L'idioma calé, tamién conocíu como zincaló o romanín ibéricu, ye una llingua variante del romanín, onde s'encuadra dientro del grupu septentrional, subgrupu ibéricu/occidental, utilizada pol pueblu xitanu, fundamentalmente n'España, que nun tien una distribución territorial fixa. Falar una población envalorada d'ente 65 000 y 170 000 persones n'España, Francia, Portugal y Brasil; anque tamién se fala en munchos otros países. Tien una marcada influencia de les Llingües romániques coles que convive, fundamentalmente del castellán y, en muncha menor midida, del euskera, que nun ye llingua romance. Tien dellos dialeutos: caló español, caló catalán , caló occitanu (estinguíu), caló vascu o erromintxela, caló portugués, caló angolanu y caló brasilanu.
Nun s'atopa protexida por España na Carta Europea de les Llingües Minoritaries o Rexonales porque nun la nomen les comunidaes autónomes pa la so proteición, yá que España consideró na firma del tratáu como llingües minoritaries les que les autonomíes señalaren nes sos Estatuto d'Autonomía. En nenguna de les comunidaes autónomes méntase esta llingua non territorial. Tampoco foi considerada pa la so proteición nin por Francia nin por Portugal, que nun ratificaron la proteición de nenguna llingua que nun seya la oficial de cada Estáu. Sía que non, como'l restu del romanín, ye una llingua minorizada polos idiomes dominantes.
Orixe Aniciar pola sustitución llingüística de la llingua orixinal xitana, el romanín, poles llingües romances de la so redolada, fundamentalmente'l castellán. Les llingües dominantes de la so redolada haber consideráu como una xíriga de tapecimientu de la comunidá étnica. Les midíes de proteición son escases y nun ta considerada llingua minoritaria polos Estaos onde se fala (n'otros Estaos sí consideren el romanina llingua minoritaria a protexer).
Testu d'exemplu Caló:
Versión n'asturianu:
Ver tamién Erromintxela
Referencies
Enllaces esternos de Francisco Quindalé.
Caló Caló Caló Caló Caló Caló Caló Caló Caló