Tun Dato' Sri Dr. Mahathir bin Mohamad, (pronunciación: [ma'ħɑ.ðiɽ bin mʊħɑmmæd̚]; n. Alor Setar, 10 de xunetu de 1925)Profile of Mahathir Mohamad ye un médicu y políticu malayu, cuartu y anguaño séptimu primer ministru de Malasia dende'l 10 de mayu de 2018, y diputáu eleutu del Parllamentu de Malasia pola circunscripción de Langkawi en Kedah. Enantes desempeñóse como primer ministru ente 1981 y 2003, convirtiéndose nel titular de la oficina con más años de serviciu. La so carrera política estender por más de setenta años desque se xunió a l'acabante formar Organización Nacional de los Malayos Xuníos (UMNO) en 1946, antes de formar el so propiu partíu, el Partíu Indíxena Xuníu de Malasia (PPBM) en 2016.
Nacíu y criáu en Alor Setar, Kedah, Mahathir sobresalió na escuela y convirtióse en médicu. Afiliar a la UMNO antes d'entrar nel Parllamentu en 1964. Sirvió como diputáu por un periodu antes de perder el so escañu, y darréu se enemistó col primer ministru Tunku Abdul Rahman y foi espulsáu del partíu. Cuando Abdul Rahman arrenunció al ser reemplazáu por Abdul Razak en 1970, Mahathir volvió ingresar a la UMNO y al Parllamentu, y foi xubíu al Gabinete. En 1976 xubiera a vizprimer ministru, y en 1981 xuró'l so cargu como primer ministru tres l'arrenunciu del so predecesor, Hussein Onn.
Mientres el mandatu de Mahathir como Primer Ministru, Malasia esperimentó un periodu de rápida modernización y crecedera económica, y el so gobiernu empecipió una serie de coraxosos proyeutos d'infraestructura. Mahathir foi una figura política dominante, sol so lideralgu, la coalición Barisan Nasional ganó cinco eleiciones federales consecutives y defendió con ésitu'l lideralgu de la UMNO ante rival destacables. Como primer ministru, foi un defensor del desenvolvimientu del tercer mundu y un prominente activista internacional.
Mahathir arrenunció'l 31 d'ochobre de 2003, siendo'l xefe de gobiernu malayu con más años nel cargu. Sicasí, caltúvose como una figura política activa dempués del so retiru. Convertir nun críticu estridente del so socesor escoyíu personalmente Abdullah Ahmad Badawi en 2006 y más tarde, Najib Tun Razak en 2015. El so fíu Mukhriz Mahathir foi gobernador de Kedah hasta 2016. Tan solo un par d'años dempués del so arrenunciu, el Barisan Nasional empezó a esperimentar fuertes debacles eleutorales que llevaron a la perda de la mayoría de dos tercios en 2008 y a una derrota per votu popular ante la coalición Pakatan Rakyat, dirixida por Anwar Ibrahim, calteniendo'l gobiernu namái gracies al gerrymandering. En refugu a les aiciones de la UMNO al siguir sofitando al gobiernu de Razak a pesar del escándalu qu'arrodiaba a la organización 1Malaysia Development Berhad, Mahathir abandonó'l partíu'l 29 de xineru de 2016. El 9 de setiembre d'esi mesmu añu anunció la so torna a la primera plana política y fundó'l Partíu Indíxena Xuníu de Malasia (PPBM), aprobáu esi mesmu día pol Rexistru de Sociedaes (ROS). El partíu xunir a la coalición opositora Pakatan Harapan (PH), que yera liderada pol so antiguu aliáu qu'él mesmu unviara a prisión en 1998, Anwar Ibrahim. Tando esti encarceláu nuevamente dende 2015, Mahathir foi escoyíu'l 8 de xineru de 2018 como candidatu a primer ministru de la coalición nes eleiciones federales de 2018 en reemplazu de Ibrahim, cola promesa de buscar la so lliberación y apurri-y el cargu nún o dos años. La campaña eleutoral foi encendida y caracterizóse por una serie d'insultos personales ente Najib y Mahathir, que remató con una sorpresiva ya histórica derrota pal primer ministru incumbente, y una mayoría absoluta pal Pakatan Harapan. Mahathir asumió'l cargu a otru día, el 10 de mayu de 2018. Con casi 93 años al momentu del so juramentación, Mahathir ye'l políticu más vieyu del mundu n'ocupar el cargu de primer ministru, el primeru de Malasia n'ocupar el cargu en dos causes non consecutives, y tamién encabeza'l primer gobiernu ayenu a la UMNO na hestoria de la nación asiática.
Primeros años Mahathir nació'l 10 de xunetu de 1925, en Alor Setar, capital de nortizu estáu de Kedah,Dr Mahathir's real birthday is on 10 July 1925, but his official birthday registered by his father is 20 December 1925 el menor de nueve fíos d'un maestru d'escuela y una ama de casa. El so padre, Mohamad Iskandar, yera d'orixe Hindú-Malayu, de los musulmanes Malayos (quien migraron de Kerala), y la so madre, Wan Tampawan, yera orixinaria de Malasia.
Mientres la Segunda Guerra Mundial, vendía pisang goreng (plátanos fritos) y otros bocainos p'ayudar al sostenimientu de la so familia mientres la ocupación xaponesa de Malasia, Norte de Borneo y Sarawak de la Malaya Británica. Mahathir asistió a una escuela llocal de Malaya antes de siguir la so educación nel Sultan Abdul Hamid College en Alor Star. Mahathir depués estudió nel King Edward VII Medical College ( predecesora de l'actual Universidá Nacional de Singapur) en Singapur, onde él editaba una revista médica estudiantil llamada The Cauldron; contribuyó tamién nel periódicu The Straits Times sol pseudónimu "Che Det". Mahathir foi tamién Presidente de la Sociedá Musulmana nel college.Tan, Chee Khoon & Vasil, Raj (ed., 1984). Without Fear or Favour, pp. 49, 50. Eastern Universities Press. ISBN 967-908-051-X Depués de la so graduación en 1953, Mahathir xunir al serviciu gubernamental de la Federación de Malasia como oficial médicu.
El 5 d'agostu de 1956 casóse con Siti Hasmah Mohd Ali— tamién médica y ex-compañera de clase nel college.
Carrera política temprana
Mahathir fíxose activu na política dende'l final de la ocupasión xaponesa de la península, cuando se xunió a les protestes contra la concesión de la ciudadanía a los non malayos so la efímera Unión Malaya. Más tarde argumentó a favor de l'aición afirmativa pa los malayos na facultá de medicina. Mientres tuvo na universidá, contribuyó con The Straits Times sol seudónimu "C.H.Y. Det", y un periódicu estudiantil, nel que promovió fiero los derechos de los malayos, como la restauración del malayu como idioma oficial. Mientres practicaba como médicu en Alor Setar, Mahathir afiliar a la Organización Nacional de los Malayos Xuníos (UMNO) al momentu de la so fundación en 1946. Pa cuando realizáronse les primeres eleiciones federales tres la independencia, Mahathir yá yera presidente de la seccional del partíu en Kedah. A pesar de la so prominencia en UMNO, Mahathir nun foi un candidatu nes eleiciones de 1959, y escluyóse dempués d'un desalcuerdu col entós primer ministru Tunku Abdul Rahman, tamién orixinariu de Kedah. La rellación ente dambos empezó a enterriase depués de que Mahathir criticara l'alcuerdu de Abdul Rahman col gobiernu británicu pa retener tropes de la Mancomunidá de Naciones nel país. Coles mesmes, Abdul Rahman oponer a la propuesta de Mahathir d'esixir estándares académicos mínimos a los candidatos de la UMNO. Pa Mahathir, este foi un aventatu lo suficientemente significativu como pa retrasar la so entrada na política nacional en protesta. Sicasí, foi finalmente candidatu a diputáu pola Alianza nes eleiciones federales de 1964, les primeres dende la unificación del estáu malayu. La so circunscripción foi Kota Setar Selatan, na capital de Kedah, ya impúnxose col 60.22% de los votos sobre'l so contrincante'l Partíu Islámicu Panmalayo (PAS).
Escoyíu pal parllamentu nun periodu políticu volátil, Mahathir, como diputáu del gobiernu, llanzar al conflictu principal del día: el futuru de Singapur, cola so población china grande y económicamente poderosa, como un estáu de Malasia. Atacó vociferantemente al dominante Partíu d'Aición Popular (PAP) de Singapur por ser "pro-chinu" y "anti-malayu" y llamó al so líder, Llei Kuan Yew, "sobeyosu". Singapur foi espulsáu de Malasia nel primer añu de Mahathir nel parllamentu. A pesar de la so prominencia como diputáu, nes eleiciones federales de 1969 al presentase a la reeleición, Mahathir foi ganáu por un bien estrechu marxe por Yusof Rawa, líder de la PAS, no que sería la so única derrota eleutoral en tola so carrera política.Tan & Vasil, p. 51 Mahathir atribuyó la perda del so escañu al fechu de que la población china decidió sofitar a la PAS en llugar de la UMNO (yá que la so circunscripción taba apoderada polos malayos, solo los dos principales partíos basaos en dicha raza presentaron candidatos, d'esa manera, los chinos étnicos tuvieron d'escoyer ente la PAS y la UMNO). L'Alianza gobernante en sí sufrió munches perdes en diches eleiciones, lo que desamarró disturbio étnicos el 13 de mayu d'esi mesmu añu, provocaos polos resfregones ente los chinos y los malayos. Ante esto, el Yang di-Pertuan Agong declaró'l estáu de sitiu y suspendiéronse les garantíes constitucionales por casi dos años. L'añu anterior, Mahathir predixera l'españíu de la hostilidá racial. Agora, fora del parllamentu, criticó abiertamente al gobiernu y unvió una carta a Abdul Rahman na qu'acusaba al primer ministru de nun defender los intereses de Malasia. La carta, que llueu se fixo pública, esixía l'arrenunciu de Abdul Rahman. Pal final del añu, Mahathir fuera despidíu del Conseyu Supremu de la UMNO y espulsáu del partíu; Abdul Rahman tuvo que ser persuadíu pa nun faelo arrestar.
Mientres taba nel desiertu políticu, Mahathir escribió'l so primer llibru, The Malay Dilemma (El Dilema Malayu), nel cual espunxo la so visión pa la comunidá malaya. El llibru argumentaba que tenía de llograse un equilibriu ente abondu sofitu gubernamental pa los malayos por que los sos intereses económicos nun tuvieren apoderaos polos chinos, y esponer a los malayos a una competencia abonda pa garantizar que, col tiempu, los malayos perderíen lo que Mahathir consideraba como les carauterístiques d'evitar el trabayu duru y non "apreciar el valor real del dineru y la propiedá". El llibru siguió la crítica de Mahathir al gobiernu de Abdul Rahman, y foi rápido prohibíu. La prohibición solo llevantóse dempués de que Mahathir convertir en primer ministru en 1981. Los académicos RS Milne y Diane K. Mauzy sostienen que los implacables ataques de Mahathir fueron la principal causa de la cayida de Abdul Rahman y el posterior arrenunciu como primer ministru'l 22 de setiembre de 1970.
Ascensu al poder Abdul Rahman foi reemplazáu por Abdul Razak Hussein, qu'eslleió l'Alianza y reemplazar por una nuevu coalición, el Barisan Nasional (Frente Nacional). Razak afaló a Mahathir a volver al partíu y nomar Senador en 1973. Xubió rápido nel gobiernu de Razak, tornó al Conseyu Supremu de la UMNO en 1973 y foi nomáu miembru del gabinete en 1974 como Ministru d'Educación. Tamién recuperó'l so escañu parllamentariu ensin oposición nes eleiciones federales de 1974, esta vegada pola circunscripción de Kubang Pasu. Esta sería la única vegada que nun enfrentaría oposición a la d'anovar la so presencia llexislativa. Unu de los sos primeros actos como Ministru d'Educación foi introducir un mayor control gubernamental sobre les universidaes de Malasia, a pesar de la fuerte oposición de la comunidá académica. Tamién se movió pa llindar la política nos campus universitarios, otorgando al so ministeriu'l poder de disciplinar a los estudiantes y académicos que yeren políticamente activos, y faciendo que les beques pa estudiantes tean condicionaes a evitar la política.