Яблыневая моль (Yponomeuta malinellus) — дробная моль з сямейства гарнастаевых молей (Yponomeutidae), небяспечны шкоднік яблыневых дрэў.
Апісанне Цела яблыневай молі белага колеру, з аксаміцістым бляскам. Вусікі ніткападобныя, закінутыя ў спакойным стане назад; ніжнегубныя шчупальцы выдаюцца наперад. Пярэднія крылы белыя, з 18-20 чорнымі кропкамі, размешчанымі трыма няправільнымі падоўжнымі радамі; у вяршыні крыла гэтыя 3 рады злучаныя вельмі дробнымі чорнымі крапінкамі; заднія крылы з абодвух бакоў, гэтак жа як і пярэднія з ніжняй боку, — попельна-шэрыя; даўжыня каля 20 мм. Сустракаецца ў Сярэдняй і Паўднёвай Еўропе. Матылькі пачынаюць з’яўляцца ў першай палове чэрвеня і першыя дні трымаюцца звычайна ў траве, а затым днём сядзяць нерухома на ніжнім баку лісця, а ўвечары і ноччу ажыўлена лётаюць. Самкі адкладаюць яйцы пераважна на 2-4-гадовыя галіны яблынь, выбіраючы для гэтай мэты кару з гладкай паверхняй.
Пашырэнне Распаўсюджана ў Еўропе, на Брытанскіх астравах, у Фінляндыі, Швецыі; у Азіі — у Карэі, Японіі, сібірскай частцы Расіі, Манчжурыі (Кітай), Іране, Пакістане; у Паўночнай Амерыцы — у Брытанскай Калумбіі (Канада) і ЗША (штаты Вашынгтон і Арэгон).
Жыццёвы цыкл Яйцы прыкрытыя жоўтай сліззю (выдзяленне прыдаткавых палавых залоз), якая ўтварае над купкай яец нешта накшталт шчытка, які пазней прымае шаравата-буры колер; купкі гэтыя даўгаватай формы, 4-5 мм у дыяметры і заключаюць 15-65 падоўжана-авальных жаўтлявых яец. Праз 3,5—4 тыдні пасля кладкі вылупляюцца жаўтлявыя вусені з цёмна-бурай галавой, якія застаюцца зімаваць пад шчытком, з’ядаючы харыён яец і падгрызаючы трохі пад сабой кару. Вясной вусені пасяляюцца ў парэнхіме маладых лісточкаў яблыні, пераходзячы з адных лісточкаў у іншыя; пры гэтым скурка лісця як зверху, так і знізу застаецца некранутай. Пашкоджаныя лісточкі бурэюць, засыхаюць і ападаюць з дрэў.
Праз некаторы час вусені выходзяць вонкі, пакрываючы верхні бок лісця павуцінневай тканкай, пад якой і жывуць грамадамі. У другой палове мая вусені пасяляюцца на вяршынях галін, уладкоўваючы вялікія гнёзды з павуціння; гняздо паступова пашыраецца і захоплівае ўсё новае і новае лісце, так што колькасць вусеняў у гняздзе можа даходзіць да 1000; часам вусені ахутваюць усё дрэва павуціннем.
Дарослыя вусені, вядомыя ў некаторых мясцовасцях пад назвай майскага чарвяка, дасягаюць 1,8 см даўжыні, бруднавата-жоўтага колеру з чорнай галавой і чорнымі груднымі нагамі; на спінным баку знаходзяцца 2 падоўжныя шэрагі чорных плям, побач з якімі знаходзіцца па 2 чорныя кропкі; такія ж кропкі знаходзяцца з бакоў вусеня. У канцы мая — пачатку чэрвеня вусені акукліваюцца ў даўгаватых белых коканах, якія размяшчаюцца групамі (да некалькіх соцень і нават 1500 штук) у пазухах разгалінаванняў яблыні; кукалкі жаўтлява-чырвонага колеру. Пры моцным размнажэнні можа наносіць вельмі значную шкоду яблыням; моцна пацярпелыя дрэвы зусім не прыносяць пладоў на працягу двух гадоў.
Хімічныя сродкі не з’яўляюцца эфектыўным спосабам барацьбы пры распаўсюдзе на шырокіх тэрыторыях.
Меры барацьбы Збіранне вясной пабурэлых маладых лісточкаў (у якіх знаходзяцца вусені); Апырскванне дрэў інсектыцыдамі: парыжскай зелянінай, бардоскай вадкасцю або растворам мыш’яку пры дапамозе апарата Вермарэля і інш.; апырскванне выконваецца да або пасля, а не падчас цвіцення; Збіранне коканаў рукамі або шастамі з развілкам на канцы.
Літаратура
Яблоневая моль и способы борьбы с ней. — Алма-Ата : изд. и тип. Изд-ва Акад. наук Казах. ССР, 1950. — 66 с. : илл. ; 20 см. — (Науч.-попул. серия / Акад. наук Казах. ССР). — Перед загл. авт.: А. И. Петров, канд. с.-х. наук. Библиогр.: с. 65. — 1000 экз. — 4 р. — 50-18753 Как уничтожить яблоневую моль. — Алма-Ата : Изд-во Акад. наук Казах. ССР, 1950. — 17 с. : илл. ; 14 см. — (Науч.-попул. серия / Акад. наук Казах. ССР). — Перед загл. авт.: А. И. Петров, канд. с.-х. наук. — 3000 экз. — 50 к. — 51-7814
Катэгорыя:Молі Катэгорыя:Гарнастаевыя молі Катэгорыя:Насякомыя-шкоднікі сельскай гаспадаркі