Аляксандр Дзмітрыевіч Дулічэнка (; ) — эстонскі лінгвіст. Спецыяліст у галіне і славянскага мовазнаўства, а таксама інтэрлінгвістыкі і эсперанталогіі. Член Міжнароднага камітэта славістаў, і Міжнароднай акадэміі навук Сан-Марына  (Раздел «Профессор Александр Дмитриевич Дуличенко».

Біяграфія Нарадзіўся 30 кастрычніка 1941 года ў Краснадарскім краі РСФСР. У 1966 годзе скончыў філалагічны факультэт . З 1966 па 1968 і з 1970 па 1976 гады працаваў настаўнікам сярэдняй школы вёскі Гара Векіл у Туркменскай ССР, у 1968—1970 гг. — асістэнт кафедры агульнага і рускага мовазнаўства  ва Узбекскай ССР Раздел «Дуличенко, Александр Дмитриевич».

Вучань акадэміка Мікіты Ільіча Талстога. У 1974 годзе абараніў у Маскве кандыдацкую дысертацыю на тэму «Літаратурная русінская мова Югаславіі (нарыс фанетыкі і марфалогіі)», прысвечаную панонска-русінскай мове. У 1980 годзе ў Мінску абараніў доктарскую дысертацыю на тэму «Славянскія літаратурныя мікрамовы. Пытанні фарміравання і развіцця», прысвечаную ўжо 12 славянскім літаратурным мікрамовам.

З 1976 года жыў у Тарту і працаваў у Тартускім ўніверсітэце (з 1976 па 1980 гг. — старшы выкладчык кафедры рускай мовы, з 1980 г. — дацэнт, з 1982 г. — прафесар кафедры). У 1992 годзе ва ўніверсітэце была заснавана кафедра славянскай філалогіі, загадчыкам якой стаў А . Д. Дулічэнка (першапачаткова меў званне ардынарнага прафесара, пазней — прафесара-эмэрытуса) — С. 123—128..

Навуковая дзейнасць А. Д. Дулічэнка — аўтарытэтны спецыяліст па славянскіх літаратурных мікрамовах (напрыклад, па панонска-русінскай, карпатарусінскай і кашубскай); яму належыць і аўтарства тэрміна «славянскія мікрамовы», які замацаваўся ў лінгвістыцы з канца 1970-х гадоў. У прыватнасці, у выдавецтве Тартускага ўніверсітэта ім у 2003—2004 гг. быў апублікаваны двухтомнік «Славянскія літаратурныя мікрамовы. Узоры тэкстаў»Дуличенко А. Д. Славянские литературные микроязыки. Образцы текстов. Т.I. — Тарту: Изд-во Тартуского ун=та, 2003. — 419 с. — ISBN 9985-56-914-8Дуличенко А. Д. Славянские литературные микроязыки. образцы текстов Т. II. — Тарту: Изд-во Тартуского универитета, 2004. — 398 с. — ISBN 9985-56-914-8, які стаў свайго роду энцыклапедыяй, у якой прадстаўлены 18 славянскіх мікрамоў.

У фундаментальным выданні «Пісьменства і літаратурныя мовы Карпацкай Русі. ХV — ХХ стст.» (2008)Дуличенко А. Д. Письменность и литературные языки Карпатской руси XV—XX вв. — Ужгород: Изд-во В. Падяка, 2008. — 904 с. — ISBN 978-966-387-020-5 А. Д. Дулічэнка зрабіў беспрэцэдэнтную спробу ў рамках аднаго кніжнага тома прадставіць ўзоры тэкстаў, якія ілюструюць практычна ўсю багатую і супярэчлівую гісторыю пісьменства гістарычнай Карпацкай Русі з самага пачатку яе існавання. Пры гэтым ён сабраў, сістэматызаваў і пракаментаваў вельмі значны аб’ём разнастайнага моўнага матэрыялу. Ва ўступным артыкуле кнігі аўтар абмяркоўвае прычыны адраджэння еўрапейскіх рэгіянальных літаратурных моў у другой палове ХХ — пачатку ХХІ стст., дае гістарычную перыядызацыю развіцця літаратурных варыянтаў карпатарусінскай мовы і аналізуе сучасны стан моўных працэсаў у рэгіёне.

Шмат якія з прац А. Д. Дулічэнкі прысвечаны інтэрлінгвістыцы. Ён займаўся гісторыяй інтэрлінгвістыкі, пытаннямі функцыянавання планавых моў, распрацоўкай гісторыі іх стварэння і навуковай сістэматыкі. У сабранай ім бібліяграфіі па міжнародным дапаможным мовам, якая ўключыла практычна ўсе вядомыя праекты такіх моў, паказана каля 1000 розных лінгвапраектаў (першы варыянт складзенага Дулічэнка храналагічнага індэкса лінгвапраектаў, апублікаваны ў 1988 годзе, уключаў звесткі аб 916 праектахДуличенко А. Д. Проекты всеобщих и международных языков (хронологический индекс со II по XX век)// Учёные запіскі Тартуского гом. ун-та. Вып 791. — 1988. — С. 126—682. — (Interlinguistica Tartuensis V). — С. 126—162..

А. Д. Дулічэнка быў рэдактарам альманахаў па інтэрлінгвістыцы, якія выдаваліся ў Тарту — «Interlinguistica Tartuensis» (з 1982 па 1990 гг. выйшла 7 тамоў са справаздачамі, праходзіўшых у Тарту калоквіўмаў; пасля значнага перапынку ў 2006 г. апублікаваны 8-ы том) — і славістыцы — «Slavica Tartuensia» (выходзіць з 1985 г.).

У 2006 г. у гонар Дулічэнкі да 65-годдзя выпушчаны зборнік артыкулаў «Мікрамовы, мовы, інтэрмовы». На думку , дадзены зборнік з’яўляецца важным укладам у даследаванні па інтэрлінгвістыцы і эсперанталогіі.

Прызнанне прэзідэнт Міжнароднага камітэта славістаў (у 1994 годзе) старшыня Эстонскага нацыянальнага камітэта славістаў (у 1993 годзе) прэзідэнт Міжнароднай асацыяцыі па інтэрлінгвістыцы (у 2005 годзе) член выканаўчага камітэта (1996) ганаровая ступень доктара Трырскага ўніверсітэта (2009) ганаровы член Тартускага таварыства эсперантыстаў Ордэн Белай зоркі 4 класа (2003) (Эстонія) Рыцарскі крыж ордэна Virtuti Militari (2005) (Польшча) прэмія (2005)Европа ищет свой язык // Молодёжь Эстонии — 3 ноября 2006. — «за выдатныя навуковыя дасягненні ў галіне славістыкі»

Публікацыі Прафесар Дулічэнка — аўтар звыш 500 прац на больш чым 20 мовах, у тым ліку больш за паўтара дзясяткаў манаграфій і кніг на рускай, эстонскай, нямецкай, літоўскай мовах, і двух на панонска-русінскай мікрамове.

Крыніцы

Літаратура

 — С. 167—169.

 — С. 384—387.

 — С. 169—195.

Спасылкі

Катэгорыя:Дактары філалагічных навук Катэгорыя:Кавалеры ордэна Белай зоркі 4 класа Катэгорыя:Кавалеры рыцарскага крыжа ордэна Virtuti Militari Катэгорыя:Мовазнаўцы СССР Катэгорыя:Выкладчыкі Тартускага ўніверсітэта Катэгорыя:Славісты СССР Катэгорыя:Эсперантысты