Villahán ye un conceyu y llocalidá de la contorna d'El Cerrato na provincia de Palencia, comunidá autónoma de Castiella y Llión, España.
Toponimia El nome del llugar o topónimo de Villahán provién de la aglutinación del sustantivu llatín “Villa”, quinta o pequeña granxa, más l'antropónimo o nome de persona “Fanius” que daría “Hanni” y depués “Han” polo que'l significáu total sería'l del llugar de la granxa de Fanio”.
Allugamientu Llenda al norte col conceyu de Palenzuela; al noroeste con Quintana del Puente; al este con Herrera de Valdecañas; y al sur con Tabanera de Cerrato. Toos ellos pertenecen a la provincia de Palencia. Al este, sicasí, parte con Peral de Arlanza, conceyu que yá pertenez a la provincia de Burgos.
Historia Villahán, como otros pueblos cercanos, foi reconquistáu polos exércitos cristianos del rei Alfonsu III el Magnu, dómina na que sería repoblada esta villa como “Villa Fan”, cuando casi toles llocalidaes teníen castiellu y muralles.
Nel sieglu X Villazán pertenecía al alfoz de Palenzuela, del condáu de Castiella como otros despoblaos de la so redolada: Castillejos, Quintanilla Albilla, etc.
Un sieglu más tarde siguía llamándose Villafán y na cortil había un monesteriu. Nel sieglu XIII Villa Han pertenecía al arcedianáu de Palenzuela de la diócesis de Burgos. A mediaos del sieglu XIV yera Villahán aldega de xurisdicción de Palenzuela, capital que pertenecía a la reina María de Portugal, madre del rei Pedru I de Castiella.
Yá a mediaos del sieglu XVI yera señor de Villahán de Palenzuela Luis Ossorio, hermanu de Doña Inés y en 1675 del Almirante Enríquez.
Pelos años medios caltuvieron un pleitu la duquesa d'Alba y el conde de Benavente pola pertenencia de Villahán, siendo'l postreru l'alministrador de la villa, cuando cuntaba la villa con 100 vecinos, tenía molín fariñeru, y en 1777 foi reconstruyida la primitiva ilesia de San Andrés.
En 1828 cuntaba la villa con 219 vecinos, y en 1850, con 152, anque'l númberu d'habitantes yera cimeru por cuenta de la creciente natalidá.
Demografía El conceyu, que tien una superficie de 31,02 km², cuenta según el padrón municipal pa del INE con habitantes y una densidá de hab./km².
Economía
Evolución de la delda viva El conceutu de delda viva contempla namái les deldes con caxes y bancos relatives a creitos financieros, valores de renta fixa y préstamos o creitos tresferíos a terceros, escluyéndose, poro, la delda comercial.
Ente los años 2008 a 2014 esti conceyu nun tuvo delda viva.Ente los años 2008 a 2014 esti conceyu nun tuvo delda viva.
Patrimoniu La ilesia parroquial de Villahán, dedicada a San Andrés, foi construyida en piedra na segunda metá del sieglu XVI; dispón de tres naves separaes por pilastres y bóvedes de crucería. Torre a los pies de tres cuerpos y tamién de piedra portada en llau de la epístola. Na nave del evanxeliu destaquen dos retablos; unu rococó del tercer terciu del sieglu XVIII con pintura a la Virxe del Carmen y escultures de San José y San Antonio. L'otru retablu ye barrocu de mediaos del sieglu XVII con escultures de San Pablo y Cristu resucitáu.
El retablu del Presbiteriu ye neoclásicu, esculpíu a finales del sieglu XVIII y con escultures de San Pablo, San Pedro, San Andrés y l'Asunción.
La nave de la Epístola cunta tamién con dos retablos: unu rococó de finales del sieglu XVIII, con una escultura de la virxe, gótica, del sieglu XIII; l'otru ye neoclásicu, tamién de finales del sieglu XVIII con pintures de les Ánimes, escultura de Santa Margarita del sieglu XVII y de San José, del sieglu siguiente. Na Sacristía, custodia rococó del sieglu XVIII.
Fiesta Per Santa Marina (el 18 de xunetu), los vecinos procesionan peles cais del pueblu, danzando una xota típica y tradicional n'honor a la patrona. San Andrés celebra'l 30 de payares.
Personaxes celebres El Gran Maestru del axedrez Jesús de la Villa ye orixinariu de Villahán.
Referencies
Enllaces esternos
Categoría:Llocalidaes de la provincia de Palencia Categoría:Conceyos de Palencia Categoría:Wikipedia:Mantenimientu:Llocalidaes d'España ensin partíu xudicial