Roh Moo-hyun foi un políticu y abogáu surcoreanu que desempeñó'l cargu de Presidente de Corea del Sur dende 2003 hasta 2008.
Antes d'entrar en política, Roh trabayaba como abogáu y destacó pol so defensa d'activistes políticos mientres el mandatu del xeneral Chun Doo-hwan na década de 1980. Darréu militó nos movimientos democráticos de Busan y en 1987 afiliar al Partíu de la Reunificación Democrática de Kim Young-sam. Col establecimientu de La Sexta República pasó a tar venceyáu a formaciones de centroizquierda, primero nel Partíu Democráticu y dende 1996 nel Congresu Nacional de Nueves Polítiques de Kim Dae-jung. Mientres la so presidencia, foi ministru d'Asuntos Marítimos ente 2000 y 2001.
Roh Moo-hyun ganó les eleiciones presidenciales de 2002 con un programa nel que prometía rexeneración política, combatir la corrupción y descentralizar l'alministración pa correxir los desequilibrios territoriales. Al nun cuntar con mayoría na Asamblea Nacional p'aprobales, impulsó la so propia formación pa les eleiciones llexislatives de 2004 —Partíu Uri— y llogró mayoría absoluta. Nel 2004, la oposición conservadora trató d'espulsa-y por aciu un procesu de destitución por presunta falta de neutralidá que-y dexó fora del cargo dos meses, hasta que'l Tribunal Constitucional falló al so favor.
Mientres el restu de la llexislatura propunxo treslladar ensin ésitu la capital del país a Sejong, selló la firma del Tratáu de Llibre Comerciu con Estaos Xuníos, y siguió la política d'acercamientu con Corea del Norte escontra la reunificación nacional, llegando a roblar la llamada «Declaración de Paz y Prosperidá» en 2007. Sicasí, el so gobiernu tamién tuvo marcáu pola inestabilidá política, frutu de les socesives derrotes eleutorales que debilitaron el so mandatu.
Un añu dempués de terminar el mandatu presidencial, Roh taba siendo investigáu so l'acusación d'aceptar dineru d'un empresariu. Según la so versión, la so esposa pidiera una cuantiosa suma al implicáu, pero añadió que se trataba d'un préstamu y non d'un sobornu. Roh suicidóse'l 23 de mayu de 2009 al refundiase por un derribadoriu cerca de la so residencia.
Biografía left|thumb|Reconstrucción de la granxa onde Roh Moo-hyun nació en 1946. Roh Moo-hyun nació nuna aldega próxima a Gimhae en 1946, siendo'l sestu y últimu fíu d'una familia probe d'oríxenes llabradores. De neñu faltaba con frecuencia a clase porque tenía d'ayudar a los padres nel campu. Sicasí, pudo retomar los estudios gracies a una beca y en 1966 graduar na Escuela Cimera de Comerciu de Busan. Ente 1968 y 1971 tuvo que cumplir el serviciu militar obligatoriu nel exércitu de la República de Corea.
Por influencia del so hermanu mayor, empezó a estudiar derechu pola so propia cuenta pa opositar a un puestu na judicatura, de la que lo compaxinaba con otros emplegos. En 1975 superó l'exame obligatoriu pa exercer l'abogacía. Dempués de trabayar mientres un añu como xuez de distritu en Daejeon, en 1978 animar a montar el so propiu bufete.
A partir de 1981 especializar en defender a veceros procesaos por actividaes polítiques, n'aceptando'l casu d'unos estudiantes procesaos por tenencia de lliteratura prohibida. Naquella dómina, Corea del Sur taba gobernada de forma autoritaria pol exgeneral Chun Doo-hwan, quien llegara al poder al traviés d'un golpe d'Estáu, y los derechos civiles y políticos taben bien llindaos. Más tarde sumóse a los movimientos democráticos de Busan, y en 1987 foi arrestáu por investigar la implicación de la policía na muerte d'un trabayador; anque salió de la cárcel a les tres selmanes, los xueces inhabilitáron-y pa exercer como abogáu.
Dende 1972 hasta la so muerte tuvo casáu con Kwon Yang-sook, cola que tuvo un fíu y una fía. Anque se convirtió al catolicismu en 1986, nun yera prauticante.
Trayeutoria política En mayu de 1987, Moo-hyun afiliar al Partíu de la Reunificación Democrática (PRD) nel que militaben los líderes opositores Kim Young-sam y Kim Dae-jung, que'l so oxetivu yera una reforma constitucional escontra la democracia plena. Cuando se consiguió esi oxetivu, la oposición nun pudo alcordar una candidatura única pa les eleiciones presidenciales de 1987 y hubo una dixebra ente dambos líderes. L'abogáu caltuvo fiel a Young-sam y el PRD nomó-y candidatu pola circunscripción de Busan nes llexislatives de 1988. Al ser bien conocíu en Gyeongsang del Sur pola so carrera xurídica. Moo-hyun ganóse l'acta de diputáu na Asamblea Nacional con más del 50% de los votos.
En 1990, Kim Young-sam anunció la fusión del PRD col gobernante Partíu de la Xusticia Democrática pa formar una coalición conservadora, el Partíu Lliberal Democráticu. Moo-hyun formaba parte de l'ala más progresista del PRD y consideraba qu'aliase col presidente Roh Tae-woo, tamién venceyáu al golpe d'Estáu de 1979, yera una traición a la democracia. Por esta razón punxo en marcha xunto a otros diputaos una nueva formación, el Partíu Democráticu. Moo-hyun perdió'l so escañu nes llexislatives de 1992 y trés años más tarde fracasó nel so intentu por consiguir l'alcaldía de Busan.
Dempués d'una nueva derrota nes llexislatives de 1996, el Partíu Democráticu aceptó la propuesta del candidatu presidencial Kim Dae-jung pa integrase nel so grupu, el Congresu Nacional de Nueves Polítiques, qu'acabaría venciendo les eleiciones presidenciales de 1997. Dientro d'esta candidatura tresversal, Roh taba venceyáu a l'ala izquierdista.
Roh recuperó l'escañu na Asamblea Nacional nes eleiciones parciales de 1998. Mientres la presidencia de Kim Dae-jung, foi nomáu ministru d'Asuntos Marítimos y Pesca dende agostu 2000 hasta marzu de 2001. De siguío esguiló posiciones en de la organigrama del Partíu Democráticu, cuantimás tres los escándalos qu'afectaben a los fíos del presidente, y venció por amplia mayoría les primaries pa ser el candidatu demócrata a les eleiciones presidenciales de 2002.
En principiu, Roh partía nes encuestes por detrás del candidatu de la oposición, el conservador Lee Hoi-chang. Pa remontar, prometió siguir coles midíes más populares de Dae-jung, como l'amenorgamientu del poder de los conglomeraos empresariales (chaebol) y la «política del Sol» con Corea del Norte, y añadió propuestes de centroizquierda como ameyorar la seguridá social, combatir la corrupción y empecipiar una descentralización alministrativa pa correxir los desequilibrios económicos rexonales. El so discursu taba llaráu tamién de constantes referencies a los sos oríxenes humildes y a una nueva xeneración de mozos políticos. Gracies a esa campaña eleutoral, superó los pronósticos y proclamóse vencedor con más de 12 millones de votos (48,9%).
Presidencia de Corea del Sur thumb|300x300px|Alcuentru internacional ente Roh Moo-hyun y George W. Bush, presidente de los Estaos Xuníos. Al poco tiempu d'asumir el cargu'l 25 de febreru de 2003, Roh aseguró que'l suyu sería «el gobiernu de la participación» y prometió numberoses reformes qu'apuntaben a la rexeneración política del país. A nivel internu, les más ambicioses yeren la descentralización alministrativa —cola que queríen rebaxase les diferencies económiques ente provincies— y una reforma de tolos altos cargos pa combatir la corrupción. Sicasí, el Partíu Democráticu (PD) nun tenía mayoría na Asamblea Nacional y tuvo dificultaes pa sacales alantre. La so posición negociadora quedó debilitada pol refugu tantu del mayoritariu Gran Partíu Nacional (GPN) como de bona parte de los miembros de la so propia formación, a los que dotó de cierta autonomía.
Otros puntos recoyíos nel so programa de gobiernu yeren garantizar la coesistencia pacífica con Corea del Norte, camudar el sistema d'elección de diputaos nel parllamentu, garantizar el llibre mercáu, basar el modelu económicu na investigación teunolóxica, desenvolver la seguridá social, garantizar la igualdá de xéneru, ya impulsar la negociación coleutiva nel marcu llaboral.
Pa reorganizar les sos fuercies, n'ochobre de 2003 impulsó la creación d'un nuevu partíu de centroizquierda, el Partíu Uri, favorable a les reformes. A él xuniéronse 42 diputaos (de 103) del PD y 5 del GPN.
Procesu de destitución (2004) Coles eleiciones llexislatives previstes p'abril de 2004, Roh Moo-hyun dio'l so sofitu al Partíu Uri en declaraciones públiques ya inclusive nes sesiones de l'Asamblea Nacional, ante la crítica unánime de la oposición. Según la constitución surcoreana, la figura del presidente nun podía pronunciase a favor de nengún partíu. Al negase Roh a pidir esculpes, el GPN y el PD presentaron el 12 de marzu un procesu de destitución por una presunta violación de la llei eleutoral. La resultancia foi de 193 votos a favor y 2 en contra. Los 47 miembros del Partíu Uri boicotiaron la moción al considerala un golpe d'Estáu tapáu» y hubo numberosos fregaos tanto dientro como fuera del parllamentu, onde se concentraben los siguidores de Roh.
Roh foi estremáu de la presidencia mientres el Tribunal Constitucional aldericaba la so destitución. El primer ministru Goh Kun asumió'l cargu presidente en funciones mientres dos meses.
El movimientu pa estremar a Roh producir a un mes de les eleiciones, polo que bona parte de la sociedá surcoreana amosóse bien crítica col procesu. Gracies a una campaña eleutoral qu'asitió a Roh como figura anticorrupción, el Partíu Uri llogró mayoría absoluta (152 diputaos) nes llexislatives del 9 d'abril. El Tribunal Constitucional refugó'l procesu de destitución el 14 de mayu y Roh recuperó la condición de presidente del país.
Intre de la presidencia thumb|Roh Moo-hyun estrecha la mano de Vladímir Putin, presidente de Rusia.|left|240x240px A pesar de tener mayoría na Asamblea, el gobiernu de Roh tuvo problemes pa sacar alantre la so reforma alministrativa. Pa descentralizar el poder de Seúl, el gobiernu propunxo treslladar la capital a Sejong, una nueva ciudá a 120 quilómetros de distancia. Acordies colos planes del gobiernu, la población de Sejong sería de 500.000 habitantes en 2030, suficiente pa reequilibrar fuercies. La oposición liderada pol alcalde de Seúl y xefe del GPN, Lee Myung-bak— consideraba qu'esta midida nun yera prioritaria, presentó un recursu y el Tribunal Constitucional falló en contra del treslláu. Como solución, el presidente nun camudó la capitalía nacional pero estableció a Sejong como «capital alministrativa» col treslláu de nueve ministerios y cuatro axencies pa 2015. Los más importantes —Presidencia, Esteriores y Defensa— permaneceríen en Seúl. El complexu foi inauguráu en 2012.
No que fai a la economía, caltúvose la reforma de los grandes conglomeraos (chaebol) empecipiada por Kim Dae-jung, tomáronse midíes pa defender el mercáu llibre y establecióse la rede ferroviaria d'alta velocidá (Korea Train Express). Anque les esportaciones aumentaren y el productu internu brutu siguía creciendo más d'un 4%, Roh tuvo más problemes pa faer frente a la burbuya inmobiliaria, la medría del paro xuvenil y les protestes pola lliberalización de mercaos agrícoles, como'l d'importaciones d'arroz. El 30 de xunu de 2007, el gobiernu surcoreanu robló'l Tratáu de Llibre Comerciu ente Corea del Sur y Estaos Xuníos.
La situación del gobiernu de Roh complicóse entá más cola dimisión del ministru de Finances por un escándalu de corrupción, ente qu'aumentaron les crítiques de la oposición y los medios de comunicación a la so xestión económica y de rellaciones esteriores. El Partíu Uri perdió la mayoría absoluta nes eleiciones parciales de 2005 y sufrió una dura derrota nes locales de 2006, al ganar namái nuna de les 16 provincies (Jeolla del Norte). Dempués d'esti revés, Roh propunxo una gran coalición col Gran Partíu Nacional pa garantizar la estabilidá del executivu, refugada tantu pol GPN como pol sector más progresista del Partíu Uri. Nel so últimu añu de mandatu, 23 diputaos colar del Uri pa crear un nuevu grupu, más tarde integráu nel Partíu Democráticu.
Col centroizquierda dafechu estremáu, el vencedor nes eleiciones presidenciales de 2007 foi'l conservador Lee Myung-bak.