Газаправод — інжынернае збудаванне, прызначанае для транспартавання газу і яго прадуктаў (у асноўным прыроднага газу) з дапамогай трубаправода. Газ па газаправодах і газавых сетках падаецца пад некаторым залішнім ціскам.
Тыпы газаправодаў Газаправоды падраздзяляюцца на: Магістральныя газаправоды — прызначаны для транспарціроўкі газу на вялікія адлегласці. Праз пэўныя інтэрвалы на магістралі ўстаноўлены газакампрэсарныя станцыі, якія падтрымліваюць ціск у трубаправодзе. У канечным пункце магістральнага газаправода размешчаны газаразмеркавальныя станцыі, на якіх ціск паніжаецца да ўзроўню, неабходнага для забеспячэння спажыўцоў. Газаправоды размеркавальных сетак — прызначаны для дастаўкі газу ад газаразмеркавальных станцый да канечнага спажыўца.
Паводле ціску ў магістралі: МагістральныяСП 36.13330.2012 «Магистральные трубопроводы» (Актуализированная редакция СНиП 2.05.06-85*): першай катэгорыі — да 10,0 МПа; другой катэгорыі — да 2,5 МПа. Размеркавальныя: нізкага ціску — да 0,005 МПа; сярэдняга ціску — ад 0,005 да 0,3 МПа; высокага ціску 1 катэгорыя — ад 0,6 да 1,2 МПа (для ЗВГ да 1,6 МПа); 1а катэгорыя — звыш 1,2 МПа; 2 катэгорыя — ад 0,3 да 0,6 МПа. Паводле тыпа пракладкі: надземныя; падземныя; наземныя; падводныя; надводныя.
Рэзервовыя газаправоды будуюцца па стратэгічных меркаваннях, для забеспячэння гнуткасці ў пагрузцы газавозаў і для зніжэння даўжыні маршруту транспарціроўкі.
Складовыя часткі газаправодаў У складовыя часткі газаправодаў ўваходзяць: нафтагазавая арматура (краны, засаўкі); кампрэсарная станцыя; газаразмеркавальная станцыя; газарэгулятарны пункт.
Гісторыя Вядомы выпадкі выкарыстання газу ў старажытным Кітаі яшчэ ў 2-3 стагоддзі да н. э. Газ падаваўся ад радовішчаў па бамбукавых трубах для асвятлення і для атрымання цеплаты, у прыватнасці, для выпарвання солі з салянага раствора. Стыкі труб канапаціліся пакуллем. Газ па ім падаваўся «самацёкам», г. зн. за кошт ціску крыніцы газу. Выкарыстанне газу для асвятлення і ацяплення ў Еўропе пачалося ў першай палове XIX стагоддзя, тады ж з'явіліся і першыя газаправоды. У Санкт-Пецярбургу першы газавы завод (вырабляў свяцільнага газ з імпартнага каменнага вугалю) і сістэма размеркавання пабудаваны ў 1835 годзе, у Маскве — у 1865 годзе.
Выдаткі на збудаванне і эксплуатацыю газаправодаў вялікія, таму першыя газаправоды вялікай даўжыні з'явіліся з пачаткам эксплуатацыі радовішчаў прыроднага газу.
Першы ў СССР газаправод ад Дашаўскіх промыслаў да Львова быў пабудаваны ў 1940-1941 гг. (першы газаправод ад Дашавы — да Стрыя быў пабудаваны ў 1924 годзе). Падчас Вялікай Айчыннай вайны былі пабудаваны газаправоды ад Бугуруслана і Пахвістнева да Куйбышава (160 км, дыяметр трубы 300 мм; будаўніцтва вялося вязнямі лагераў Упраўлення асобага будаўніцтва НКВД), а таксама ад Елшанки да Саратава.
Першым магістральным газаправодам у СССР стаў газаправод Саратаў — Масква, які ўступіў у строй у 1946 годзе.
Найбуйнейшай сістэмай газаправодаў у свеце з'яўляецца Адзіная сістэма газазабеспячэння.
Газаправоды Падводны газаправод Нарвегія — Вялікабрытанія (1200 км), кампанія Gassco. «Набука» (Туркменія і Азербайджан — ЕС, 3300 км) Баку — Нова-Філя Паўднёва-Каўказскі газаправод
Расійскія магістральныя Ніжняя Тура — Перм — Горкі — Цэнтр (больш за 1700 км, 1974 г.) Урэнгой — Памары — Ужгарад (4451 км, 1983 г.) Ямал — Еўропа (2000 км, 2006 г.) Ямал — Еўропа 2 (праектуемы) Джубга — Лазаревское — Сочы (166 км, падводны) Сахалін — Хабараўск — Уладзівасток «Паўднёвы паток» (які будуецца, 900 км, падводны) «Блакітны паток» (1213 км, 2003 г., падводны) «Паўночны паток» (1200 км, падводны) «Сіла Сібіры» (праектуемы) «Алтай» (праектуемы, 6700 км) «Саюз» «Прагрэс» «Баваненкава — Ухта»
Гл. таксама Трубаправод Газавоз
Літаратура Кудинов В. И. «Основы нефтегазопромыслового дела», изд. «ИКИ», 2005, 720 стр., ISBN 5-93972-333-0. Шаммазов А. М. и др. «История нефтегазового дела России», Москва, «Химия», 2001, 316 стр., УДК 622.276, ББК 65.304.13, ISBN 5-7245-1176-2. Шухов В. Г. «Расчёт газопровода» (техническая документация), 1920, Архив Российской академии наук, фонд №1508, опись 1, дело № 18. «Промышленное газовое оборудование»: справочник под ред. Е. А. Карякина — 6-е изд., перераб. и доп. — Саратов: Газовик, 2013. — 1280 с. Спасылкі
Катэгорыя:Газаправоды Катэгорыя:Інжынерная інфраструктура