Brisbane () ye la capital y ciudá más poblada del estáu australianu de Queensland. Ta allugada al sureste del estáu. Xeográficamente atópase al este de la Gran Cordal Divisoriu —en concretu, al sureste de la cordal Taylor—, sobre la mariña del mar del Coral (océanu Pacíficu) —bien cercana a la badea Moretón— y a veres del ríu homónimu, que foi dragáu pa facilitar el tránsitu de barcos. Con 2 274 560 habs. en 2014 ye la tercer ciudá más poblada del país, dempués de Sydney y Melbourne.
Escontra l'oeste de Brisbane, l'horizonte ta apoderáu pola presencia del monte Cootha en que les sos falda atopar un planetariu y los xardinos botánicos. Nel so visu atopa un mirador qu'ufierta unes vistes magnífiques de la ciudá y la so ondulante ríu. Les más importantes estaciones de televisión nel estáu de Queensland tienen los sos estudios nel monte Cootha.
El sector de Southbank, que s'alluga na ribera sur del ríu Brisbane, anovóse intensamente p'acoyer la Esposición Internacional de 1988, pasando a convertise de los sos oríxenes industriales a un prestosu parque de formosos xardinos, onde tamién s'atopa una sablera pública artificial, restoranes y chigres, espacios d'esparcimientu y el muséu marítimu. Cola construcción de la ponte piatonal Good Will puede llegase fácilmente dende'l centru de la ciudá a Southbank en tan solo unos minutos. L'área ye una de les favorites de los habitantes de Brisbane pa celebrar asaos familiares les fines de selmana.
El conceyu de Brisbane anunció un plan de desenvolvimientu que considera la construcción de pontes piatonales adicionales col fin de faer la ciudá más accesible a peatones y ciclistes, según tamién pa incentivar les actividaes físiques.
La economía básase en diverses industries petroquímiques, metalúrxiques, construcciones mecániques, alimentarias y ferrometalúrgicas. Destaca tamién el so puertu, pol cual esporta carbón y metales. Ye tamién un importante centru cultural y turísticu, amás de ser centru de nuedu ferroviariu y aereu pa Queensland. Nes sos proximidaes atopa la terminal d'un gasoductu y la del oleoductu de Moonie.
Historia L'área anguaño conocida como Brisbane taba habitada antes de la colonización europea pola tribu aborixe australiana Turrbal, que los sos antepasaos orixinalmente emigraron a la rexón al traviés del Estrechu de Torres. Pa estes persones la zona que se convertiría en Brisbane conozse como Mian-jin, que significa «llugar como una forma d'espiga».
La badea Moreton foi esplorada por John Oxley en 1823. La ciudá foi fundada en 1824 por orde de Lord Brisbane, que fuera nomáu gobernador de Nueva Gales del Sur (New South Wales) en 1821. Primeramente una colonia penal foi fundada nel área actual de Redcliff, Edenglassie nes cercaníes d'una aldea llamada Moreton Bay. Utilizó a los presos pa crear infraestructures y llimpiar los campos, lo qu'impulsó'l desenvolvimientu económicu de la colonia y facilitó la emigración de colonos llibres. En 1834 pasó a llamase Brisbane nel so honor.
En xunu de 1859 convertir na capital de la colonia de Queensland, anque Brisbane nun recibió'l títulu de ciudá hasta 1902, cuando se fundieron cerca de venti consejos municipales pa crear el conseyu municipal de Brisbane, el conceyu más grande n'Australia.
Mientres la Segunda Guerra Mundial, Brisbane desempeñó un papel importante na campaña d'aliaos, cuando l'edificiu d'AMP (qu'agora se llama MacArthur Central) foi utilizáu como cuartel xeneral del teatru d'operaciones del Pacíficu suroeste del Xeneral Douglas MacArthur, el xefe de les fuercies aliaes del Pacíficu. Aproximadamente 1.000.000 tropes de los Estaos Xuníos pasaron per Australia mientres la guerra, siendo Brisbane el principal puntu de coordinación pal Pacíficu sudoccidental. En 1942 Brisbane foi la sede d'un violentu enfrentamientu ente militares d'Estaos Xuníos d'un llau y militares y civiles australianos pol otru, dando como resultáu una muerte y dellos mancaos. Esti incidente foi conocíu coloquialmente como la Batalla de Brisbane.
Brisbane foi sede tantu del ésitu de los Xuegos de la Commonwealth en 1982, como de la Esposición Internacional de 1988, cola tema «L'ociu na era de teunoloxía». Estos acontecimientos fueron acompañaos por una escala de los gastos públicos, la construcción y el desenvolvimientu como nun s'habíen vistu antes nel estáu de Queensland. Anguaño ye la ciudá de mayor crecedera tanta en población como económicamente d'Australia.
Xeografía thumb|left|225px|Mapa del CBD de Brisbane. Brisbane ta asitiada nel rincón sureste de Queensland, Australia. La ciudá estiéndese al traviés del ríu Brisbane y los sos barrios periféricos bordien Moreton Bay. La gran rexón de Brisbane atopar al este de la Gran Cordal Divisoriu australiana. L'área urbana ta alzada, parcialmente, por dos grandes llombes d'unos 300 metros: el monte Coot-tha y el Gravatt. El monte Petrie mide unos 170 metros, ente que les otres pequeñes llombes de la ciudá son Highgate Hill, Whites Hill, Stephens Mountain y Enoggera Hill. La ciudá en sí ta asitiada nuna peligrosa llanura con riesgos de llenes, una y bones munchos regueros crucien la población amontando notoriamente'l riesgu d'anegaciones. Brisbane sufrió, a lo llargo de la so historia, estos problemes en dos causes, en 1893 y 1974. Esti postreru asocedió como resultáu del pasu del ciclón Wanda. Entós daquella, la ciudá esperimentó tres selmanes d'intenses agües ininterrumpíes quedando seriamente estropiaos los barrios d'Oxley, Bulimba, Rocklea, Coorparoo y New Farm. Pela so parte, los xardinos de la Ciudá Botánica de Brisbane resultaron anubiertos dando llugar a un manglar formáu na zona.
El distritu financieru de Brisbane queda bordiando'l ríu y los nomes de les cais centrales fueron tomaos de la Casa de Hannover. Ente ellos figuren cais de nomes femeninos de dicha casa real como Adelaide, Alice, Ann, Charlotte, Elizabeth, Margaret y Mary Street, que son paraleles a Queen Street y Queen Street Mall —n'honor a la reina Victoria I— y perpendiculares a Albert, Edward, George y William Street, los nomes reales masculinos.
La densidá de población del centru de la ciudá ye menor que la de les dos ciudaes más grandes d'Australia, Melbourne y Sydney, anque la constante crecedera de la población ta amenorgando cada vez más eses diferencies.
Clima 500px|thumb|Un día habitual de Brisbane, dende'l Story Bridge. Brisbane tien un clima húmedu subtropical, con branos calorosos y húmedos y iviernos templaos y con escasa precipitación. La temporada de nubes tropicales estender dende finales de primavera hasta l'entamu del seronda. Les nubes llétriques son comunes nesta dómina con nubes severes acompañaes de xarazo, agües enchentes y vientos destructivos.
El día más calorosu na historia de la ciudá foi rexistráu'l 26 de xineru de 1940, con una temperatura máximo de 43.2 °C. Pela so parte, la temperatura más baxo tuvo llugar el 19 de xunetu de 2007, cuando la temperatura esbarrumbar hasta algamar los -0.1 °C, datu recoyíu nel aeropuertu. El día que se recoyó la mayor cantidá de llitros d'agua poles precipitaciones foi'l 21 de xineru de 1887, cuando cayeron 465 mm na ciudá, el mayor rexistru pluvial de les capitales australianes. Sicasí, dende 2006 la zona de Brisbane vien esperimentando una importante seca, la más notable dende va un sieglu, baxando'l nivel de les sos preses una cuarta parte de la so capacidá habitual. De resultes, los habitantes de Brisbane sufrieron restricciones a la de regar los sos xardinos y otres actividaes ocioses hasta'l puntu de corresponde-yos 140 llitros per persona y día, faciendo de Brisbane una de les ciudaes con menor cantidá d'agua per habitante de cualesquier urbe occidental.
Gobiernu thumb|200px|Edificiu del Conceyu de Brisbane. A diferencia d'otres capitales australianes, una gran parte dl'área metropolitana de Brisbane ta controlada por un únicu gobiernu municipal, el Conceyu de Brisbane. Dende la so creación en 1925, les árees urbanes perifériques de la ciudá esperimentaron una gran crecedera, devasando inclusive la frontera de la ciudá.
La ciudá estremar en 26 pedaníes, escoyendo caúna d'elles el so propiu conceyal. L'alcalde de Brisbane y los conceyales son escoyíos por aciu eleiciones populares realizaes cada cuatro años. El Conceyu de Brisbane ye'l más grande, en términos de población y presupuestu, de toa Australia y controla un área total de 1367 km². El so presupuestu añal ye de, aproximadamente, 1600 millones de dólares.
L'área metropolitana de Brisbane cubre agora dellos conceyos colindantes como Beaudesert, Caboolture, Gold Coast, Ipswich, Logan City, Pine Rivers Shire, Redcliffe y Redland Shire.
El conceyu controla, amás, los departamentos Brisbane CityWorks (emplegu), Brisbane Transport (tresporte públicu) y Brisbane Water (agua). Les xuntes del conceyu celebrar nel Brisbane City Hall cada martes a les dos de la tarde y, xeneralmente, suelen ser abiertes al públicu.
El Brisbane City Council, como ye conocíu'l conceyu de la ciudá, foi formáu pol Gobiernu del Estáu de Queensland en 1925 tres la fusión de 25 pequeños conceyos. Esos conceyos fueron:
Demografía La población de Brisbane envalorar en 1 763 132 a xunu de 2006, polo que ye la tercer ciudá más grande d'Australia. L'área metropolitana de Brisbane tien una población urbana envalorada de 1,82 millones (2006). Brisbane, según aliégase, tien la tasa más alta de crecedera de la población de cualquier ciudá capital d'Australia. La población urbana creció un 11,0 % ente los censos de 2001 y 2006.
L'últimu Censu d'Australia en 2006 amosó que'l 1,7 % de la población de Brisbane ye d'orixe indíxena, ente que el 21,7 % nació nel estranxeru, estos provienen principalmente de Nueva Zelanda, Sudáfrica, y el Reinu Xuníu. Aproximao'l 16,1 % de los llares falen un idioma que nun ye'l inglés, siendo los más comunes el mandarín, l'vietnamita, l'cantonés y l'italianu. El permediu d'edá en tola ciudá ye de 35 años.
Economía thumb|250px|Queen Street Mall nel CBD. La economía de Brisbane tien les industries llamaes n'inglés de pescuezu blancu» y de pescuezu azul». Les de pescuezu blancu inclúin teunoloxía de la información, servicios financieros, educación cimera y sector públicu polo xeneral concentraes na alministración y en tol distritu financieru, amás d'en zones d'oficines de recién creación nos suburbios. Les industries de pescuezu azul inclúin refinamientu de petroleu, estibes, fabricación de papel, metalurxa y los talleres de les Ferrovías de QR. Tienden a atopase na parte baxa del ríu Brisbane y nes nueves zones industriales de la periferia urbana. El turismu ye una parte bien importante de la economía de Brisbane, tantu nel so propiu derechu como pa convertise en portal d'accesu a otres árees de Queensland. thumb|left|200px|CBD de Brisbane. Dende finales de la década de 1990 y principios de los años 2000, el Gobiernu del estáu de Queensland siguió col desenvolvimientu de la ciencia y la teunoloxía na industria en tol conxuntu de Queensland y Brisbane en particular, como parte de la so iniciativa Estáu Intelixente». El gobiernu invirtió na bioteunoloxía y en delles instalaciones d'investigación de delles universidaes de Brisbane. L'Institutu de Biociencia Molecular nel Campus Santa Lucía de la Universidá de Queensland (UQ) ye una gran iniciativa de CSIRO y el gobiernu del estáu de Queensland pa la investigación y la innovación que se ta emulando na Queensland University of Technology (QUT), nel Campus Kelvin Grove col establecimientu del Institutu de la Salú y la innovación biomédica (IHBI).