La Medaya del Principáu d'Asturies ye una condecoración civil española, la distinción más elevada dada nesa comunidá autónoma. Tien por oxetu premiar méritos consideraos verdaderamente singulares, realizaos tantu por persones como entidaes destacaes por haber emprestáu servicios o actividaes de distinta naturaleza en beneficiu de los intereses xenerales del Principáu d'Asturies. Atópase descrita na Llei 4/1986, de 15 mayu, reguladora de los honores y distinciones publicada nel Boletín Oficial del Principáu númberu 125, de 30 de mayu de 1986. Esta norma sustituyó'l Reglamentu pa la concesión d'honores y distinciones de l'antigua Diputación Provincial d'Asturies, de 29 d'ochobre de 1970. Esta medaya tien dos categoríes distintes:
Medaya d'Oru Medaya de Plata
La Medaya d'Asturies tien un calter honoríficu, yá que nun trai prestación económica dalguna. Nun puede ser apurrida al presidente y diputaos de la Xunta Xeneral del Principáu, miembros del Conseyu de Gobiernu nin nengún otru altu cargu de l'alministración asturiana mientres s'atope n'activu. Puede ser dada a títulu póstumu siempres y cuando nun trescurrieren más de dos años dende'l fallecimientu del candidatu. La so concesión atópase llindada a un máximu añal de dos medayes d'oru y seis medayes de plata, nun computando les apurríes por motivos de cortesía o reciprocidá a autoridaes españoles o d'otros países. Ye obligatoriu ellaborar un informe o espediente, con calter previu, nel que queden constataos los méritos que xustifiquen el nomamientu. Esta medaya conceder por aciu un alcuerdu emitíu pol Conseyu de Gobiernu y tien d'apaecer publicáu nel Boletín Oficial del Principáu d'Asturies ya imponse de forma solemne mientres los actos de celebración del Día d'Asturies, el 8 de setiembre festividá de la Virxe de Cuadonga, que ye patrona d'Asturies.
La insinia consiste nuna medaya de forma circular, con un diámetru de siete centímetros y una grosez de cuatro milímetros. Nel so anverso apaez grabáu en relieve'l escudu d'Asturies, acompañáu de la inscripción "Principáu d'Asturies". Nel aviesu figura escritu'l nome de la persona o entidá gallardoniada. Ta realizada nel metal correspondiente a cada categoría. Recibieron esta medaya na so categoría d'oru:Medaya d'Asturies. Enciclopedia d'Uviéu. Consultáu'l 9 d'avientu de 2012.
Medayes d'oru
AñuCondecoraos1986Felipe de Borbón y Grecia, príncipe d'Asturies1987Equipu de salvamentu vascu qu'atendió a accidentaos nos Picos d'Europa.1990 Severo Ochoa de Albornoz1991 Sabino Fernández Campo1995Francisco Grande CoviánCompañía "Asturies" de l'Agrupación Táctica "Galicia" (Exércitu de Tierra)1998Fundación Príncipe d'Asturies1999Ángel González Muñiz2001Carlos Bousoño Prieto2002Juan Cueto AlasCigarreres de la Fábrica de Tabacos de Cimadevilla (Xixón)2003Emilio Barbón Martínez (a títulu póstumu)2004Víctimes del atentáu del 11 de marzu2005Graciano García García2006Fernando Morán López2007Rodrigo Uría Meruéndano2008Universdá d'UviéuIsidoro Álvarez Álvarez2009José Ramón Álvarez ÁlvarezAurelio Menéndez Menéndez2010José María Martínez Cachero (a títulu póstumu)Sindicatu de los Obreros Mineros d'Asturies2011Rafael Fernández Álvarez (a títulu póstumu)Alberto Aza Arias2012Sergio Marqués Fernández (a títulu póstumu)Asturies apurre les sos medayes. lne.es. Consultáu'l 9 d'avientu de 2012.2013Ensin concesiones na so categoría d'oru.El Principáu nun va dar la so medaya d'oru y va otorgar una de plata a los vecinos de Cogersa. El Comercio. Consultáu'l 16 de xunetu de 2014.2014Ángel García Rodríguez, padre Ángel[https://www.lne.es/asturias/2014/08/06/padre-angel-medalla-oro-asturias/1624809.html El Padre Ángel, medaya d'oru d'Asturies La Nueva España. Consultáu'l 28 de febreru de 2015.2015Corporación MasavÉugobiernu-del principado-de-asturias-concédenos-la medaya-de-oru-de-2015/ El Gobiernu del Principáu d'Asturies concédenos la Medaya d'OruCorporación Masaveu. Consultáu'l 7 de mayu de 2017.2016José Manuel Vaquero Tresguerres, periodista y conseyeru del grupu Prensa IbéricaAsturies concede les sos medayes d'oru y plata La Voz de Asturias. Consultáu'l 7 de mayu de 2017.2017Plácido Arango Ariashttp://movil.asturias.es/webasturias/GOBIERNO/ALCUERDOS/castellano/ficheros/2017/2017_08_02_np_conseyu_de_gobierno_medalla_de_asturias.pdf El Conseyu de Gobiernu concede la Medaya d'Oru d'Asturies a Plácido Arango] Gobiernu del Principáu d'Asturies. Consultáu'l 18 de payares de 2017.2018Descubridores de la cueva de Tito Bustillo:Ruperto Álvarez Romero, Eloisa Fernández Bustillo, Jesús Manuel Fernández Malvárez, Pilar González Salas, Adolfo Inda Sanjuán, Amparo Izquierdo Vallina, María Pía Posada Miranda, Elías Pedro Ramos Cabrero, Celestino Fernández Bustillo (a títulu póstumu) y Fernando López Marcos (a títulu póstumu). Centros asturianos centenarios:Centru Asturianu de Méxicu, Centru Asturianu de Mendoza; Centro Mocedá Asturiana de Siero y Noreña en Buenos Aires; Asociación Civil Unión y Progresu Social y Recreativa Residentes del Conceyu de Degaña n'Arxentina; Sociedaes, Clubes y Uniones de L'Habana; Centru Asturianu de Buenos Aires; Centru Asturianu de Mar del Plata; Centru Asturianu Casa d'Asturies d'Uruguái; Centru Asturianu de Santa Fe; Centru Asturianu de Rosario; Centru Asturianu de Tampa y Centru Asturianu de Madrid.El Conseyu de Gobiernu concede la Medaya d'Oru d'Asturies a los descubridores de Tito Bustillo y a los centros asturianos centenarios Gobiernu d'Asturies. Consultáu'l 24 d'ochobre de 2018.2019Vicente Álvarez Areces (a títulu póstumu)Brigada Central de Salvamentu MineruLa Voz de Asturias «Estas son todas las medallas de Asturias 2019.» Consultáu'l 15 d'agostu de 20192021Subcomisión téunica encargada d'ellaborar el borrador del Estatutu d'Autonomía d'Asturies. "Comisión de los 8": Francisco Sosa WagnerBernando FernándezJuan Bautista Fernández FidalgoJuan Casero LambásIgnacio de Otto (a títulu póstumu)Francisco BastidaJuan Luis de la Vallina Velarde (a títulu póstumu)José Manuel Riesco MoránLa Nueva España «Medalla de Asturias a “los 8 del Estatuto”.» Consultáu'l 4 de xunu de 20212022Carlos López OtínBancu d'Alimentos d'AsturiesAlfredo Martínez SerranoComunidá de monxes del Monesteriu de San PelayuRaúl EntrerríosIsaura Souza OrdialesLa Nueva España «López-Otín recobra la esperanza en una fiesta regional que combina historia y universalidad» Consultáu'l 19 de setiembre de 2022
Medayes de plata
Ver tamién Órdenes, condecoraciones y medayes d'España Principáu d'Asturies
Fuentes y referencies la Llei 4/1986, de 15 mayu, reguladora de los honores y distinciones del Principáu d'Asturies. Xunta Xeneral del Principáu d'Asturies. Consultáu'l 9 d'avientu de 2012.
*