Economía de los países miembros.
Sígue-y n'importancia'l Grupu Mercáu Común (GMC), que ye l'órganu executivu del bloque; les sos normes denominar "resoluciones". Ta integráu por cinco miembros de cada país, trés de los cualos tienen de representar al Ministeriu de Rellaciones Esteriores, al d'Economía y al Bancu Central.
La Comisión de Comerciu del Mercosur (CCM) ye l'órganu decisoriu en materia comercial-aduanera del bloque y asisti al GMC; les sos normes denominar "direutives". Ta integráu por cuatro miembros de cada país y ye coordinada polos Ministerios de Rellaciones Esteriores.
A ellos suman otros cuatro órganos de gran importancia derivaos de testos fundacionales: el Parllamentu del Mercosur o Parlasur (PM), órganu llexislativu del bloque;