144-я знішчальная авіяцыйная дывізія СПА (144-я зад СПА) — авіяцыйнае злучэнне СПА РСЧА, якое прымала ўдзел у баявых дзеяннях Вялікай Айчыннай і Карэйскай войн.
Гісторыя Сфарміравана 6 кастрычніка 1941 года загадам НКА СССР.
З 1941 года палкі дывізіі прыкрывалі ад налётаў варожай авіяцыі горад Саратаў і прылеглыя да яго населеныя пункты і прамысловыя аб’екты. З канца 1944 года злучэнне ўваходзіла ў склад Заходняга фронту СПА і выконвала задачы па прыкрыцці войскаў у прыфрантавой паласе 2-га Беларускага фронту. У сувязі з нязначнай актыўнасцю праціўніка дзейнасць дывізіі была абмежаванай. За перыяд з 1 лістапада 1944 года па 10 мая 1945 года дывізія збіла 11 самалётаў праціўніка.
У складзе дзеючай арміі дывізія знаходзілася: з 20 лістапада 1941 года па 27 чэрвеня 1943 года, з 30 кастрычніка 1944 года па 5 сакавіка 1945 года.
Пасля перадачы 21 кастрычніка 1950 года са складу войскаў СПА ў склад ВПС 144-я знішчальная авіяцыйная дывізія СПА была перайменаваная ў 144-ю знішчальную авіяцыйную дывізію.
У красавіку 1958 года 144-я знішчальная авіяцыйная дывізія была расфармаванаяДиректива МО СССР № орг/4/23062 от 15 января 1958 годаДиректива ГК ВВС № 304681 от 29 января 1958 года.
Камандзіры ЗваннеІмяПерыядЗаўвагапалкоўнікСтарасцянкоў Іван Карповіч09.11.1941 — 06.03.1942 падпалкоўнікНага Мітрафан Пятровіч30.07.1942 — 16.06.1943маёрСувораў Іван Паўлавіч22.05.1943 — 22.06.1943ч.в.а.падпалкоўнік, палкоўнік (з 16.12.1943)Швяцоў Аляксандр Іванавіч23.06.1943 — 21.09.1945зняты з пасадыпалкоўнікАкулін Мікалай Іванавіч01.09.1947 — 01.08.1948
Склад ПерыядНайменнеЗаўвага15.05.1953 — 01.03.19584-ы знішчальны авіяцыйны полкперададзены ў ВПС Варонежскага ВА14.10.1944 — 31.01.1946144-ы знішчальны авіяцыйны полк СПАрасфармаваны ў 144-й зад СПАДиректива ГШ КА № орг/10/88861сс от 15.12.1945 г.Приказ 144-й иад № 0012 от 31.01.1946 г.12.10.1953 — 01.06.1957163-і знішчальны авіяцыйны полкперададзены ў склад 26-й ПА03.11.1944 — 18.11.1953383-і знішчальны авіяцыйны полк СПАперададзены ў склад 182-й зад 43-й ПА 14.10.1942 — 07.07.1944405-ы знішчальны авіяцыйны полк СПАперададзены ў склад 36-й зад СПА18.10.1941 — 27.11.1941438-ы знішчальны авіяцыйны полк СПАперададзены ў склад 6-й зад СПА07.11.1941 — 06.04.1942 / 01.11.1944 — 01.04.1958439-ы знішчальны авіяцыйны полк СПАперададзены ў склад 102-й зад СПА / расфармаваны разам са 144-й зад19.02.1946 — 28.10.1950445-ы знішчальны авіяцыйны полк СПАперададзены ў склад 17-й зад СПА24.04.1942 — 01.03.1943586-ы знішчальны авіяцыйны полк СПАперададзены ў склад 101-й зад СПА01.06.1942 — 01.07.1942587-ы знішчальны авіяцыйны полк СПАперададзены ў склад ВПС Прыволжскага ВА28.10.1943 — 24.05.1944631-ы знішчальны авіяцыйны полк СПАвернуты ў склад 141-й зад СПА01.10.1943 — 01.10.1944743-і знішчальны авіяцыйны полк СПАперададзены ў склад 123-й зад СПА01.11.1941 — 02.07.1942753-і знішчальны авіяцыйны полк СПАперададзены ў склад 288-й зад15.09.1942 — 08.07.1944963-і знішчальны авіяцыйны полк СПАперададзены ў склад 125-й зад СПА01.02.1944 — 24.02.1944933-і знішчальны авіяцыйны полк СПАперададзены ў склад 123-й зад СПА04.05.1944 — 17.02.1945933-і знішчальны авіяцыйны полк СПАперададзены ў склад 141-й зад СПА
Базіраванне ПерыядМесца базавання1941 — 1944Разбойшчына, Саратаў1944 — 10.1950Баранавічы, Брэсцкая вобласць10.1950 — 10.1951Мукдэн, Кітай10.1951 — 04.1958Магілёў, Магілёўская вобласць
Крыніцы
Літаратура Коллектив авторов. Великая Отечественная: Комдивы. Военный биографический словарь / В. П. Горемыкин. — М.: Кучково поле, 2014. — Т. 2. — 992 с. — 1000 экз. — ISBN 978-5-9950-0341-0. Кожевников М. Н. Командование и штаб ВВС Советской Армии в Великой Отечественной войне 1941—1945 гг.. — Москва: Наука, 1977. — 288 с. — 70 000 экз. М. Л. Дударенко, Ю. Г. Перечнев, В. Т. Елисеев и др. Освобождение городов: Справочник по освобождению городов в период Великой Отечественной войны 1941–1945 / под общ. ред. генерала армии С. П. Иванова. — Институт военной истории МО СССР. Центральный архив МО СССР. — М.: Воениздат, 1985. — 598 с. — (Справочник). — 50 000 экз. Коллектив авторов. Перечень № 11 соединений, частей и подразделений войск ПВО страны, входивших в состав Действующей армии в период Великой Отечественной войны 1941 – 1945 годов / Завизион. — Министерство обороны СССР. Военно-научное управление Генерального Штаба. — Москва: Воениздат, 1973. — Т. Директива Генерального штаба 1973 г. № ДГШ-044. — 112 с. Коллектив авторов. Боевой состав Советской Армии. Часть I (июнь — декабрь 1941 г.) / Грылев А. Н.. — Военно-Научное управление Генерального Штаба. — М.: Военное издательство Министерства обороны СССР. — 84 с. Коллектив авторов. Боевой состав Советской Армии. Часть II. (Январь — декабрь 1942 г.) / Грылев А. Н.. — Военно-Научное управление Генерального Штаба. — М.: Военное издательство Министерства обороны СССР, 1966. — 266 с. Коллектив авторов. Боевой состав Советской Армии. Часть III. (Январь — декабрь 1943 г.) / Г. Т. Завизион. — Военно-Научное управление Генерального Штаба. — Москва: Ордена Трудового Красного Знамени Военное издательство Министерства обороны СССР, 1972. — 336 с. Коллектив авторов. Боевой состав Советской Армии. Часть IV. (Январь — декабрь 1944 г.) / П. А. Жилин. — Институт Военной Истории Министерства обороны СССР. Историко-архивный отдел Генерального Штаба Вооружённых сил СССР. Центральный архив Министерства обороны СССР. — М.: Военное издательство, 1988. — 376 с. Коллектив авторов. Боевой состав Советской Армии. Часть V. (Январь — сентябрь 1945 г.) / М. А. Гареев. — Министерство обороны СССР. Историко-архивный отдел Генерального Штаба. — М.: Военное издательство, 1990. — 216 с. Анохин В. А., Быков М. Ю. Все истребительные авиаполки Сталина. Первая полная энциклопедия. — Научно-популярное издание. — М.: Яуза-пресс, 2014. — 944 с. — 1500 экз. — ISBN 978-5-9955-0707-9.
Катэгорыя:Ваенна-паветраныя сілы СССР Катэгорыя:Дывізіі СССР