Клецкая бітва (5 жніўня 1506) — бітва паміж войскам ВКЛ на чале з Міхаілам Глінскім і войскам крымскіх татар, якое вялі сыны Менглі-Гірэя — Бэці і Бурнаш.
Перадгісторыя На тэрыторыю ВКЛ татары ў колькасці 12 тыс. (па іншых звестках 6 тыс.) уварваліся ў ліпні, дайшлі да Слуцка і Клецка, адтуль распускалі загоны на Навагрудак і Ліду. Кароль і вял. кн. Аляксандр пра татарскі наезд даведаўся ў Лідзе, куды прыехаў з жонкай Аленай Іванаўнай, дваром і скарбам. Хворы Аляксандр загадаў адвезці яго назад у Вільню, а камандаванне войскамі даручыў гетману С. Кішку і маршалку дворнаму М. Глінскаму.
З княскіх і панскіх почтаў і наёмнай конніцы было сабрана 6—7 тыс. войска. Войска некалькі дзён стаяла каля Навагрудка, а 4 жніўня, калі была атрымана інфармацыя, што галоўны татарскі кош (лагер) знаходзіцца пад Клецкам, рушыла туды. Па дарозе захварэў Кішка і камандаванне пераняў Глінскі.
Ход і вынікі бітвы
Раніцай 5 жніўня конніца падышла да Клецка і спынілася перад р. Лань. На супрацьлеглым беразе стаялі падрыхтаваныя да бою татары. Некалькі гадзін ішла перастрэлка. За гэты час войска ВКЛ падрыхтавала 2 гаці, па якіх коннікі пачалі пераправу. Па правай гаці пераправа ішла хутчэй, татары атакавалі правае крыло, нанеслі вялікія страты. Глінскі прыспешыў рух левага крыла і імклівым ударам конніцы разрэзаў татарскае войска на дзве часткі. Правае крыло таксама перайшло ў наступленне. Частка татараў трапіла ў абцугі, іншыя пачалі ўцякаць. Харугвы Глінскага пайшлі ў пагоню, бралі палонных каля Слуцка, Петрыкава, на ўкраінскіх шляхах. Было вызвалена каля 40 тыс. нявольнікаў, якіх татары збіраліся весці ў Крым, узята 30 тыс. коней.
Нягледзячы на згадкі ў хроніках, выкарыстанне ручніц у бітве пад Клецкам не было масавым і фіксуецца толькі ў асобных прадстаўнікоў камандавання. Поспех выкарыстання артылерыі ў палявых бітвах пачатку XVI ст. забяспечваўся мабільнасцю гуфніц на колах, што дазваляла ім падтрымліваць хуткі тэмп руху кавалерыі.
Хан Менглі-Гірэй пад уражаннем ад вынікаў бітвы стаў на пэўны час саюзнікам ВКЛ.
Ушанаванне памяці На месцы бітвы пастаўлены помнік (1996).
Літаратура Варонін В. А. Два лісты пра бітву пад Клецкам у 1506 г. // Бел. гіст. агляд. 1995. Т. 2, сш. 2.
Спасылкі Міхась Чарняўскі «Бітва пад Клецкам»
Катэгорыя:Бітвы Крымскага ханства Катэгорыя:Бітвы ў Беларусі Катэгорыя:1506 Катэгорыя:Падзеі 5 жніўня Катэгорыя:Гісторыя Клецка Катэгорыя:Бітвы Вялікага Княства Літоўскага XVI стагоддзя