Lepe ye un conceyu español de la provincia de Huelva, Andalucía. Según l'INE, nel añu 2016 cuntaba con una población de 27.409 habitantes. La so estensión superficial ye de 127,94 km² y tien una densidá de 211'45 hab./km². Ye'l conceyu más pobláu de la provincia tres la capital.
Fundada polos fenicios nun pequeñu valle xunto al ríu Piedras, Lepe foi poblada por romanos y árabes, calteniendo patrimoniu históricu d'estes dómines. Marineros leperos y venceyaos a la villa de Lepe intervienen nel descubrimientu y la conquista d'América, ente los que destaca Rodrigo Pérez de Acevedo. Otros leperos de sonadía son Álvaro Alonso Barba, Cristóbal Méndez, Manuel Vela y Fray José Oria Castañeda.
La demografía lepera creció rápido por cuenta de la inmigración, que yá supón el 19% del padrón municipal. El mayor incentivu de la mesma foi'l cultivu de la fresa, anque anguaño'l sector económicu en puxanza ye'l turismu, dende la creación d'Islantilla, mancomunidado con Isla Cristina ya incluyíu en dambos términos municipales.
Los nucleos menores de Lepe son La Barca, Pinares de Lepe, El Tarrón, La Antilla y la parte d'Islantilla del términu municipal de Lepe, aumentando estos dos últimos la población pel branu de forma considerable debíu al turismu. El Paraxa Natural Marismas del Ríu Piedras y Flecha del Rompido ye'l principal esponente de patrimoniu natural del conceyu, dientro del cual asítiase la sablera de Nuevu Aveséu, virxe y nudista.
Del so términu municipal cabo mentar los sos 24 km de sablera (La Antilla, Nuevu Aveséu y la parte oriental d'Islantilla), según el puertu pesqueru d'El Tarrón, la Ermita de La nuesa Señora de la Bella o la Torre del Catalán. Ente les sos fiestes destaquen la Romería de La nuesa Señora de la Bella y les fiestes patronales de San Roque y la Bella.
Toponimia y símbolos Toponimia Basándose en testos clásicos, diversos autores identificaron l'actual llocalización de Lepe con asentamientos romanos denominaos Laipe Megala (Rodrigo Caro, 1634), Laepa (García y Bellido, 1947; G. Bonsor, J.P Garrido y Y. Orta, 1922) y Praesidium (Luzón, 1975). De toes estes opciones ye Laepa la que cobra mayor respaldu ente los historiadores, magar como una pequeña villa rústica más que como un pueblu puramente dichu. Ye tres la segunda folada de conquistes árabes que Lepe convertir nel centru económicu de la zona, pasando de ser una pequeña alquería a una "ciudá al llau del mar Océanu", como la describe'l xeógrafu oriental posterior Yaqut al-Hamawi nel añu 1229. El nome que recibe mientres la dómina de dominación árabe ye Labb, del que deriva la so denominación actual.
Lema Sol, Mar y Tierra.
Escudu Cortáu. El primeru d'azur con un castiellu de plata, sumáu de tres torres, mazonado de sable y esclariáu de gules, acompañáu d'un grifu de plata adomáu y de una caña de adelfa floriada, nel so color, asitiada ente'l castiellu y el grifu. El segundu cuartel de plata la figura de Rodrigo Pérez de Acevedo nel momentu d'acolumbrar el Nuevu Mundu.
Bandera Tres franxes paraleles y perpendiculares al estil, azul la primera, blanca la segunda y verde la tercera. La primera y tercera van tener de 2/7 caúna d'anchu total; y la blanca o del centru los 3/7 de la mesma midida. Centráu y sobrepuestu l'escudu d'armes local.
Historia thumb| Lepe na provincia romana de la Bética, ye'l puntu más al suroeste del mapa
Fundación y Edá Antigua Anque s'atoparon xacimientos del Neolíticu y la Edá del Bronce, nun se toparon nicios d'asentamientos estables nel términu municipal de Lepe. La influencia tartesia nun llegó a Lepe, salvu por unos exiguos muertes na zona de la Torre del catalán qu'apunten al comerciu de plata. Mientres la dómina de dominación romana inicial surdieron villes rústiques na actual llocalización de Lepe y factoríes pesqueres en Valsequillo y El Tarrón. El retrocesu de la mariña provocó l'abandonu del asentamientu de Valsequillo, ente que l'actividá pesquera d'El Tarrón siguió hasta l'actualidá. Ye mientres l'apoxéu de la dominación romana cuando floria l'asentamientu asitiáu en Lepe como un pequeñu pueblu, venceyáu a l'agricultura de los sos campos y a la pesca del puertu d'El Tarrón.
Edá Media Lepe conoció un gran desenvolvimientu mientres el dominiu árabe, convirtiéndose nel centru del área costera al depender alministrativamente de la taifa de Borrina.
Espulsaos los árabes, va pasar esti territoriu a manes de la orde del Temple, coincidiendo cola ocupación de la zona por repobladores castellanos. Eslleida esta orde ente 1307 y 1312, foi mercáu Lepe, xunto con Ayamonte, por doña María Coronel, pasando a engrosar los dominios de la casa de los Guzmanes, posteriores señores de Borrina, so que la so xurisdicción tuvo hasta mediaos del sieglu XV. Tres un llargu periodu de querelles familiares, don Juan Alonso de Guzmán, I duque de Medina Sidonia, dexó la llocalidá, xunto con Ayamonte y La Redondela, a la so fía doña Teresa de Guzmán, como dote pal so casoriu con don Pedro de Zúñiga, conformándose d'esta miente el marquesáu de Ayamonte, a que la so trayeutoria va tar xuníu históricamente Lepe hasta'l primer terciu del sieglu XIX, cuando son abolíos los señoríos xurisdiccionales.
Saber de la esistencia en Lepe d'un antiguu castiellu propiedá de los Marqueses de Ayamonte, poco se sabe alrodiu de esti castiellu, sacante de la so antigua llocalización, próxima a la plaza d'España, con unes midíes de 53 por 50 metros. De la so construcción tampoco se sabe enforma, aproximadamente taría yá construyíu sobre 1444 y sábese que siguiríen de pies dalgunos de los sos murios en 1847, anque posiblemente fuera destruyíu totalmente pocu dempués.
Edá Moderna Les marinería de Lepe tuvo protagonismu tantu en viaxar descubridores que los sos vecinos portugueses realizaron poles mariñes africanes,Los marineros de les mariñes de Huelva aprendieron de los lusos distintos téuniques de navegación, ente elles les denominaes voltas. Esa formación y otros factores fixeron posible que fueren les mariñes onubenses les protagonistes de los primeros viaxes y espediciones a América. como nos viaxes colombinos o nes espediciones que se dirixeron escontra esos mesmos llugares. Destaquen, ente otros, Sebastián Rodríguez, portador de la carta de Sabela I de Castiella col consentimientu real pal viaxe de Cristóbal Colón, y Francisco de Torres, cuñáu de Díaz de Solís que zarpó con él nel so viaxe'l 8 d'ochobre de 1515 y que dio nome a les Islles de Torres, n'Uruguái.Archivu Municipal de Lepe. Legajo nᵘH-34.
Sieglu XIX
Sieglu XX En 1961 inaugúrase'l primer centru educativu de Lepe, el Centru d'Enseñanza Infantil y Primaria "Alonso Barba", nel qu'entá s'imparten clases tres una fonda reforma en 2006.
El Conceyu de Lepe solicitó'l 27 d'avientu de 1963, el títulu de Ciudá pa Lepe y d'Excelencia pal so Conceyu, siendo finalmente concedíu pol Conseyu de Ministros el 9 d'abril de 1965. A esta solicitú xuntárense'l Gobernador Civil de Huelva, la Diputación Provincial de Huelva, el Conceyu de Moguer, el Conceyu de Palos, l'Institutu d'Estudios d'Alministración Local, l'Institutu de Química "Alonso Barba" y la Real Sociedá Colombina Onubense. Tres la concesión recibiéronse numberoses felicitaciones, ente les que consta la procedente de la Xefatura del Estáu.Archivu Municipal de Lepe, Legajo nᵘH-34
Les necesidaes del comerciu llocal llevaron a la construcción d'un mercáu de abastos en 1970 y a la regulación del mesmu y del mercadín popular. Ésti foi camudando d'allugamientu según les necesidaes y les quexes de dellos vecinos, hasta que finalmente s'asitió na escampada tres el Parque de la Coronación.Archivu Municipal de Lepe. Legajo nᵘH-36
L'escudu del conceyu nun s'afaía a les normes de la heráldica, de cuenta que'l Conceyu en Plenu aprobó'l 14 de marzu de 1988 el cambéu del escudu y la bandera, con base nun informe de José Antonio Delgado Orellanas -pertenenciente a la Real Academia de la Historia-. L'historiador propunxo la adición de tres fueyes de figal en sinople nel segundu cuartel del escudu y la inclusión asina mesmu de diches fueyes nel centru de la bandera. Frente a ello, el Plenu decidió asitiar la figura de Rodrigo Pérez de Acevedo nel escudu y ésti al completu na bandera. L'escudu y la bandera definitivos fueron aprobaos por aciu Decretu 92/1989, de 3 de mayu, colos cambeos realizaos pol Conceyu.Archivu Municipal de Lepe.
Sieglu XXI Nel añu 2002 Lepe superó los 20.000 habitantes, alquiriendo nueves competencies municipales. Al añu siguiente camudó'l signu de gobiernu municipal, llogrando Manuel Andrés González (PP) l'alcaldía tres venti años de gobiernu del PSOE. Proyéctase un Centru Hospitalariu d'Altu Resolvimientu (CHARE) comarcal asitiáu al norte de Lepe, qu'en 2011 atópase rematáu a la espera de la construcción del accesu dende la carretera .
Nel añu 2008 aprobóse'l vixente PGOU, qu'inclúi la urbanización de La Antilla al norte de la y la construcción d'una nueva circunvalación que englobe los barios de Valdepegas, les Carreres y otros nun ensache multidireccional. Nel añu 2009 Lepe salió de la mancomunidá d'agües GIAHSA, rescatando los servicios de distribución d'agua potable y recoyida de residuos sólides pa dempués licitarlos a la empresa Aqualia SA por 25 años.
Mediu físicu
Allugamientu thumb|150px|Contorna de la Mariña Occidental de Huelva.
El términu municipal de Lepe atopar nel suroeste de la provincia de Huelva, nel centru de la comarca de la Mariña Occidental. Llenda con tolos conceyos del so contorna y amás con Punta Umbría (Contorna Metropolitana de Huelva) al sureste, Sanlúcar de Guadiana (El Andévalo) al norte y l'Océanu Atlánticu al sur.
Noroeste: San Silvestre de Guzmán y Ayamonte Norte: Sanlúcar de Guadiana Nordeste: Cartaya Oeste: Villablanca 75px Este: Cartaya Suroeste Isla Cristina Sur: Océanu Atlánticu Sureste: Punta Umbría
Xeografía Orografía
Lepe presenta una orografía variada, con una mariña de sables finos y doraes al sur y deveses y montes al norte. La ciudá asitiar nun valle, arrodiada de puexos, que la toponimia actual denomina "cabezos", y tierres de cultivu, onde predomina la llantadera del fresón y la naranxa. La ciudá arrodiar de los antiguos cantiles de dichu estuariu, de la era del Pleistocenu (graves y arenes), que güei conformen los mentaos cabezos, nel interior de los cualos asítiase la zona de llimu del Holocenu. Al sur del conceyu atópense 24 quilómetros de sablera (La Antilla y Nuevu Aveséu). La sablera de Nuevu Aveséu, d'aproximadamente 18 quilómetros de llargor, ta incluyida nel Paraxa Natural Marismas del Ríu Piedras y Flecha del Rompido. thumb|Flecha del Rompido, vista dende la mariña. Hidrografía El términu municipal de Lepe ta delimitado al este pel ríu Piedras, que lo dixebra del términu municipal de Cartaya dende'l norte hasta la so desaguada nel Océanu Atlánticu. D'antiguo el ríu formaba un estuariu d'aproximadamente 2,5 km d'incursión en tierra firme, navegable hasta la zona de La Barca. Anguaño l'estuariu del ríu Piedras ta aterrado pola rápida sedimentación na desaguada d'ésti, productu d'acarretos fluviales, alliniaos transversalmente según la direición de la dinámica mariniega, con una fuerte progresión. Ello anició una barra de sable denomináu Flecha del Rompido, que crez con una progresión d'ente 30 y 50 metros añales. Nel so llau sur, forma la sablera de Nuevu Aveséu. Les marismas del ríu Piedras fueron declaraes Paraxa Natural en 1989, con aproximadamente 2,500 hectárees de terrenal protexíu. Flora y fauna