Somerset (; AFI /ˈsʌmɚˌsɛt/) ye un condáu ceremonial y, escluyendo les autoridaes unitaries de North Somerset y Bath and North East Somerset, un condáu non metropolitanu d'orixe históricu allugáu nel Suroeste d'Inglaterra. La so capital o county town ye Taunton, llocalidá asitiada nel sur del condáu.
Llenda con Brístol y Gloucestershire al norte, con Wiltshire al este, con Dorset al sureste y con Devon al suroeste. Gran parte de la so llende septentrional ta delimitado poles mariñes de la canal de Brístol y del estuariu del ríu Severn. La so llende norte foi tradicionalmente el ríu Avon, pero'l mesmu foi treslladáu al sur cola creación y espansión de la ciudá de Brístol y, darréu, cola nacencia del condáu d'Avon y les autoridaes unitaries que lo asocedieron tres la so abolición.
Trátase d'una zona rural que presenta terrenes ondulaos como les árees de Mendip Hills, Quantock Hills y el parque nacional d'Exmoor, según estenses llanures como los Somerset Levels. Colos sos 4171 km², ocupa'l puestu númberu siete tocantes a superficie ente los cuarenta y ocho condaos ceremoniales d'Inglaterra, ente que'l condáu non metropolitanu, de 3451 km², atopar nel númberu dolce ente los trenta y cuatro condaos non metropolitanos de dichu país constituyente.
Esiste evidencia d'asentamientos humanos na zona nel Neolíticu y de les subsecuentes ocupaciones romana y saxona; darréu, xugó un rol importante nel afitamientu y ascensu del rei Alfredo'l Grande, na Guerra Civil Inglesa y na Rebelión de Monmouth.
L'agricultura constitúi una de les sos actividaes económiques principales. La cría de ganáu ovín y bovín —que los sos fines inclúin la producción de llana y de los sos famosos quesos— ye una actividá tradicional y contemporáneo, como tamién lo ye'l cultivu del sauce pa la cestería, siendo esti postreru más inusual. Les güertes de mazanes fueron bien abondoses nel pasáu polo qu'anguaño ye conocíu por ellaborar sidres fuertes. Ente que la so tasa de crecedera poblacional supera la del país, la de desemplegu ye menor al permediu nacional. Los principales sectores emplegadores son el comerciu minorista, la manufactura, el turismu, los servicios sociales y los de salú.
Toponimia El so nome deriva del inglés antiguu Sumorsǣte, abreviación de Sumortūnsǣte, que quier dicir “la xente que vive o depende de Sumortūn”. Hasta onde se sabe, la primer vegada que s'utilizó la denominación Somersæte foi nel añu 845, dempués de que la rexón venciera ante la invasión saxona. Sumortūn yera l'antiguu nome de Somerton y posiblemente significara “asentamientu de branu”, esto ye, una granxa ocupada mientres los meses branizu y abandonao pel hibiernu. Sicasí, nun ta emplazado en terrenales baxos solu habitables pel branu por cuenta de les inundación, sinón que s'asitia sobre una llomba na cual la posibilidá de vivir pel hibiernu fuera dafechu facedera. Una teoría alternativa esplica que'l nome deriva de Seo-mere-saetan que significa daqué según “pobladores de los llagos cerca del nivel del mar”. Delles denominaciones celtes inclúin Gwlad yr Haf en galés, Gwlas an Hav en córnicu y Bro an Hañv en bretón; los trés signifiquen "tierra de branu".
Nel so lema, sigue usándose n'inglés antiguu, Sumorsaete ealle, que se traduz como “tola xente de Somerset”. Adoptar en 1911 depués de rescatalo de la Crónica anglosaxona. Xunto al restu del suroeste d'Inglaterra, formó parte de Wessex, unu de los siete reinos de la heptarquía; el lema que lo identifica na actualidá fai referencia al sofitu xeneralizáu que'l pueblu de Somerset brindó-y al rei Alfredo'l Grande na so llucha por evitar una invasión viquinga nel reinu.
Los sos habitantes fueron mentaos per primer vegada na crónica del añu 845, sol nome de "Somersæte", pero'l condáu puramente dichu (non los sos pobladores) nun foi citáu hasta'l 1015 baxu igual designación. Somersetshire, una versión arcaica del nome modernu, rexistrar per primer vegada na crónica nel añu 878. Anque como denominación alternativa solía llamáse-y Somersetshire, esta práutica cayó en desusu a finales del sieglu XIX, posiblemente por cuenta de qu'adoptóse como oficial el nome de "Somerset" col establecimientu del Conseyu del Condáu en 1889; tamién ye probable que tuviera que ver el fechu de que, tal como asocedió n'otros condaos qu'anguaño nun terminen col sufixu -shire, el mesmu yera innecesariu, yá que nun esistía dientro de les sos llendes nengún pueblu del que se tuviera qu'estremar per mediu de dichu sufixu.
La mayor parte de les sos llocalidaes presenten denominaciones d'orixe anglosaxón. Unes poques llombes contienen elementos celtes nos sos nomes; por casu, un documentu del añu 682 define a Creechborough Hill como “la llomba que los británicos llamen Cructan y que nós llamamos Crychbeorh". Dalgunos d'estos nomes son d'orixe dafechu célticu británicu, como'l de la villa de Tarnock, ente qu'otros conxuguen elementos saxones y celtes, siendo Pen Hill un exemplu d'esto.
Historia Prehistoria thumb|200px|Círculos de piedra de Stanton Drew. Les cueves de Mendip Hills tuvieron habitaes dende'l Paleolíticu y revelaron importantes afayos arqueolóxicos, como los de la gargüelu de Cheddar. Los güesos de Gough's Cave fueron dataos alredor del 12000 e. C., ente que un cadarma masculín completu, conocíu como'l Home de Cheddar y atopáu dientro de la mesma, data del añu 7150 e. C. aproximao. Afayáronse tamién exemplos de pintura rupestre en cueves tales como Aveline's Hole. La ocupación de dellos covarones estender hasta los tiempos modernos, tal como asocedió en Wookey Hole.
Los Somerset Levels —particularmente les árees non inundables como Glastonbury y Brent Knoll— tamién tienen una llarga historia no referente al asentamientu humanu y sábese que fueron habitaos por cazadores mesolíticos. La movilidá na zona foi facilitada cola construcción del Sweet Track, unu de los caminos más antiguos del mundu, nel añu 3807 o 3806 e. C.;Brunning, Richard (2001). "The Somerset Levels". In: Current Archaeology, Vol. XV, (Non. 4), Issue Number 172 (Wetlands Special Issue), (febreru 2001), pp 139-143. ISSN 0011-3212. l'emplegu de téuniques dendrocronológicas dexó una datación tan precisa. Esisten amás numberosos castros de la Edá del Fierro, dalgunos de los cualos, por casu el Castiellu de Cadbury y el d'Ham Hill, que fueron reocupados mientres l'Alta Edá Media. Desconozse la edá exacta del monumentu prehistóricu conformáu polos círculos de piedra de Stanton Drew, pero créese que se trata d'una construcción neolítica.
Antigüedá y Medievu thumb|left|200px|Entrada de les termes romanes de Bath. Sol mandu del futuru emperador Tito Flavio Vespasiano y como parte de la espansión romana en Britania, la Segunda Lexón invadió Somerset dende'l sureste nel añu 47. De magar, formó parte del Imperiu romanu hasta alredor del 409, cuando la ocupación estranxera na isla remató. Una amplia variedá de muertes atestigüen la dominación per parte de la potencia naquella dómina, incluyendo'l templu romanu de Pagans Hill en Chew Stoke, la villa romana de Low Ham y les termes que-y dieron nome a la ciudá de Bath.
Dempués de la retirada de los romanos, Gran Bretaña foi invadida por pueblos anglosaxones, los que pal añu 600 establecieren el so control sobre la mayor parte de lo que güei ye Inglaterra. Sicasí, Somerset topábase entá en manes de los nativos britanos, quien aguantaron la meyora saxona nel suroeste mientres un tiempu; pa empiezos del sieglu VIII, sicasí, el rei Ine de Wessex estendiera les llendes occidentales d'el so reinu pa incluyir dientro de los mesmos les tierres anguaño pertenecientes al condáu suroccidental. El palaciu real saxón en Cheddar foi sede del Witenagemot (asamblea d'homes sabios) en delles oportunidaes mientres el sieglu X.
thumb|200px|Fotografía del Castiellu de Dunster. Tres la conquista normanda, foi estremáu en 700 feudos y amplies árees de tierra pasaron a manes de la corona, esistiendo fortificaciones tales como'l Castiellu de Dunster, utilizaes pal control y la defensa. Fundada en 1610, HMP Shepton Mallet, allugada na villa homónima, constitúi la prisión más antigua d'Inglaterra qu'entá s'atopa n'usu. Mientres la Guerra Civil Inglesa, Somerset foi mayoritariamente parlamentarista. En 1685, la infructuosa Rebelión de Monmouth —qu'intentaba derrocar al rei Xacobu II y coronar a James Scout, 1º Duque de Monmouth— tuvo llugar nésti y nel vecín condáu de Dorset. Los rebeldes desembarcaron en Lyme Regis y avanzaron escontra'l norte cola esperanza de prindar Brístol y Bath, pero fueron ganaos na batalla de Sedgemoor, en Westonzoyland, que constituyó la postrera batalla campal llibrada sobre suelu inglés. El militar y estadistaNa segunda acepción de dicha pallabra citada pol Diccionariu de la Real Academia Española: Persona con gran saber y esperiencia nos asuntos del Estáu. Arthur Wellesley tomó'l so títulu, Duque de Wellington, d'un pueblu local llamáu asina; ye conmemoráu con un obeliscu conocíu como Monumentu de Wellington, d'unos 53 metros d'altor, allugáu sobre una llomba cercano y construyío ente 1817 y 1854.
Desenvolvimientu agrícola y mineru El sieglu XVIII desenvolvióse pacíficamente; sicasí, la Revolución Industrial nes Midlands y nel Norte d'Inglaterra significó'l final de la mayoría de les sos pequeñes industries. Per otru llau, l'agricultura siguió floriando, hasta qu'en 1777 fundóse la Bath and West of England Society for the Encouragement of Agriculture, Arts, Manufactures and Commerce p'ameyorar los métodos agrícoles. La estracción de carbón consistió nuna importante actividá na zona septentrional mientres los sieglos XVIII y XIX, y pal añu 1800 la mesma sentara les sos bases pela redolada del pueblu de Radstock. Los xacimientos d'esti combustible fósil algamaron la so puxanza granible na década de 1920, pero toles mines cerraron yá, la postrera facer en 1973. La mayor parte de les instalaciones na superficie de les mines de carbón fueron baltaes y queda poca evidencia de qu'esistieren dalguna vegada. Más escontra l'oeste atopen les Brendon Hills, unes llombes que fueron esplotaes a finales del sieglu XIX pola so bayura en mineral de fierro, que tresportábase en ferrocarril hasta'l puertu de Watchet, onde yera embarcáu y unviáu a los fornos d'Ebbw Vale, nel sur de Gales.
Guerres mundiales Primer Guerra Mundial Munchos soldaos orixinarios de Somerset morrieron n'actu de serviciu mientres la Primer Guerra Mundial, la so infantería sufrió cerca de cinco mil baxes. La mayoría de los sos pueblos y villes tienen monumentos conmemorativos de la guerra; y solu siete llocalidaes, conocíes como Thankful Villages, nun sufrieron perdes d'habitantes nel conflictu bélicu.
Segunda Guerra Mundial Mientres la Segunda Guerra Mundial, sirvió como base pa les tropes que se preparar pal desembarcu de Normandía (popularmente conocíu como Día D). Dalgunos de los hospitales qu'alzaron p'atender a los mancaos siguen entá n'usu. Con cuenta d'evitar una potencial invasión alemana, construyeron la llinia Taunton Stop Line. Anguaño, entá pueden apreciase los restos de los búnkeres a lo llargo de la mariña, pela so zona sur, en llugares como Ilminster y como Chard.