La batalla de Cuito Cuanavale foi un importante enfrentamientu militar asocedíu ente avientu de 1987 y marzu de 1988 mientres el contestu de la Guerra Civil Angoleña y la Guerra de la Frontera de Sudáfrica.
Ente'l 9 de setiembre y el 7 d'ochobre de 1987, les Fuercies Armaes Populares de Lliberación d'Angola (FAPLA), nun intentu de someter finalmente'l movimientu insurxente angolanu UNITA nel sureste d'Angola, foi repelido de manera decisiva nuna serie de batalles nel ríu Lomba pola intervención de les SADF. Coles FAPLA en retirada hasta'l puntu de partida de la so ofensiva, en Cuito Cuanavale, el SADF y la UNITA pasó a la ofensiva y empezó l'asediu con bombardeos con artillería de llargu algame, el 14 d'ochobre. Una gran batalla producióse y Angola, por medrana a una derrota, pidió ayuda a Cuba. Con refuerzos cubanos, Cuito resitió y la meyora de Sudáfrica terminó dempués de seis intento fallíos pa superar les defenses de les FAPLA y Cuba ente'l 13 de xineru y 23 de marzu de 1988. El SADF retiráronse, pero siguió bombardiando Cuito dende distancia.
Los angolanos y cubanos empecipiaron les negociaciones de paz el 9 de marzu de 1988 sol amparu d'EEXX. El 3 de mayu los sudafricanos xuniéronse tamién a la mesa negociadora, onde los sudafricanos alcordaron retirase d'Angola'l 1 de setiembre de 1988 y cola aplicación de la Resolución 435 d'África del Suroeste'l 1 de payares, lo que llevó a la independencia de Namibia, y depués a la fin del réxime del apartheid nel sur d'África. Los cubanos empecipiaron la retirada d'Angola que s'enllargó hasta xunetu de 1991. Un alcuerdu de paz mediáu por Chester Crocker, roblóse finalmente'l 22 d'avientu de 1988 en Nueva York.
Antecedentes
Mientres 13 años hasta 1974, tres grupos armaos llucharon pola independencia d'Angola contra Portugal: l'izquierdista MPLA (col so brazu armáu FAPLA), dirixíu por Agostinho Neto, el conservador FNLA, lideráu por Holden Roberto y sofitáu por Mobutu Sese Seko de Zaire y la UNITA, dirixida por Jonas Savimbi (un antiguu maoísta que se dixebró del FNLA, dempués patrocináu pola CIA y Sudáfrica).
Dempués de la Revolución de los Claveles d'abril de 1974 en Portugal, el nuevu gobiernu revolucionariu de Portugal decide dexar les posesiones africanes d'ultramar, como Angola. El Tratáu de Alvor compuestu por una serie d'alcuerdos ente los trés faiciones rebalbes y Portugal dir a allanar el camín a la independencia. So los sos términos, un gobiernu de transición formóse, les eleiciones programar pal final del añu, y 11 de payares de 1975, foi programáu como día de la independencia d'Angola.
La llucha ente los trés faiciones rebalbes empecipióse pocu dempués de que'l gobiernu de transición asumió'l cargu'l 31 de xineru de 1975, con cada movimientu buscando faese col control de les sos árees tradicionales d'influyencia a mediaos d'esi añu: El MPLA na capital y centru d'Angola, el FNLA nel norte y UNITA nel sur.Jaster (seronda de 1990). "The 1988 Peace Accords and the Future of South-western Africa". Adelphi Papers (The International Institute for Strategic Studies, Londres) 253: 8–11.
Sudáfrica y Namibia Dende la terminación del mandatu de la ONX en 1966, Sudáfrica ocupara illegalmente África del Suroeste (actual Namibia), un territoriu allegante a Angola nel sur, onde tamién s'impon el apartheid. Esi añu vio l'empiezu de la resistencia armada pol SWAPO. Dempués de la independencia d'Angola en 1975, la SWAPO llogró'l sofitu del gobiernu d'Angola y operó en contra de les fuercies sudafricanas dende les bases nel sur d'Angola. Poro, na guerra civil d'Angola, la UNITA convirtiérase nun aliáu pervalible a Sudáfrica na so llucha contra la SWAPO. Les SADF empezaron entós a llanzar ataques a les bases de la SWAPO en territoriu angolanu.
El 9 d'agostu de 1975 les SADF aseguraron el complexu hidroeléctricu Ruacana na frontera con Namibia dempués de los inxenieros fueron alvertíos de movese llibremente por que la fuercia rebalbo UNITA yera indisciplinada y podía ataca-yos; el 14 d'ochobre Sudáfrica llanzó la Operación Savanah en sofitu de UNITA y el FNLA avanzando escontra Luanda y llegando a tar a 200 quilómetros de la ciudá. El FNLA, sofitáu por unidaes del Zaire, sudáfricanos y los mercenarios portugueses siguió avanzando escontra Luanda dende l'este y llegó hasta Kifangondo. El 7 de payares Cuba empecipió la Operación Carlota, interviniendo a favor del MPLA con un máximu de 30.000 soldaos. Esto permitió que'l MPLA caltuviera Luanda y el 11 de payares Agostinho Neto proclamó la independencia d'Angola.
Guerra Fría La guerra civil d'Angola esta'l contestu de la Guerra Fría ente la Xunión Soviética y los Estaos Xuníos. Dambes superpotencies trataron d'influyir na resultáu de la guerra civil al traviés del so sofitu a unu o otru bandu.
Los movimientos de lliberación africanos, a los que tamién s'opunxo'l réxime del apartheid en Sudáfrica, atopen principalmente'l sofitu nos países socialistes. Angola y la SWAPO son sofitaos básicamente por Cuba y la Xunión Soviética y dellos países del bloque del Este, ente que l'Occidente, sobre manera los Estaos Xuníos, sofitó a Sudáfrica, anque na clandestinidá, y el so aliáu nel sur, la UNITA (nel norte, la FLNA había quedáu desarticulada).
Dempués de que los cubanos ayudaren a ganar el poder al MPLA en 1975 consideróse necesariu permanecer nel país hasta que s'estabilizara y afirmara el so dominiu sobre'l país. La Xunión Soviética y otros países del Bloque Oriental suministraron a les FAPLA con armamentu, asesores y personal téunico especializáu. La UNITA llogró repicar y, col sofitu sudáfricano y d'EEXX, convertir nuna amenaza pal gobiernu d'Angola. La UNITA recibió tamién el sofitu de los aliaos d'EEXX, sobre manera en forma de misiles Stinger qu'ayudaron a repeler la superioridá aérea de les fuercies de les FAPLA.Anthony Turton (2010). Shaking Hands with Billy (Shaking Hands with Billy ed.). Durban: South Africa: Just Done Productions. Ente que los EEXX ayudó con dineru y armes, Sudáfrica unvió alredor de 5.000 soldaos n'ayuda. Los intereses del Sudáfrica aniciaben en torgar que'l gobiernu angolanu facer col control del sureste d'Angola y tener al territoriu controláu pola UNITA como zona d'amortiguamientu. Angola llenda al sur con África Sudoccidental. Si la UNITA y Sudáfrica facer col control del sur d'Angola, sería difícil pa la SWAPO lluchar pola independencia de Namibia dende les sos bases n'Angola.
L'interés estratéxicu del gobiernu de Sudáfrica foi, pa caltener el control de la UNITA nes rexones estremeres de Namibia, col fin d'evitar que los guerrilleros de la SWAPO recibieren ayuda d'Angola y nun llograren un trampolín nel sur angolanu dende onde llanzar ataques n'África del Suroeste. La estratexa de seguridá foi moldiada pola doctrina d'ataques preventivos y la guerra contra-revolucionaria. Dempués que Sudáfrica fuera incapaz d'evitar que'l MPLA, que consideraba como un títere de la URSS, tomara'l poder n'Angola en 1975, consideró'l so gobiernu como una amenaza a la so seguridá. Esta opinión foi confirmada col esplegue de tropes cubanes n'Angola. Polo tanto l'oxetivu del réxime del apartheid yera derrocar y reemplazar el MPLA en Luanda por un gobiernu aliáu y anticomunista. Sofitóse viviegamente la secesión de facto del sur d'Angola y, en 1979, decidió instalar a la UNITA como gobierno de facto d'esa rexón. Dempués de la operación Protea de Sudáfrica n'agostu de 1981, na qu'ocupó 50.000 Km² de la provincia de Cunene, la UNITA tomó'l control alministrativu de la mayoría d'ésta en xineru de 1982.Truth and Reconciliation Commission of South Africa Report, Vol. 2, Chapter 2, páxs. 42-61
Operación Saludando Ochobre ("Operação Saludando Ochobre ") Por cuenta de la insurxencia de la UNITA, el gobiernu central nunca llogró faese col control de tol país, la UNITA caltuvo más o menos a gran parte del sureste angolanu sol so control. Cada vez que se vio amenazada, Sudáfrica intervieno nel so nome. La mesma Sudáfrica caltién constantemente tola frontera sur d'Angola y, dacuando, hasta 50.000 km² de la provincia de Cunene ocupaos y en delles ocasiones llevó a cabo incursiones nel interior del país.
En 1987, como parte de les repitíes campañes del gobiernu d'Angola contra la UNITA y pa faese del control del sureste del país, l'exércitu angolanu llanzó la operación Saludando Ochobre pa ganar a les fuercies de la UNITA nes sos ciudaes fortaleces de Mavinga, una antigua base militar portuguesa, y Jamba nel sureste del país, xusto percima de la franxa de Caprivi.A Certain Curve of Horn: The Hundred-Year Quest for the Giant Sable Antelope of Angola, John Frederick Walker, Grove Press, 2004, páxs. 177. ISBN 0802140688. Al igual que nes anteriores, la planificación y el lideralgu pasó a manes de los soviéticos y los rangos más altos nes unidaes fueron tomaes por oficiales soviéticos. El Xeneral Kurochkin Konstantín tomó'l mandu de les fuercies angolanes nesta campaña. El mandu soviéticu nun inclúi a les fuercies cubanes n'AngolaGeorge Edward in: The Cuban Intervention in Angola, 1965-1991, Frank Cass, London, New York, 2005, p. 183 y primero estos nun s'arreyaron viviegamente nel combate, solo exerciendo llabores de sofitu. Les FAPLA usaron 150 T-55 y T-62 y helicópteros El mio-24. Los soviéticos refugaron el conseyu de los cubanos, como nes campañes previes, que los alvirtieron que la operación crearía una nueva oportunidá pa una intervención sudáfricana. Decidió empecipiase l'ataque dende Cuito Cuanavale.
Neses feches n'Angola'l MPLA tenía 70.000 soldaos enrolados nes sos fuercies armaes, la SWAPO 9.000 guerrilleros y Cuba tenía un personal de 40.000 homes, los rebeldes de la UNITA tenía pela so parte un exércitu de 30.000 a 35.000 homes col sofitu de 9.000 sudáfricanos.Cuba Mañanera - Les guerres secretes de Fidel Castro Pa la ofensiva movilizáronse 20.000 soldaos angolanos col sofitu posterior de 5.000 asesores y soldaos cubanos contra les defenses enemigues formaes por 10.000 rebeldes y 7.000 sudáfricanos.
Gracies a informes d'una gran acumuladura de fuercies enemigues les SADF alvirtieron del ataque a la UNITA. La campaña foi esitosa pal MPLA, que consiguió conquistar parte importante del sureste del país. El gobiernu sudafricano diose cuenta de que la UNITA nun sería capaz de retener l'ataque. El 15 de xunu decidir a intervenir y autorizó un sofitu tapáu.George, Edward in: The Cuban Intervention in Angola, 1965-1991, Frank Cass, London, New York, 2005, ISBN 0-415-35015-8, páxs. 201 El 4 d'agostu de 1987 les SADF llanzaron la operación Moduler que diba detener la meyora d'Angola en Mavinga. El 61° Batallón Mecanizado de les SADF crució a Angola dende la so base na ciudá fronteriza de Rundu. Ye necesariu esclariar qu'hasta la intervención del exércitu sudafricanu, la campaña fuera esitosa pal MPLA. Sicasí, les fuercies de les FAPLA nunca llegaron a entrar en Mavinga y muncho menos en Jamba.
El Combate del ríu Lomba N'agostu les FAPLA avanzaben al sureste dende Cuito Cuanavale les brigaes d'infantería llixera 21 y 25, la blindada 47 y la mecanizada 59 con sofitu aereu de MIG-23 de la base aérea de Menongue.Vanemann, Peter. Soviet Foreign Policy for Angola/Namibia in the 1980s, in Owen Kahn, op. cit., páxs. 76. Frente a estes fuercies la UNITA tenía los batallones 3° y 5° regulares, 13° semi-regular y 275° de Fuercies Especiales.[http://www.fireandfury.com/orbats/modunita.pdf UNITA Forces In The ‘Border War' - (Angola & South West Africa) - 1980 to 1989El 28 d'agostu el MPLA llegó a la ribera norte del ríu Lomba cerca Mavinga, onde yeren esperáu poles SADF.