Нацыянальны аэрапорт Мінск () — галоўны аэрапорт Беларусі, месціцца за 42 км на ўсход ад Мінска. Належыць да катэгорыі аэрапортаў з пасажыраплынню ад 5 да 10 млн на год. Прапускная здольнасць аэрапорта складае 5,8 млн пасажыраў на год.

У 2000 годзе РУП «Нацыянальны аэрапорт Мінск» стала правапераемнікам самастойнага прадпрыемства «Аэрапорт Мінск-2».

Гісторыя Аэрапорт «Мінск-1», які знаходзіўся ў межах горада, паступова забудоўваўся з усіх бакоў і меў узлётна-пасадачную паласу даўжынёй усяго 2000 метраў, што дазваляла прымаць тут самалёты не буйней за Ту-134 і Як-42. Да сярэдзіны 1970-х гадоў, нават з улікам уводу ў эксплуатацыю новага тэрмінала, аэрапорт апынуўся не ў стане абслужыць усе жадаючых. Адзіным магчымым варыянтам вырашэння праблемы было будаўніцтва новага аэрапорта за межамі Мінска.

У 1976 годзе Міністэрства грамадзянскай авіяцыі СССР і Прэзідыум Вярхоўнага Савета БССР прынялі сумесную пастанову аб будаўніцтве ў ваколіцах беларускай сталіцы новага аэрапорта, які атрымаў назву «Мінск-2». Узвядзенне аэрапорта было неабходным з-за хуткага з’яўлення ў СССР новых тыпаў шматмесных самалётаў, такіх як Ту-154, Іл-62 і Іл-86, якія патрабавалі бетонных палос большай даўжыні і шырыні.

Дзяржбуд СССР узгадніў тры варыянты размяшчэння. Аэрапорт «Мінск-2» мог размяшчацца трохі ўбаку ад магілёўскай трасы, паміж вёскамі Апчак і Волма. Яшчэ адна патэнцыйная пляцоўка знаходзілася паміж Курганам Славы і Астрашыцкім Гарадком. Абмяркоўвалася і магчымасць рэканструкцыі ў аэрапорт сумеснага базіравання і ваеннага аэрадрома ў Мачулішчах, але Міністэрства абароны СССР гэтую прапанову не ўхвалілаАэропорт «Минск»: 30 лет на взлете . Быў выбраны ўчастак плошчай 740 гектараў каля вёскі Шэметава Смалявіцкага раёна, за больш як 40 кіламетраў ад горада. Дзеля будаўніцтва аэрапорта была знесена вёска Вялікі Лес.

Паколькі ў краіне не было кадраў, якія мелі б досвед праектавання аэрапортаў, аб’ект спачатку аддалі ленінградскаму спецыялізаванаму інстытуту «Ленаэрапраект». Калі архітэктурны савет у чарговы раз не прыняў прапанаваныя ленінградцамі планы і фасады, у конкурсе вырашылі задзейнічаць і мінскіх архітэктараў. Былі выбраныя два праекты, якія распрацавалі Нэлі Цямнова і Барыс Ларчанка, і было прынята рашэнне зрабіць з іх кампіляцыю. Далейшым праектаваннем новага транспартнага збудавання займаўся аб’яднаны творчы калектыў інстытутаў «Ленаэрапраект» і «Мінскпраект». Узвядзенне складанага і дарагога комплексу, праектны кошт якога ацэньваўся ў 40 мільёнаў савецкіх рублёў, было даручана трэсту «Белтрансбуд» (УПП і вытворчыя аб’екты службова-тэхнічнай зоны) і будаўніча-мантажнаму аб’яднанню «Мінскпрамбуд». За першыя 5 гадоў будаўнікі змаглі ўзвесці толькі ўзлётна-пасадачную паласу, аб’екты сродкаў пасадкі, рулёжныя дарожкі, тэлефонную станцыю, склад ГЗМ і чыгуначны пуць. Будаўніцтва аэравакзала зацягнулася.

Першы самалёт, Ту-134, на ўзлётна-пасадачную паласу аэрапорта «Мінск-2» прызямліўся ў чэрвені 1982 года, а з 1 ліпеня 1982 года адсюль пачалі здзяйсняць рэгулярныя рэйсы ў Сімферопаль, Краснадар, Сочы, Ташкент, Ніжнявартаўск, Краснаярск і іншыя гарады СССР. У гэты час аэрапорт, у сутнасці, уяўляў сабой велізарную будпляцоўку, з 4 верасня 1982 года рэйсы спыніліся: недабудаваны будынак аэравакзала выключаў усякую магчымасць адпраўкі пасажыраў у восеньска-зімовы перыяд. Да таго ж самалёты новых мадэляў у Мінск практычна не паступалі з-за затрымак у будаўніцтве тэхнічнай базы па іх абслугоўванні.

Для аднаўлення палётаў да жніўня 1983 года будаўнікі здалі ў эксплуатацыю часовы аэравакзал, які ўяўляў сабой ангар (захаваўся) памерамі 48×50 метраў і вышынёй 14 метраў. У будынку размяшчалася зона кантролю пасажыраў і багажу з прапускной здольнасцю 150 пасажыраў у гадзіну. Тут жа знаходзіліся службовыя памяшканні, білетныя касы, стойкі рэгістрацыі і нават буфет.

Па плане будаўніцтва першай чаргі аэрапорта, які ўключаў аэравакзальны комплекс, павінна было завяршыцца ў 1985 годзе. Але праект быў занадта буйным для БССР, меліся праблемы з фінансаваннем, бюджэт праекта ўвесь час узрастаў, пачаліся перабоі з будаўнічымі матэрыяламі. Напрыклад, у 1979 годзе Камісія па якасці аддзела транспарту і сувязі Савета Міністраў БССР прызнала неапраўданай частку выдаткаў на ўзвядзенне аэрапорта. У 1984 годзе для прыцягнення кваліфікаваных спецыялістаў пачалося ўзвядзенне побач з аэрапортам спецыяльнага пасёлка для авіятараў.

1 лютага 1985 года побач з яшчэ не дабудаваным аэрапортам абылася першая ў яго гісторыі авіякатастрофа: пацярпеў крушэнне самалёт Ту-134 Другога Мінскага аб’яднанага авіяатрада Беларускага УГА, які выконваў рэйс Мінск — Ленінград, у выніку чаго загінулі 55 пасажыраў і 3 члены экіпажа з 80 чалавек, што знаходзіліся на борце. Апынулася, што перад узлётам самалёт быў недастаткова апрацаваны проціабледзяняльнай вадкасцю.

Наяўнасць часовага аэравакзала дазваляла ўвесь час пашыраць геаграфію рэйсаў і колькасць перавезеных пасажыраў. Ужо ў 1986 годзе 60 % агульнага аб’ёму перавозак у рэспубліцы выконвалася праз Мінск-2. Да канца 1980-х гадоў на гэтай будоўлі было асвоена ўжо каля 60 млн рублёў. Прыкладна ў 1988—1989 гадах з аэрапорта былі праведзены нерэгулярныя транзітныя грузавыя рэйсы і пачаліся выпрабаванні па прыёме цяжкіх шырокафюзеляжных самалётаў тыпу Іл-86. У канцы 1980-х аэрапорт пачаў актыўна выкарыстоўвацца для прыёму міжнароднай гуманітарнай дапамогі.

Першы пускавы комплекс (міжнародны сектар з прапускной здольнасцю 600 чалавек у гадзіну) быў здадзены ў эксплуатацыю ў сакавіку 1989 года, усесаюзны — толькі ў 1991 годзе, а цалкам галоўны пасажырскі тэрмінал быў гатовы толькі ў 1993—1994 гадах. Атрымаўся ён агульнай плошчай у 75 000 м² і прапускной здольнасцю ў 5,8 млн пасажыраў. Велізарны будынак, разлічаны на найактыўнейшае паветранае паведамленне часоў СССР, з цяжкасцю дабудаваны, апынущся фактычна нікому не патрэбны.

У 2016 годзе пачалося будаўніцтва другога ўзлётна-пасадачнай паласы, якая дазваляе зняць абмежаванні на прыём паветраных суднаў, у тым ліку Ан-225 і Airbus A380. Дзякуючы гэтаму прапускную здольнасць можна ўзрасці да 40 млн пасажыраў на год. 4 красавіка 2019 года з новай паласы адбыўся першы тэхнічны рэйс, а 3 мая 2019 года ўзлётна-пасадачная паласа ўрачыста адкрыты. У цырымоніі адкрыцця ўзяў удзел Аляксандр Лукашэнкаpresident.gov.by.

Архітэктура

Аэравакзальны комплекс забудоўваўся з 1976 года каля пасёлка Смалявічы. Праектаванне новага транспартнага комплексу было даручана аб’яднанаму творчаму калектыву ленінградскага спецыялізаванага інстытута «Ленаэрапраект» (архітэктары Аскольд Пятровіч Ізаітка, В. Сірота, Б. Воцінаў, канструктары-тэхнолагі Пракоф’еў, Смірноў) і «Мінскпраекта» (архітэктары Б. Ларчанка, Ю. Грыгор’еў, Г. Сысоеў, Н. Цямнова, інжынер-канструктар Л. Ваўчэцкі)Районы, кварталы: Национальный аэропорт Минск. У адзіным аб’ёмна-планіровачным вузле былі аб’яднаныя два аэравакзалы (унутрысаюзных і міжнародных ліній), камандна-дыспетчарскі пункт, гасцінічны комплекс (не рэалізаваны), блок з рэстаранам, кафэ, барам. Аэравакзал (размешчаны ў дугападобным аб’ёме даўжынёю больш за 500 м) — дэцэнтралізаванага тыпу, зоны адпраўлення і прыбыцця пасажыраў раздзеленыя і знаходзяцца на розных узроўнях аб’ёма. Усе асноўныя памяшканні на трох галоўных паверхах дугападобнага аб’ёма, які завяршаецца тэхнічным паверхам і камандна-дыспетчарскім пунктам. Агульная прапускная здольнасць аэравакзала складала 1800 пасажыраў у гадзіну.

Да дугападобнага аб’ёма прымыкае гатэльны комплекс, які мае сувязь з аперацыйнымі заламі аэравакзала. У гатэльны комплекс уваходзілі два гатэлі на 550 для пасажыраў унутрысаюзных ліній і на 318 месцаў для пасажыраў міжнародных ліній, а таксама прафілакторый для лётнага саставу. У сувязі з размяшчэннем паблізу ад узлётна-пасадачных палос гатэль запраектаваны ў выглядзе чашы са ссунутымі паверхамі. Жылыя нумары размешчаныя ўнутры гэтай чашы, а яе вонкавыя сцены выконваюць ролю акустычных экранаў.

Увесь комплекс збудаваны з каркасна-панэльных канструкцый, зборныя жалезабетонныя элементы якіх распрацаваныя па індывідуальных праектах.

Авіякампаніі Нацыянальны аэрапорт Мінск з’яўляецца портам прыпіскі і хабам для авіякампаніі Belavia. Таксама ў аэрапорце базуюцца аператар бізнес-авіяцыі BySky і грузавыя авіяперавознікі Genex, РубіСтар і ТрансАвіяЭкспарт.

Статыстыка Агулам за 9 месяцаў 2019 года ў Нацыянальным аэрапорце Мінск было абслужана 21 587 вылетаў (прырост склаў 11,8 % у параўнанні з аналагічным леташнім перыядам) і 3 887 062 пасажыраў (прырост 9,5 %).

Пасажыры Змена ад папярэдняга года Колькасць вылетаў Змена ад папярэдняга года Грузы, т Змена ад папярэдняга года2003 6 230 2004 6 133 1,6 % 2005 559 11410,9 % 5 4562,8 % 5 904 3,7 % 2006637 560 14,0 % 6 144 12,6 % 6 745 14,2 % 2007830 481 30,0 % 7 590 23,5 % 7 873 16,7 % 20081 010 695 21,7 % 9 256 21,9 % 8 324 5,7 % 20091 028 886 1,8 % 9 341 0,9 % 7 687 7,7 % 20101 285 423 24,9 % 11 020 18,0 % 8 553 11,3 % 20111 437 825 11,9 % 13 686 24,2 % 8 667 1,3 % 20121 837 911 27,8 % 14 947 9,2 % 9 833 13,5 % 20132 182 177 18,7 % 16 585 11,0 % 10 476 6,5 % 20142 593 559 18,9 % 20 036 20,8 % 19 900 89,9 % 20152 782 866 7,3 % 20 365 1,6 % 16 509 17,0 % 20163 429 122 23,2 % 23 034 13,1 % 17 460 5,8 % 20174 114 512 20,0 % 24 508 6,5 % 18 465 5,8 % 20184 536 618 10,3 % 26 082 6,6 % 20 217 10,6 % Крыніца: Паказнікі дзейнасці прадпрыемства. Нацыянальны аэрапорт Мінск(гады: 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018)

Транспарт Паміж Мінскам і аэрапортам дзейнічаюць аўтамабільныя зносіны. Ад аэрапорта ў Мінск курсуюць рэйсавыя аўтобусы № 300Э і 173Э.

№ 300Э да аўтавакзала «Цэнтральны» праз станцыю метро «Уручча» кругласутачна. № 173Э да мікрараёна Сокал з 10:00 да 16:00 у будні.

Зноскі

Літаратура

Спасылкі

Афіцыйны сайт Нацыянальнага аэрапорта Мінск Районы, кварталы: Национальный аэропорт Минск Афіцыйны сайт авіякампаніі Белавія Расклад руху аўтобусаў да Нацыянальнага аэрапорта Мінск

Катэгорыя:Аэрапорты Мінска Катэгорыя:З’явіліся ў 1982 годзе Катэгорыя:1982 год у Мінску Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Барыса Ларчанкі Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Юрыя Грыгор’ева Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Георгія Сысоева Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Нэлі Цямновай