Al Qaeda (, al-Qā'idah: 'la base'), o Al Qaida, ye una organización paramilitar, yihadista, qu'emplega práutiques horroristes y plantégase como un movimiento de resistencia islamista alredor del mundu, ente que ye comúnmente señalada como una rede de horrorismu internacional. El so fundador, líder y mayor collaborador foi Osama Bin Laden (1957-2011),miniaturadeimagen un multimillonariu d'orixe saudín qu'estudió Relixón y Ciencies Económiques na Universidá del Rei Abdul Aziz. Aymán al-Zawahirí asocedió-y como únicu xefe de la organización.
Investigaciones recién —periodistes, investigadores, analistes y especialistes— afirmen que Bin Laden foi financiáu pola CIA na llucha contra les tropes de la Xunión Soviética n'Afganistán mientres la llamada guerra d'Afganistán (1978-1992) en plena Guerra Fría. El sofitu diba dende la instrucción en combate hasta la entrega d'armamentu.
La so estructura organizativa basada en célules de militantes y redes de contactos clandestinos, bien paecida al modus operandi de los cárteles de narcotraficantes, dio-y una bien amplia movilidá d'aición y una gran dificultá pa desarticulala (vease: guerra rede).
Orixe del nome El nome vien del sustantivu árabe qāʕidah, que significa 'fundamentu, cimientu, base' y que tamién puede referise a una base militar. al- ye la forma del artículu definíu árabe al-. Sería, poro, la base o el fundamentu.Arabic Computer Dictionary: English-Arabic, Arabic-English By Ernest Kay, Multi-llingual International Publishers, 1986. El políticu británicu Robin Cook señaló que'l nome indicaría la base de datos, una y bones Bin Laden xestionaba les operaciones financieres nun ficheru informáticu llamáu al Qaida (lliteralmente 'la base [de datos]'). De magar, munchos combatientes miembros de los muyajidín fuéronse acomuñando a la rede Al Qaida.The Guardian, 8 July 2005, "The Struggle Against Terrorism Cannot Be Won by Military Means," Robin Cook, http://www.guardian.co.uk/uk/2005/jul/08/july7.development
Bin Laden esplicó l'orixe del nome nuna entrevista col periodista d'Al Jazeera Tayseer Alouni n'ochobre de 2001.
Historia thumb|Osama bin Laden, fundador y líder d'Al-Qaeda hasta la so muerte'l 2 de mayu de 2011. thumb|Anwar al-Awlaki foi consideráu'l miembru de más altu rangu de la rede cola ciudadanía de los EE. UU. Foi asesináu en setiembre de 2011 mientres un ataque aereu en Yemen. A finales de los años 70, les faiciones del Partíu Comunista Afganistanu pertenecíen pol poder, interviniendo la URSS en favor d'aquella que-y yera más afecta (la faición de Taraki), unviando los sos exércitos y batallones de comandu, quien asesinen al Presidente Amín (faición entós nel poder) empecipiándose la guerra d'Afganistán. Nesti periodu bélicu, de gran trescendencia ya influyencia na situación interna de la URSS, el pueblu afganistanu, les sos distintes etnies y los sos dirixentes relixosos, empecipien un llevantamientu y guerra popular contra l'exércitu soviéticu y les milicies comunistes afganistanes que-y yeren subordinaes. Mientres la guerra, les fuercies soviétiques algamaron un númberu cercanu a los 200 000. homes, con entrenamientu y armamentu d'última teunoloxía. Coincidiendo les circunstancies cola descomposición y derrumbe del socialismu real, la guerra d'Afganistán tresformar nel "Vietnam" de la URSS, a la que'l pueblu rusu aguantar en collaborar y tres diez años de guerra popular islámica, les fuercies comunistes fueron ganaes y l'exércitu soviéticu bater en retirada.
A la victoria islámica, conflúin diverses razones: el convencimientu de los afganistanos de tar lluchando contra odiaos invasores históricos; una visión relixosa del mundu, qu'alluga na primer llinia de los sos adversarios al comunismu atéu; una mística qu'espertó la solidaridá de los pueblos del mundu, especialmente de los países islámicos, los qu'unviaron batallones de muyahidines a lliberar Afganistán, entrenándose nes bases que los países árabes y occidente —especialmente los EE. UU.— sofitaben y financiaben con firmeza y resolución. Una d'aquelles bases —La Base— foi fundada y dirixida por un nuevu saudín, de convencimientos relixosos sunnitas, fundamentalista y radicalmente anticomunista.
Concluyida la guerra contra los soviéticos, Al Qaeda (La Base), nun foi desmovilizada pol so caudiellu, quien llueu s'arreyó na llucha de faiciones que siguió a la derrota de los comunistes. Nella, Bin Laden, allinió al so grupu colos talibanes, participando tamién n'operaciones significatives pal mundu musulmán, como na estinguida Yugoslavia (pa detener el xenocidiu musulmán en Bosnia y Herzegovina). En parte aniciada nel so radical fundamentalismu, en parte pola dinámica propia de les alliniadures asocedíes na guerra civil afganistana, Bin Laden, terminó combatiendo a quien-y emprestó sofitu y aliendu (los EE. UU.), país al que consideren esencialmente antireligioso, prosionista y erosionador de la manera de vida islámicu. De la mesma, Al Qaeda, ye rápido visualizáu polos EE. UU., como un grupu que deriva escontra'l horrorismu antioccidental, qu'amenacia la seguridá d'Estaos Xuníos y d'occidente y la estabilidá de los países árabes aliaos.
En 1993 los Estaos Xuníos d'América unviaron tropes a Somalia, pal repartu d'alimentu y agua, amás de garantizar la seguridá de los civiles ante la guerra civil que sufría'l país. Dos UH-60 Black Hawks fueron baltaos mientres una misión de captura que llevaron a cabu'l primer destacamentu de fuercies d'operaciones especiales Delta (Delta Force) y el 75ᵘ Reximientu Ranger. Darréu la intelixencia del serviciu militar de los Estaos Xuníos concluyó que gran parte de la milicia somalina foi entrenada por miembros d'Al-Qaeda, daqué que quedaría verificáu en mayu del 2006 cuando'l país volvió somorguiase nuna segunda guerra civil ente l'Alianza pa la Restauración de la Paz y Contra el Horrorismu (ARPCT) y milicies lleales a la Unión de Tribunales Islámicos. Pal 5 de xunu siquier 350 persones morrieren nel fueu cruzao.
La organización construyó campos d'entrenamientu p'aquellos militantes partíos pel mundu, entrenando a miles en téuniques de guerrilla, usu d'esplosivos y conocencies de la práutica paramilitar. Los sos axentes arreyáronse en numberosos ataques, como los atentaos horroristes a les embaxaes d'Estaos Xuníos en 1998, oportunidá na que destruyeron les embaxaes d'Estaos Xuníos en Nairobi, Kenia y Dar es Salaam, en Tanzania. En Dar-es Salaam finaron once persones, ente qu'en Nairobi perecieron 213 persones, y namái dolce yeren d'Estaos Xuníos.“Terrorism: US Response to Bombing in Kenia and Tanzania, a New Policy Direction?” por Raphael Perl, Congressional Research Service (Serviciu d'Investigación del Congresu de EE XX.), Biblioteca del Congresu, 1 de setiembre de 1998. El 12 d'ochobre de 2000 Al Qaida realizó l'ataque suicida con bomba contra'l buque de guerra d'Estaos Xuníos USS Cole nes costes de Yeme, dexando 17 marineros muertos y mancando a 39 más.
En 2001 atentaron contra les torres ximielgues de Nueva York y El Pentágonu de Washington secuestrando 4 aviones. Foi l'ataque onde destruyeron dos de los edificios más altos d'Estaos Xuníos y estropiaron la sede central del Exércitu d'Estaos Xuníos.
Nel añu 2008 unes amenaces per parte d'Al-Qaeda provocaron la suspensión total del Rally Dakar 2008 qu'a partir d'entós pasó a desenvolvese en Sudamérica.
El 26 d'avientu de 2009 foi deteníu a tiempu Umar Faruk Abdulmutallab, quien intentó esplotar un avión con 278 pasaxeros a bordu que se dirixía a Detroit.
El 1 de mayu de 2011 ye asesináu'l líder d'esta organización, Osama Bin Laden, pol exércitu d'Estaos Xuníos na llocalidá de Abbottabad, asitiada al norte de la capital de Paquistán.
La organización a partir del 11 de setiembre de 2001 thumb|230px| Los atentaos del 11 de setiembre de 2001 son consideraos "el mayor ataque contra Estaos Xuníos" dende'l Ataque a Pearl Harbor en 1941, y supunxeron un antes y un dempués na historia de la llucha contra'l terrorismu y na historia d'Al Qaeda. En 2001 creíase que Bin Laden y otros líderes d'Al Qaeda atopar so la proteición de los talibanes, un grupu islámicu que controlaba la mayor parte d'Afganistán. Nesi mesmu añu camudó radicalmente l'actividá d'esti grupu, algamando cuotes d'horror nunca antes imaxinaes. Según la CIA y el FBI, 19 militantes d'Al Qaeda empobinaos pol exipciu Mohammed Atta llevaron a cabu'l 11-S (atentáu del 11 de setiembre) contra El Pentágonu y el Centro Mundial de Comerciu (WTC). Aquel foi l'atentáu asocedíu en EE. UU. más tarrecible de la historia d'esti país, con unos 3000 muertos.
Primeramente según "los planes de Al Qaeda" en 1995 yera proyeutar aviones como misiles a edificios de los Estaos Xuníos y derrumbar los iconos del poder del país; dientro d'estos puntos figuraben: la Torre Sears (Chicago), El Pentágonu (Washington D.C.), Pirámide Transamérica (San Francisco), World Trade Center (Nueva York), La Casa Blanca (Washington D.C.) el Empire State Building (Nueva York) el Capitoliu de los Estaos Xuníos (Washington D.C.) y el U.S. Bank Tower (Los Angeles).
EE. UU. respondió empecipiando un ataque masivu contra forzar talibanes y d'Al Qaeda n'Afganistán, matando y prindando a miles de militantes y civiles ensin rellación dalguna col conflictu, obligando al restu de los sos líderes a sumise primero na clandestinidá. A pesar de la subsiguiente captura de dellos de los sos miembros claves (incluyendo'l militante que supuestamente entamó y entamó los ataques del 11-S), l'actividá del grupu y les sos franquicies, lloñe de sumir, camudaron d'organización pa convertise nuna organización internacional y coordinao con militantes partíos per tol mundu.
Los siguientes ataques esta vegada fueron n'Indonesia: Esplosión d'una bomba nun club nocherniegu na islla de Bali que dexó más de 200 muertos (85 d'ellos, australianos). Atentaos contra la embaxada d'Australia en Xakarta. Darréu en 2003, atentaos n'Arabia Saudita dexaron 35 muertos n'edificios habitaos por occidentales, ente otres aiciones coordinaes nun esfuerciu por desestabilizar a la monarquía saudita. El 16 de mayu una cadena d'atentaos suicides en Casablanca contra tres establecimiento d'hostelería, ente ellos la Casa d'España, l'Alianza Israelina y un campusantu xudíu, costaron la vida a 45 persones.El País, «Cronoloxía de los atentaos en Marruecos», 28 d'abril de 2011.
Nos últimos tiempos y yá dellos años dempués del 11-S, remanecen con célules d'Al Qaeda n'Europa, atribuyéndose l'autoría de los atentaos de Londres del 7 de xunetu de 2005 con más de 50 muertos, atentáu del 11-M en Madridlne.es, 3 de mayu de 2011, «Les amenaces d'Al Qaeda a España».so-tercer-reivindicacion-del-11-m-en-plena-deliberacion-de-la sentencia_164290603485.html ABC, 7 d'agostu de 2007, «Al Qaeda llanza la so tercer reivindicación del 11-M en plena deliberación de la sentencia». nos que finaron 191 persones y 1858 resultaron mancaes, ya intentando ataques fallíos en Barcelona y Alemaña, amás d'amenaciar a países como Francia, Estaos Xuníos, Reinu Xuníu, España, Portugal, Italia, Polonia, Dinamarca, Australia, Hungría, República Checa, Eslovaquia, Eslovenia, Estonia, Letonia, Lituania, Malta, Xipre, Israel y Kuwait.
Tamién tán amenaciaos tolos países miembros de la La Organización del Tratáu Atlánticu Norte OTAN encabezada per Estaos Xuníos y la Xunión Europea y tolos países miembros de la Comunidá d'Estaos Independientes CEI encabezada per Rusia.