El Muséu Exipcianu de Barcelona ye una institución d'interés cultural y educativu que pertenez a la Fundación Arqueolóxica Clos, una entidá privada y ensin ánimu d'arriquecimientu que consigue autofinanciarse por aciu múltiples actividaes culturales xeneraes alredor de la Coleición d'Arqueoloxía Exipciana y de la Biblioteca Jordi Clos.
La Fundación actúa como elementu dinamizador del muséu; ello ye que dambos son indisociables pa llograr unes bones resultaos en términos económicos y en númberu de visitantes.
El muséu, amás, foi'l primeru de temática faraónica inauguráu n'España y les sos más de 1.100 pieces, les sos constantes esposiciones temporales y el so fondu bibliográficu especializáu, convertir nun referente dientro del ámbitu de l'arqueoloxía exipciana.
De la mesma, ye interesante resaltar les sos curioses iniciatives de divulgación xeneral. Un exemplu d'ello son les visites nocherniegues dramatizadas, los cursos de formación pa toles edaes, los talleres infantil y xuvenil, les espediciones culturales, les misiones arqueolóxiques y los viaxes a llugares d'interés históricu universal.
El muséu asítiase en callar Valencia y desque abrió les sos puertes per primer vegada en 1994 ta a disposición del públicu 362 díes al añu.
Historia del Muséu La nacencia y percorríu del Muséu Exipcianu de Barcelona ta íntegramente amestáu a la figura del señor Jordi Clos Llombart (Barcelona, 1950), presidente de la cadena hotelera Derby Hotels Collection. Jordi Clos supo compaxinar la so pasión pol antiguu Exiptu, cola so actividá empresarial nel mundu de la hostelería; amuesa d'ello ye qu'en 1992, decidiera esponer al públicu la so coleición de 70 pieces d'Arqueoloxía Exipciana nel Hotel Claris de Barcelona, convirtiéndose na primer esposición permanente d'arte exipcio de la ciudá.
A partir d'esi momentu, y viendo la gran acoyida ya interés qu'espertaba la cultura faraónica, creó –esi mesmu añu- la Fundación Arqueolóxica Clos con recursos totalmente privaos.Sindreu, M. y Garcia, E. “El mio queríu Nilu”, en ArqueoClub 4, p. 11, Barcelona, 2001 Dos años dempués, el 23 de marzu de 1994, el Muséu Exipcianu de Barcelona abría les sos puertes con sede na Rambla de Cataluña, convirtiéndose nel primer muséu monográficu de temática faraónica n'España. Nes sos instalaciones esponer al públicu 300 obres pertenecientes fundamentalmente a temátiques del mundu funerariu y de les creencies relixoses.
En 1994 y en collaboración col Griffith Institute de la Universidá d'Oxford, creóse la esposición “Tutankhamon, imatges d' un tresor sota el desert egipci” (Tutankhamon, imáxenes d'una ayalga sol desiertu exipcianu), que tuvo una escelente acoyida per parte del públicu. D'esos años tamién daten la organización d'espediciones culturales y l'apaición de visites empuestes y talleres pa les escueles, col enfotu de tresmitir a los más pequeños la pasión pol antiguu Exiptu.
Sicasí, adulces les instalaciones del Muséu fueron quedándose pequeñes. La coleición crecía rápido y el númberu de visitantes enchía les sales. Por esti motivu foi necesariu'l so treslláu a una nueva sede nel añu 2000. Esta midida dexó multiplicar los espacios espositivos y consiguir que los visitantes pudieren esfrutar d'un mayor númberu de pieces, que, hasta entós, nun habíen estáu espuestes nel muséu.
El Muséu na actualidá El nuevu allugamientu, asitiada na cai de Valencia nº 284, non yá supunxo un cambéu de llocalización, sinón que dexó la meyora de les instalaciones, l'ampliación del espaciu espositivu y la multiplicación por trés de les pieces exhibíes. Asina, el percorríu temáticu pudo llegar a tomar les facetes más relevantes de la civilización exipciana, allugando con holgura exposición de calter temporal y aumentando el númberu y la variedá de propuestes culturales.“La nueva sede: una realidá” en ArqueoClub 4, páxs.4-5, Barcelona, 2001.
Instalaciones Les instalaciones actuales cunten con más de 2.000 m² disponibles al públicu mientres 362 díes al añu y distribuyíos en trés plantes- dos d'elles agospien la coleición permanente y una tercera s'haya acutar puramente a les esposiciones temporales-; tres aules de formación forníes con teunoloxía informática y la Biblioteca, con más de 10.000 documentos.
Amás, el muséu ta afechu pa les persones discapacitaes, yá que tolos ambientes atópense comunicaos por aciu un ascensor y esaniciáronse les barreres físiques qu'enzanquen l'accesu y la circulación.
Visites Hai dos tipos de visites empuestes: Les que se faen mientres tol añu y, por tanto, ye necesariu alcordales primero; y les visites de los sábados, que son gratuites col preciu de la entrada. En dambes cúntase cola presencia d'exiptólogos profesionales qu'acompañen a los visitantes a lo llargo de les instalaciones pa garantizar que les conocencies tresmitíes sían calidable.
Asina mesmu, tamién esisten visites nocherniegues les nueches de los vienres o los sábados so reserva previa. Trátase d'una forma orixinal de visitar el muséu, d'una manera más relaxada y lúdicu. Una de les propuestes más solicitaes ye “La Llacuada Eterna” (realizada pel branu); consiste nuna visita empuesta centrada nel arte culinario de la Tierra del Nilu, terminando l'actividá con una degustación gastronómica na terraza del muséu.
Dalgunes d'estes visites nocherniegues inclúin, amás de les esplicaciones del guía, escenes dramatizadas por actores de la compañía de teatru amateur Philae Theatrum.
Coleición permanente El Muséu Exipcianu de Barcelona tien una coleición permanente formada por más de 1.100 obres del Antiguu Exiptu, al traviés de les cualos el públicu puede averase a la vida y les costumes d'una de les civilizaciones más fascinantes de la Historia de la Humanidá.
Obres de gran guapura artística y calidá téunica que s'atopen arrexuntaes en dellos ámbitos temáticos pa facilitar la comprensión dende'l puntu de vista formativu y didácticu.
El Faraón El Faraón yera un personaxe de gran poder nel estáu exipcianu; gobernaba y dirixía el país, polo que s'atopaba nel grau más altu de la pirámide social: yera'l garante del orde cósmicu.
Delles pieces destacaes nesti ámbitu son:
La estatua del faraón Ramsés III. Allegre, S. y Gonzálvez, L.M., Dames del Nilu. Muyeres y dioses del antiguu Exiptu, Barcelona, 2004, p. 53. (1194-1163 e.C.): Nesta bella estatua, Ramsés III sostién un estandarte divín, que pudo tar rematáu cola representación del carneru d'Amón. Los testos xeroglíficos amuesen los distintos nomes del rei.
La cabeza d'estatua del faraón Nectanebo IGonzálvez, L.M., "El Museu Egipci: restauración, esposiciones, estudios y nueves adquisciones", en ArqueoClub 7 (2006), páxs. 24-26. (380-362 e.C.): Nectanebo I foi'l fundador de la Dinastía XXX, última dinastía nativa. Exiptu nun volverá gociar d'una situación d'independencia, con líderes autóctonos, hasta'l sieglu XX. La identificación con Nectánebo basar na comparanza con estatues que caltienen el nome d'esti faraón.
El ushebti de Senkamanisken (643-623 e.C.): Tres l'abandonu d'Exiptu polos faraones de la Dinastía XXV, los sos descendientes siguieron gobernando en Nubia. Na pirámide de Senkamanisken (Nuri), topáronse más de mil ushebtis del monarca.
El Cercu de Donación na qu'apaez Cleopatra VIIGonzález, E., “Cleopatra VII: la última reina del Antiguu Exiptu”, ArqueoClub 1, p. 6, Barcelona, 1997 (51-30 e.C.): La reina y el rei realicen ufriendes a les divinidaes Heka y Sejmet. A partir del estudiu realizáu pol Dr. Jean Yoyotte, la reina foi identificada con Cleopatra VII y el rei con Ptolomeo XIII o Ptolomeo XIV.
Cargos y personaxes privaos Exiptu representa unu de los modelos d'estáu más antiguos de la humanidá: centralizáu na figura del faraón y arrodiáu d'un gran númberu de funcionarios; munchos d'ellos podemos conocer gracies, en parte, a pieces como les que s'atopa nesta coleición.
Dellos exemplos destacaos:
La estatua cubu de HuyGonzálvez, L.M., "El Museu Egipci: nueves adquisicciones", ArqueoClub 6 (2004), p. 20 (1307- 1196 e.C.): Bella y completa representación de Huy, del cual desconocemos los sos títulos, si ye que los tuvo. Trátase d'una pieza bien emotiva, una y bones los testos xeroglíficos cola espresiva frase “…del so fíu, que fai vivir el so nome…”, que foi dedicada por un fíu (la escriba Huy) al so difuntu padre. De la mesma, sobre la pieza apaez el nome d'otru fíu, la escriba Iny.
La estatua del vixilante de la sala ya inspector de los xardinos d'AmónMalek, J., Topographycal Bibliography of Ancient Egyptian Hieroglyphic Texts, Statues, Reliefs and Paintings, tomu VII. Objects of provenance non known, part 2 Private Statues (Dynasty XVIII to the Roman Period). Statues of Deities, p. 576, Oxford, 1999 (1550-1307 e.C.): El personaxe, arrodillado, sostién un cercu con un himnu empobináu a Re-Haractes. Tres él, otru cercu contién un himnu empobináu a Osiris y a Amón. Esti tipu d'estatues atopar nel interior d'un nichu covanosu sobre la puerta de les tumbes privaes tebanes.
El cartonaje perteneciente a la Dama de la Casa Dyed-Montu-iues-anj. Allegre, S., “La Dama de la Casa”, Barcelona. Metrópolis Mediterránea, 36, páxs. 30-31, Barcelona, 1997. (945-715 e.C.): Dende l'Imperiu Mediu, el títulu de Dama de la Casa foi unu de los más comunes pa referise a les muyeres de la élite. Nes cases nobles, la Dama de la Casa yera la responsable de la mayor parte de les actividaes doméstiques, como la fabricación del pan y cerveza, la cocina, el texíu, l'almacenamientu de granu, el cuidu de los animales y la producción artesanal. Nel cartonaje apaecen representaes numberoses divinidaes proteutores, según los testos xeroglíficos qu'enuncia una carauterística fórmula de pidimientu d'ufriendes y apurren el nome de la señora y el del so maríu.
El grupu escultóricu integráu por trés personaxes masculinosD'Amicone, E. (dir.), Moda y guapura nel antiguu Exiptu, p. 76-77, Barcelona, 2011 (715-332 e. C.): Trátase d'un bon exemplu d'estatua tardía na que s'aplicaron elementos estilísticos de dómines anteriores. A pesar de los testos xeroglíficos redactaos na parte posterior y nún de los llaterales, el so estáu de caltenimientu nun dexa identificar a los personaxes.
La Xoyería N'actividaes creatives como la xoyería, los exipcios llograron algamar niveles inimaxinables, siendo los sos productos les muestres más evidentes d'una sofisticada cultura y de un dominiu exemplar de les diverses téuniques utilizaes.
Nel muséu pueden contemplase dellos exemplos como:
La cabeza n'oru del dios OsirisCapo, N. (coord.), La Momia d'Oru. La torna a la vida, p. 27, Barcelona, 2003. (715-332 e. C.): oru, plata y electrum fueron los metales predilectos pa la fabricación de xoyes. L'oru, col so rellumu y incorruptibilidad, rellacionar col sol y col conceutu d'inmortalidá (asina, la carne de los dioses yera d'oru). La plata rellacionar cola lluna; de plata yeren tamién los güesos de los dioses. El electrum, n'estáu natural o producíu artificialmente, ye un compuestu d'oru y plata, polo qu'asumió les funciones simbóliques de dambos.
L'aniellu d'oru perteneciente a un personaxe llamáu Sa-NeithAllegre, S. y Gonzálvez, L.M., Xoyes de faraones. Ayalgues de maxa, poder y guapura, páxs. 68-69 y p. 81, Barcelona, 2005. (664-525 e. C.): Trátase d'una pieza por demás singular, de la que nun esisten más de media docena en tol mundu (tocantes a tamañu y calidá d'execución). Los títulos de Sa-Neith son los siguientes: 'Profeta y padre divín', 'Direutor de les capiyes (de la diosa Neith)', 'Sacerdote de Horus', 'Aquel que les sos dos diademes son grandes', 'Sacerdote wen-ra de Ptah, que lu amar', 'Señor de la ciudá de Letópolis (nel delta; posiblemente la ciudá d'orixe del propietariu del aniellu).