Цімафе́й (Цім) Юр'евіч Скарэнка (нар. 28 лютага 1983, Мінск) — расейскі і беларускі пісьменнікЖанравая самаідэнтыфікацыя Ціма Скарэнкi, паэт, аўтар-выканаўца и журналіст. Як пісьменнік працуе на мяжы жанраў фантастыкі і рэалізму, аўтар у тым ліку шэрагу рэалістычных і гістарычных апавяданняў. Займаецца папулярызацыяй навукі, чытае лекцыі на тэхнічныя тэмы.
Біяграфія
Скончыў Беларускі нацыянальны тэхнічны ўніверсітэт па спецыяльнасці «Рухавікі ўнутранага згарання». Да 2009 года працаваў на Мінскім аўтамабільным заводзе інжынерам-выпрабавальнікам аўтамабільнай акустыкі, у 2009 годзе пераехаў у Маскву, стаў рэдактарам у часопісе «Што новага ў навуцы і тэхніцы». У канцы таго ж года перайшоў у «Папулярную механіку». З 2018 года працуе ў «Лабараторыі Касперскага»Пералік месцаў працы ў сацыяльнай сетцы Linkedin.
Проза Літаратурай пачаў займацца ў 2004 годзе. У 2007 годзе ўвайшоў у шорт-ліст незалежнай літаратурнай прэміі «Дэбют»Цім Скарэнка на сайце прэміі «Дэбют». Першая публікацыя – апавяданне «Ціхія гульні» ў альманаху “Поўдзень. XXI стагоддзе» (№ 9’2008)Альманах «Поўдзень. XXI стагоддзе» за верасень 2008 года. Першы сольны апублікаваны твор – раман «Ода абсалютнай жорсткасці» (М.: Факультэт, 2010). Другі раман Ціма Скарэнкi, «Сад Іераніма Босха» (2011), увайшоў у лонг-лісты прэмій «Вялікая кніга» і «Нацыянальны бэстсэлер»Доўгі спіс прэміі «Нацыянальны бэстсэлер» сезона 2011 года i атрымаў шэраг жанравых узнагарод, у тым ліку «Бронзавы слімак»Лаўрэаты прэміі «Бронзавы слімак» Барыса Стругацкага. На сёння апублікавана 45 апавяданняў (у перыёдыцы і сольным зборніку) і 7 раманаў.
Аўтарская песня і паэзія
З 1998 года піша песні і выконвае іх пад гітару, з'яўляецца лаўрэатам і дыпламантам шэрагу фестываляў аўтарскай песні і паэтычных конкурсаў. Доўгі час быўІнфармацыя аб КАП БДУ на bards.ru у клубе аўтарскай песні Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэтаАб'ява аб закрыцці клуба АП БДУ. У розны час станавіўся лаўрэатам і дыпламантам фестываляў аўтарскай песні «Славутыч» (Славутыч, Украіна), «Ліцадзейства старога горада» и «Лістапад» (абодва — Віцебск, Беларусь), «Булат» (Сумы, Украіна), «Унікальны аўтар» (Санкт-Пецярбург, Расія) і іншых. Запісаў шэсць студыйных альбомаў у жанры аўтарскай песніДыскаграфія Ціма Скарэнкi на Яндэкс-Музыцы. У якасці паэта публікуецца часцей за ўсё ва ўласным блогу. Першая «папяровая» публікацыя вершаў – альманах «Панядзелак» (М.: Эксма, 2006). У 2011 годзе ў Германіі выйшаў зборнік вершаў «Псы Гасподнія» (Зіндэльфінген: stella.ru, 2011. ISBN 978-3-941953-35-2)Зборнік «Псы Гасподнія». З 2003 года выступае з канцэртамі – і як аўтар-выканаўца, і з чытаннем вершаў. Выступаў у Менску, Маскве, Санкт-Пецярбургу, Казані, Ніжнім Ноўгарадзе, Віцебску, Наваполацку, Палтаве і гэтак далей.
Журналістыка і папулярызацыя навукі З 2009 па 2018 год працаваў у сферы журналістыкі — спачатку ў часопісе «Што новага ў навуцы і тэхніцы», затым — у «Папулярнай механіцы». Супрацоўнічае ў якасці калумніста з часопісам «Свет фантастыкі». Апублікаваў больш за 400 артыкулаў у часопісах «Папулярная механіка», «Свет фантастыкі», «Што новага ў навуцы і тэхніцы», «Maxim», «Tatler», «Cosmopolitan», «Веснік паветраплавання», «SportFacilities», «Тэхніка — моладзі» і іншых. З 2015 па 2018 год працаваў галоўным рэдактарам інтэрнэт-партала popmech.ru.
З 2014 года займаецца папулярызацыяй навукі, чытае лекцыі на тэхнічныя тэмы ў розных гарадах Архіў лекцый на «Тэорыях і практыках»Лекцыя «Як стаць вынаходнікам» у Варонежы. Выпусціў шэраг навукова папулярных кніг. Кніга «Вынайдзена ў Расіі: гісторыя рускай вынаходніцкай думкі ад Пятра I да Мікалая II» трапіла ў шорт-ліст прэміі «Асветнік» 2017 года, а кніга «Вынайдзена ў СССР. Гісторыя вынаходніцкай думкі з 1917 па 1991 год» — у лонг-ліст прэміі «Асветнік» 2019 года.
Узнагароды і прэміі
Лаўрэат літаратурных прэмій (проза)Біяграфія на fantlab.ruСпіс прэмій і намінацый Ціма Скарэнкi «Срэбная страла» (2010, 2012), «Еўракон» (2011), «Бронзавы слімак» (2011), «Бронзавы кадуцей» (2011), «Бягучая па хвалях» за лепшы жаночы вобраз у фантастычным творы (2011 – за вобраз Маі ў рамане «Законы прыкладной эўтаназіі»), «Вандроўнік» (2012), «Бронзавы Раскон» (2012), «Дні фантастыкі ў Кіеве» (2011), «Facultet» (2009) і іншых. Лаўрэат Літаратурнай прэміі імя Аляксандра Бяляева 2015 годаГазета «Троіцкі варыянт» пра Бяляеўскі фестываль за цыкл нарысаў «Займальныя навуковыя доследы і майстар-класы», апублікаваны ў часопісе «Папулярная механіка».
Лаўрэат паэтычных прэмій «Скрыжаванне» (2009), «Ілля-Прэмія» (2009), «Літаратурная Вена» (2010)Вынікі конкурсу «Літаратурная Вена 2010», прэміі імя В. Бешанкоўскай (2010/11)Прэмія імя Вольгі Бешанкоўскай ды іншых.
Лаўрэат XLI Усерасійскага фестывалю аўтарскай песні імя Валерыя Грушына.
Узнагароды ў галіне медыяменеджменту
XVIII Нацыянальная прэмія ў галіне медыябізнесу «Медыяменеджэр Расіі 2018» у намінацыі «Электронныя СМІ / Анлайн-медыя» «За пашырэнне тэрыторыі брэнда за рамкі прэсы, паспяховае развіццё праекта і фарміраванне новай аўдыторыі ў digital-прасторы» . Рэйтынг маладых медыямэнэджараў Расіі 2017, пазіцыя А (ніжняя частка верхняга дыяпазону рэйтынгу). Пасада: галоўны рэдактар сайта «Папулярная механіка», ВД Independent Media; сфера — стварэнне кантэнту (прадукту). Рэйтынг маладых медыя-мэнэджараў Расіі 2016, пазіцыя А (ніжняя частка верхняга дыяпазону рэйтынгу). Пасада: галоўны рэдактар сайта «Папулярная механіка», ВД Independent Media; сфера — стварэнне кантэнту (прадукту).
Бібліяграфія
Кнігі «Ода абсалютнай жорсткасці». Раман. М .: «Facultet», 2010. ISBN 978-5-904358-06-8 «Сад Iераніма Босха». Раман. М.: «Снежны ком М», 2011. Серыя: Нерэальная проза. ISBN 978-5-904919-12-2 «Законы прыкладной эўтаназіі». Раман. М.: «Снежны ком М», 2011. Серыя: Сапраўдная фантастыка. ISBN 978-5-904919-22-1 «Псы Гасподнія». Вершы. Зіндэльфінген: «stella.ru», 2011. ISBN 978-3-941953-35-2 «Уздоўж па лязе слоў». Зборнік навэл. М.: «Фантаверсум», 2012. Серыя: Талейдаскоп. ISBN 978-5-905360-15-2 «Легенды невядомай Амерыкі». Раман. М.: «Снежны ком М», 2013. Серыя: Нерэальная проза. ISBN 978-5-904919-43-6 «Пераплётчык» [пад псеўданімам Эрык Дэлае]. Раман. М.: «Эксма», 2014. ISBN 978-5-699-66030-8 «Эверэст». Раман. М.: «АСТ», 2018. Серыя: Суперпроза. ISBN 978-5-17-110754-3 «Легенды невядомай Амерыкі». Раман. М.: «АСТ», 2019. Серыя: Суперпроза. ISBN 978-5-17-115877-4 «Шкло». Раман. М.: «АСТ», 2021. Серыя: Майстры інтэлектуальнай фантастыкі. ISBN 978-5-17-136637-7
Навукова-папулярныя выданні
«Эвалюцыя думкі ў знамянальных датах навукі і экспанатах Політэхнічнага музея: каляндар 2017». Навукова-папулярнае выданне. Волкава В., Туманава В., Скарэнка Т. [Пад рэдакцыяй Мамантава Д.] М.: Політэхнічны музей, 2017. Серыя: Каляндар Політэхнічнага музея. ISBN 978-5-98962-04409 «Вынайдзена ў Расіі. Гісторыя рускай вынаходніцкай думкі ад Пятра I да Мікалая II». Навукова-папулярнае выданне. М.: Альпіна нон-фікшн, 2017. ISBN 978-5-91671-752-5Станіслаў Сакрэтаў. Ад ледаколаў да лялечнай мультыплікацыі. - «Незалежная газета», 2017, № 267 (7131) «Папулярная механіка. Займальныя доследы і эксперыменты». Навукова-папулярнае выданне. Скарэнка Т., Апрэсаў С., Мамантаў Д., Ягораў І., Гарачкін Д., Чарняўскас В. [Пад рэдакцыяй Скарэнкi Т.] М.: АСТ, 2018. ISBN 978-5-17-096930-2 «Папулярная механіка. Займальныя доследы і эксперыменты». Навукова-папулярнае выданне (2-е выд., выпраўленае і дапоўненае). Скарэнка Т., Апрэсаў С., Мамантаў Д., Ягораў І., Гарачкін Д., Чарняўскас В. [Пад рэдакцыяй Скарэнкi Т.] М.: АСТ, 2018. ISBN 978-5-17-109869-8Сайт анлайн-крамы «Азон» «Вынайдзена ў Расіі. Гісторыя рускай вынаходніцкай думкі ад Пятра I да Мікалая II». Навукова-папулярнае выданне (2-е выд., выпраўленае і дапоўненае). М.: Альпіна нон-фікшн, 2018. ISBN 978-5-91671-786-0 «Людзі свету. Рускае навуковае замежжа». Навукова-папулярнае выданне. Алахвердзян А., Ваганаў А., Гарэлік Г., Губайлоўскі В., Зайцава (Баўм) Я., Арлова В., Пярвушын А., Панамарова І., Скарэнка Т., Ястрабаў С. [Пад рэдакцыяй Баюка Д.] М.: Альпіна нон-фікшн, 2018. ISBN 978-5-91671-766-2Сайт выдавецтва «Альпіна нон-фікшн» «Каляндар Палітэха 2068 (2018)». Навукова-папулярнае выданне. Волкава В., Туманава В., Пазухіна Я., Пісараў А., Скарэнка Т. [Пад рэдакцыяй Мамантава Д.] М.: Політэхнічны музей, 2018. Серыя: Каляндар Політэхнічнага музея. ISBN 978-5-98962-028-9 «Папулярная механіка. Зброя і баявая тэхніка: учора, сёння, заўтра». Навукова-папулярнае выданне. Макараў О., Грэк А., Лазараў К., Мамантаў Д., Фішман Р., Ваннах М., Цыгікала Н., Скарэнка Т., Граноўскі Ю., Ціунаў Д., Белякоў Д., Апрэсаў С. [Пад рэдакцыяй Макарава А.] М.: АСТ, 2018. ISBN 978-5-17-102383-6Сайт анлайн-крамы «Азон» «Папулярная механіка. Зроблена ў Расіі: ідэі, тэхналогіі, адкрыцці». Навукова-папулярнае выданне. Багаутдзінаў А., Граноўскі Ю., Грэк А., Емяльяненкаў А., Кошыкаў Н., Макараў А., Мамантаў Д., Левін А., Скарэнка Т., Пятроў А., Сысоеў С., Фішман Р., Шартагашава А. [Пад рэдакцыяй Фішмана Р.] М.: АСТ, 2019. ISBN 978-5-17-112453-3/148424989/ Сайт анлайн-крамы «Азон» «Вынайдзена ў Расіі. Гісторыя рускай вынаходніцкай думкі ад Пятра I да Мікалая II». Навукова-папулярнае выданне (3-е выд., выпраўленае і дапоўненае). М.: Альпіна нон-фікшн, 2019. ISBN 978-5-91671-955-0 Афіцыйны сайт выдавецтва «Альпіна нон-фікшн»</ref> «Вынайдзена ў СССР. Гісторыя вынаходніцкай думкі з 1917 па 1991 год». Навукова-папулярнае выданне. М.: Альпіна нон-фікшн, 2019. ISBN 978-5-91671-988-8Афіцыйны сайт выдавецтва «Альпіна нон-фікшн» «Піяр мяне, калі можаш. Інструкцыя для піяршчыка, напісаная журналістам». Навукова-папулярнае выданне. М.: АСТ, 2019. Серыя: Зорка Рунэту. Бізнэс. ISBN 978-5-17-119376-8Афіцыйны сайт выдавецтва «АСТ» «Думай і вынаходзь». Навукова-папулярнае выданне для дзяцей. М.: Росмэн, 2020. ISBN 978-5-353-09358-9Сайт анлайн-крамы «Чытай-горад» «Як неядомае становіцца ядомым» [Сааўтар: Таццяна Аляксеева]. Навукова-папулярнае выданне для дзяцей. М .: Ружовы жыраф, 2023. Серыя: Бібліятэка кішэннага вучонага. ISBN 978-5-4370-0381-7Кніга на афіцыйным сайце выдавецтва «Ружовы жыраф» «Вынайдзена ў Расіі. Гісторыя рускай вынаходніцкай думкі ад Пятра I да Мікалая II». Навукова-папулярнае выданне (4-е выд., мяккая вокладка). М.: Альпіна нон-фікшн, 2023. ISBN 978-5-00139-941-4Афіцыйны сайт выдавецтва «Альпіна нон-фікшн» «Вынайдзена ў Расіі. Гісторыя рускай вынаходніцкай думкі ад Пятра I да Мікалая II». Навукова-папулярнае выданне (5-е выд.). М.: Альпіна нон-фікшн, 2024. ISBN 978-5-907470-50-7Розыгрыш 5-га выдання «Вынайдзена ў Расіі» АЭЗ «Тэхнаполіс Масква» «Вынайдзена ў СССР. Гісторыя вынаходніцкай думкі з 1917 па 1991 год». Навукова-папулярнае выданне (2-е выд., мяккая вокладка). М.: Альпіна нон-фікшн, 2024. ISBN 978-5-00223-391-5 «Марсаход, акардэон, МРТ. Гісторыя армянскай вынаходніцкай думкі». Навукова-папулярнае выданне. М.: Slovo/Слова, 2024. ISBN 978-5-387-02038-4Інфармацыя пра кнігу «Марсаход, акардэон, МРТ. Гісторыя армянскай вынаходніцкай думкі» на сайце выдавецтва «Свет механіка Кулібіна. Чалавек, які ўмеў усё на свеце». Навукова-папулярнае выданне для дзяцей. М.: Альпiна. Дзецi, 2025. ISBN 978-5-9614-9905-6Інфармацыя пра кнігу «Свет механіка Кулібіна. Чалавек, які ўмеў усё на свеце» на сайце выдавецтва
Раманы «Ода абсалютнай жорсткасці» (2010) «Сад Iераніма Босха» (2011) «Законы прыкладной эўтаназіі» (2011) «Легенды невядомай Амерыкі» (2013) «Пераплётчык» (2014) [пад псеўданімам Эрык Дэлае] «Эверэст» (2018) «Шкло» (2021)
Аўдыёкніжкі
Апавяданні «Каталог Кілінсбі», «Сцэна для Джона Доу», «Прыгнёт добрага чалавека» і «Спадар Адзінота» «агучаныя» ў рамках падкастаў праекта «Мадэль для зборкі»Аўдыёпраект «Падкаст «МДС» для «Samsung Mobile» на сайце fantlab.ru.
Таксама ў фармаце аўдыёкніжак афіцыйна выйшлі:
«Вынайдзена ў Расіі: Гісторыя рускай вынаходніцкай думкі ад Пятра I да Мікалая II». Чытальнік: Васіль Мічкоў. 2017 год. «Вынайдзена ў СССР. Гісторыя вынаходніцкай думкі з 1917 па 1991 год». Чытальнік: Васіль Мічкоў. 2019 год.