Афрыканская камісія па правах чалавека і народаў, АКПЧН — квазі-судовы орган, створаны для заахвочвання і абароны правоў чалавека і калектыўных правоў на ўсёй тэрыторыі афрыканскага кантынента, а таксама інтэрпрэтацыі Афрыканскай хартыі правоў чалавека і народаў і разгляду індывідуальных скаргаў на парушэнні гэтага статута. Дзейнасць арганізацыі ўключае ў сябе расследаванне парушэнняў правоў чалавека, стварэнне і зацвярджэнне праграм дзеянняў па заахвочванню правоў чалавека, а таксама ўстанаўленне эфектыўнага ўзаемадзеяння паміж імі і дзяржавамі для атрымання інфармацыі аб парушэннях правоў чалавека.
Камісія пачала сваю работу ў 1987 годзе.
Члены камісіі АКПЧН складаецца з адзінаццаці членаў, якія выбіраюцца таемным галасаваннем на Асамблеі Афрыканскага саюза. Гэтыя члены, якія адбываюць шасцігадовы аднаўляльны тэрмін, «выбіраюцца з ліку афрыканцаў з добрай рэпутацыяй, вядомых сваёй высокай мараллю, прыстойнасцю, бесстароннасцю і кампетэнтнасцю ў пытаннях правоў чалавека і народаў» (артыкул 31 Хартыі). Пры выбары гэтых асоб асаблівая ўвага надаецца асобам, якія маюць юрыдычны вопыт.
Члены павінны карыстацца поўнай незалежнасцю пры выкананні сваіх абавязкаў і служыць на асабістай аснове (г. зн. не прадстаўляючы свае родныя дзяржавы); аднак ні адна дзяржава-член не можа мець у складзе камісіі больш аднаго грамадзяніна. Члены выбіраюць са свайго ліку старшыню і намесніка старшыні, кожны з якіх абіраецца на двухгадовы тэрмін з магчымасцю падаўжэння.
Дзейнасць АКПЧН заснавана на Банжульскай хартыі, якая з’яўляецца рэгіянальнай абаронай правоў чалавека ў Афрыцы. У хартыі дваццаць дзевяць артыкулаў, у якіх падрабязна разглядаюцца правы і свабоды, якія ідуць строгаму кодэксу недыскрымінацыі.
Камісія збіраецца два разы на год: звычайна ў сакавіку ці красавіку і ў кастрычніку або лістападзе. Адна з такіх сустрэч звычайна праходзіць у Банжуле (Гамбія), дзе знаходзіцца сакратарыят камісіі; іншая можа быць у любой афрыканскай дзяржаве.
АКПЧН мае некалькі спецыяльных механізмаў у выглядзе спецыяльных дакладчыкаў, рабочых груп і камітэтаў, якія даследуюць і паведамляюць аб канкрэтных пытаннях правоў чалавека, такіх як свабода выказвання меркаванняў, правы жанчын, карэнных насельніцтваў і катаванні. Кожны механізм рыхтуе і ўяўляе справаздачу аб сваёй дзейнасці камісіі на кожнай чарговай сесіі.
Яна абапіраецца на сетку няўрадавых арганізацый, якія абавязаны прадастаўляць справаздачы ў камісію кожныя два гады. Камісія дала статус назіральніка 514 няўрадавым арганізацыям.
Гл. таксама Расследаванне АКПЧН па Тыграі
Літаратура Ankumah, Evelyn A., African Commission on Human and Peoples' Rights, Kluwer, 1996 Bösl, A & Diescho, J., Human Rights in Africa. Legal perspectives on their protection and promotion, with a foreword by Desmond Tutu, Macmillan 2009. Murray, RH. Human Rights in Africa: From the OAU to the African Union, Cambridge University Press, 2004. Evans, MD & Murray, RH (Eds.), The African Charter on Human and Peoples' Rights: The System at Work, Cambridge University Press, 2002. Evans, MD & Murray, RH (Eds.), The African Charter on Human and Peoples' Rights (Second Edition): The System in Practice 1986–2006, Cambridge University Press, 2008. Murray, RH & Evans, MD (Eds.), Documents of the African Commission on Human and Peoples' Rights, Hart Publishing, 2001. Numerous academic articles on the jurisprudence of the African Commission published in the African Human Rights Law Journal Reports and information about the ACHPR from the International Service for Human Rights Reports of ACHPR cases published in the African Human Rights Law Reports Regular updates of news on the ACHPR published by the Netherlands Quarterly of Human Rights Спасылкі African Commission on Human and Peoples' Rights Text of African Charter on Human and Peoples' Rights Decisions of the African Commission on Human and Peoples' Rights African Union Institute for Human Rights and Development in Africa
Катэгорыя:Міжнародныя праваабарончыя арганізацыі Катэгорыя:Арганізацыі, заснаваныя ў 1987 годзе Катэгорыя:З’явіліся ў 1987 годзе