La hipótesis ecuatorial, propuesta por Joseph Greenberg (1956, 1987), propón que delles grupos de llingües suramericanes, ente elles: les macro-arawak, macro-tupí, macro-jívaras, les uru-chipaya y un bon númberu de llingües aisllaes, tán emparentaes dientro d'una unidá filoxenética válida.
Ye d'alvertir, qu'esta hipótesis, al igual qu'otres propuestes por Greenberg pal continente americanu, foi llargamente cuestionada por diversos especialistes nestes llingües, por basase nuna metodoloxía con un marxe d'error demasiáu altu (Landaburu, 1999) y sobre una evidencia llingüística débil. Por esa razón la mayoría de los especialistes consideren la propuesta altamente especulativa.Ver por casu Criticismu contra la hipótesis amerindia
Clasificación Greenberg propón que la macrofamilia ecuatorial como una división del Amerindiu meridional incluyendo diverses families. Dicha clasificación varió dende la primer propuesta (1956), hasta la postrera (1987). Acordies cola postrera propuesta de Greenberg (1987), el tueru ecuatorial sería parte del filu Ecuatorial-Tucano, nel cual taríen tamién les llingües macro-tukano.
Greenberg (1956) El grupu ecuatorial primero propuestu por Greenberg en 1956, yera parte d'un hipotéticu grupu andín-ecuatorial darréu abandonáu la propuesta de 1987. Ente'l grupu ecuatorial primero propuestu, y más tarde abandonáu taben les siguientes cañes: Arawak Arauá Chapacura-wañam Uru-chipaya Tupí Zamuco Timoto-Cuica Guahibo–Pamigua Salibano Otomaco–Taparita Kamsá Tuyuneri (=Harákmbut) Yurucaré Cayuvava
Greenberg (1987) El grupu ecuatorial revisáu por Greenberg en 1987 consta de 12 cañes, ente les que tán: Macro-arawak Cayuvava [A] Coche [A] Jívaro-Candoshi-Yaruro Karirí-Tupí Macú-Piaroa-Sáliba Tarumá [A] Timote-Cuica Trumaí [A] Tushá [A] Yuracaré [A] Zamuco La gran mayoría d'estos subgrupos son llingües aisllaes [A].
Filu tukano-ecuatorial La propuesta de Greenberg (1987), propón que les unidaes filoxenétiques llamaes macro-tucano, ecuatorial (macro-arawak) formaríen el phylum tucano-ecuatorial. Este sería unu de los cuatro super-filos en que se clasificaríen les llingües amerindies de sudamérica: Filu chibchano-paezano Filu andín (aimara, quechua, andín norte, ...) Filu tucano-Ecuatorial Filu macro-tucano (tukano, catuquina, makú, nambikuara, ...) Filu Ecuatorial (macro-arawak, macro-tupí, ...) Filu Yê-Pano-Caribe
Esta clasificación naturalmente foi bien criticada poles mesmes razones xenerales que'l restu de la hipótesis amerindia.
Referencies
Bibliografía Greenberg, Joseph H. (1956) "Tentative Linguistic Classification of Central and South American languages". A. Wallace (Ed.) 1960 Men and cultures: Fifth international congress of anthropological and ethnological sciences: 791-794. Philadelphia: University of Pennsylvania Press. (1987) Language in the Americas. Stanford: Stanford University Press. ISBN 0-8047-1315-4 Landaburu, Jon (1999) Clasificación de les llingües indíxenes de Colombia. Bogotá: Universidá de Los Andes CCELA. Swadesh, Morris (1959) Mapes de la clasificación llingüística de Méxicu y les Américas. Universidá Nacional Autónoma de Méxicu. (1963) "Discussion and criticism on Aboriginal Languages of Latin America"; Current Anthropology 4 (3): 317-318. Tax, Sol (1960) "Aboriginal Languages of Latin America"; Current Anthropology 1: 431-436. Chicago. Villegas Carbayos, Roberto (2004) "Llingües Aboríxenes de Perú"; Resonancia 01/07/2004. Editions la Résonance.
Enllaces esternos Tueru Macro Tucanoano
Categoría:Families de llingües controversiales