У артыкуле прадстаўлены спіс армянскіх этнічных анклаваў, які ўключае гарады, раёны і кварталы з пераважна армянскім насельніцтвам або цесна звязаныя з армянскай культурай, як у наш час, так і гістарычна. Большасць лічбаў з’яўляюцца ацэнкамі розных арганізацый і сродкаў масавай інфармацыі, паколькі многія краіны проста не збіраюць даныя аб этнічнай прыналежнасці.

Сучасныя анклавы

Еўропа

Назва месца Тып Месцазнаходжанне АльфорвільУ гэтым артыкуле «New York Times» Альфорвіль названы «армянскім раёнам» (): камуна Парыж, Францыя–15–20 %Горад Альфорвіль (Валь-дэ-Марн), празваны «маленькай Арменіяй», з’яўляецца адным з найбольш паказальных: ад 7000 да 9000 прадстаўнікоў сярод больш за 45 000 жыхароў. Валанс камуна Дром, Францыя10 % Ісі-ле-Муліно… армянскі раён Ісі-ле-Муліно… камуна Парыж, Францыя – 10 % Марсельпрэфектура Буш-дзю-Рон, Францыя9 % Сан-Ладзара-дэльі-Армені востраў Венецыя, Італія 17 ~100 %Сёння засталося ўсяго 12 вардапетаў (вучоных манахаў) і пяць паслушнікаў…

Заходняя Азія Сірыя

У Сірыі ёсць некалькі вёсак, населеных армянамі, сярод якіх Арамо… Касаб і некалькі іншых армянскіх вёсак — Арамо, Гнеміе і Якубіе…… населеныя армянамі вёскі Арамо, Гнеміе і Арпалі…, Аль-Ганіме (Гнемія), Кесаб (–)Праз два дні Касаб апынуўся ў руках альянсу ісламісцкіх груповак, уключаючы джыхадысцкую Джабхат ан-Нусру, звязаную з Аль-Каідай. Амаль усе вёскі, каля 2000 жыхароў, беглі.… пераважна армянская хрысціянская вёска Касаб (насельніцтва 2200 чалавек)… у Латакіі, і Аль-Якубія ў Ідлібе. У Алепа ёсць армянскія кварталы Аль-Дждайдэ і Нор-К’ёх (Аль-Мідан)… пераважна армянскія кварталы Нор-К’ёх (Мідан)…… армянскі квартал аль-Мідан….

Іарданія

З 1914 года армяне сталі таксама перасяляцца ў аль-Ашрафію, у Іарданіі, дзе ў 1962 годзе яны ўзвялі Армянскую апостальскую царкву і армянамоўную школу. Па стане на 2019 год тут жыло каля 5000 армян, большасць з якіх з’яўляюцца нашчадкамі бежанцаў з Асманскай імперыі падчас Генацыду армян 1915 года.

іншыя краіны Назва месца Тып Месцазнаходжанне Усяго Армяне % Анджар… Анджар, армянскае сяло ў даліне Бекаа. мястэчка Захле, Ліван – ~100 %Колькасць армянскага насельніцтва скарацілася прыкладна да 4000 чалавек.Зараз у Анджары пражывае каля 2400 чалавек, 99,99 % з якіх армяне. Антэліас горад Матн, Ліван–~20 % Армянскі квартал квартал Стары горад, Іерусалім500–21–41 %Сёння ў Армянскім квартале пражывае каля 500 армян.Зараз у Армянскім квартале пражывае каля тысячы армян. Бурдж-Хамуд… у армянскім квартале Бурдж-Хамуд…Бейруцкі раён Бурдж-Хамуд — гэта свайго роду мініятурная Арменія з крамнымі шыльдамі, напісанымі армянскім пісьмом, і сямейнай культурай шчыльных крам, хат і рэстаранаў працоўнага класа. горад Матн, Ліван73 %З прыкладна 180 000 армян, якія пражываюць у Ліване, 110 000 пражываюць у кварталах Бурдж-Хамуд і Дора ў Вялікім Бейруце.У горадзе … пражывае амаль 150 000 жыхароў. Вакыфлы вёска Хатай, Турцыя 135 ~100 %Вакыфлы, вёска ў правінцыі Хатай, з’яўляецца адзінай армянскай вёскай у Турцыі. Тут пражывае ўсяго 135 чалавек… Зарна (Болоран) вёска Ісфахан (астан), Іран6161100 %У вёсцы ў асноўным жывуць армяне… Новая ДжульфаНазваны Новай Джульфай, гэты раён дагэтуль застаецца армянскім кварталам Ісфахана. квартал Ісфахан, Іран – … яшчэ 10-12 тысяч — у Ісфахане (армяне называюць яго Новай Джугай)…

Злучаныя Штаты Амерыкі Назва месца Тып Месцазнаходжанне Усяго Армяне % ГлендэйлСярод гэтых гарадоў — Глендэйл … цэнтр армянскай дыяспары і месца пражывання адной з найбуйнейшых у свеце армянскіх абшчын за межамі Арменіі. горад Лос-Анджэлес (акруга), Каліфорнія45 %:«У Глендэйле я быў мэрам для 220 тысяч чалавек (уключаючы 100 тысяч армян)…» Маленькая Арменія квартал Лос-Анджэлес, Каліфорнія Насельніцтва: 21 600 Уотэртаўн… Уотэртаўн — адзін з найбуйнейшых армянскіх анклаваў у ЗША…… Бостан … Уотэртаўн, армянскі анклаў горада… горад Бостан, Масачусетс–8–25 %Watertown in Armeniapedia.orgArmenians in Watertown, MA in Hayk the Ubiquitous Armenian

Постсавецкія дзяржавы

Азербайджан Назва месца Тып Месцазнаходжанне Нагорна-Карабахская Рэспубліка(Рэспубліка Арцах) непрызнаная дзяржава тэрыторыі былой НКАА ў складзеАзербайджанскай ССР 99,74 % 2015

Грузія

Назва месца Тып Месцазнаходжанне Усяго Армяне % Аўлабары (Хаўлабар) мікрараён Тбілісі Джавахетыя (Джавахк) правінцыя Самцхэ-Джавахеты94,8 %

Абхазія Па стане на 2004 год у Абхазіі налічвалася «каля 50–60 армянскіх сёлаў»Зараз у Абхазіі каля 50-60 армянскіх вёсак…. Па даных перапісу насельніцтва Абхазіі 2011 года, армяне складалі большасць насельніцтва Сухумскага раёна (6467 армян, 56,1 % ад агульнай колькасці насельніцтва ў чалавек), а таксама значную колькасць у Гульрыпшскім раёне (8430 армян, або 46,8 % ад чалавек) і Гаграўскім раёне ( армян, або 38,3 % ад чалавек).

Расійская Федэрацыя

Назва месца Тып Месцазнаходжанне Усяго Армяне % Адлерскі раён раён Сочы, Краснадарскі край–32–58 %… Адлерскі раён Сочы, дзе пражывае каля 80 000 этнічных армян…Звяртае на сябе ўвагу рэзкі рост армянскага насельніцтва ў Сочы і, у прыватнасці, у Адлерскім раёне, дзе яно павялічылася на 17,5 % і склала 31,8 % да агульнай колькасьці жыхароў раёна. Гай-Кодзор вёска Анапскі раён, Краснадарскі край Карабаглы вёска Дагестан723~40056 %Даныя Усерасійскага перапісу насельніцтва 2002 года: табліца 02c. М .: Федэральная служба дзяржаўнай статыстыкі, 2004. Мяснікоўскі раён раён Растоўская вобласць56 % Пралетарскі раён (былы Нахічэвань-на-Доне)З часам Новая Нахічэвань была паглынута Растовам, што разрастаўся, і зараз яна з’яўляецца свайго роду армянскім кварталам усярэдзіне горада…… у 1929 годзе на тэрыторыі Нахічэвані быў утвораны адзін з найбуйнейшых у горадзе — Пралетарскі раён. гарадскі раён Растоў-на-Доне, Растоўская вобласць8 % Туапсінскі раён раён Краснадарскі край22 % noravank.am. Эдысія (Эдэсія)… армянскага паселішча Эдысія — аднаго з найстарэйшых армянскіх паселішчаў на Поўдні Расіі. вёска Стаўрапольскі край92,7 %

Украіна Назва месца Тып Месцазнаходжанне Усяго Армяне % Айкаван вёска Аўтаномная Рэспубліка Крым 160 ~100 %

Зніклыя анклавы

Назва месца Тып Сучаснае месцазнаходжанне Час Армянскае насельніцтва ў колькасці і працэнтах (дата перапісу) Арманітола раён Дака, Бангладэш 18 стагоддзе Армен-Сефер раён Адыс-Абеба, Эфіопія пачатак 20 стагоддзя Гала і Лілава(Арманестан) раён Тэбрыз, Іран 19 стагоддзе (c. 1900)Армянская епархія Азербайджана мае свой цэнтр у Тэбрызе (арм. Даўрэз), найбуйнейшым горадзе правінцыі і адміністрацыйнай сталіцы Усходняга Азербайджана, дзе на мяжы стагоддзяў пражывала квітнеючая армянская абшчына колькасцю каля 6000 душ. Армяне былі засяроджаныя ў двух кварталах Гала (арм. Бердатал) і Лілава, якія разам зваліся Арманестан […]Shahvar, Soli. (2009). Forgotten Schools: The Baha’is and Modern Education in Iran, 1899—1934. I.B.Tauris. p. 42У Тэбрызе ў кожным з двух армянскіх раёнаў горада (Гала і Лілава) меліся пачатковая школа і дзіцячы садок…Berberian, Houri (2001). Armenians and the Iranian Constitutional Revolution of 1905—1911. Westview Press.… у пераважна, а часам і выключна армянскіх мястэчках Гала і Лілава. Герла (Арменаполіс) горад Клуж, Румынія 17 стагоддзе 43,48 % (1850)Герла Калісьці пераважна армянскае селішча, якое звалася Арменаполісам у 17 стагоддзі… Етэм паселішча Туларэ, Каліфорнія, ЗША к. 1900–1920-я 500 (100 %) (1920) Кізляр мястэчка Дагестан, РФ канец 19 стагоддзя 3,523 (48 %) (1897) КумкапыЗ таго часу ў Кумкапы пераважаюць армяне і грэкі. На працягу стагоддзяў насельніцтва квартала захоўвала гэтую этналінгвістычную адметнасць — фактычна, аж да 1950-х гадоў Кумкапы ўсё яшчэ быў вядомы як армянскі квартал. Аднак, пачынаючы з 1960-х гадоў, армянскае насельніцтва Кумкапы пачало скарачацца, паколькі людзі пераязджалі за мяжу ў Еўропу ці Амерыку або проста ў іншыя кварталы горада, такія як Самат’я, Енікёй ці Бакыркёй.Армянскае гета Стамбула Кумкапы межавала з аптовым рыбным рынкам і было населена амаль выключна армянамі. квартал Фаціх, Стамбул, Турцыя Кыналыада востраў Стамбул, Турцыя 19–20 стагоддзі (сезонна)65–95 %Кіналі, адзін з невялікіх астравоў, з’яўляецца ўлюбёным месцам стамбульскіх армян.Малюсенькі Кіналі, дзе ўлетку калісьці жыла ажыўленая армянская абшчына.З таго часу, як востраў купілі два армянскія вяльможы, яго насельніцтва складала не менш як дзве трэці армян……на востраве Кіналі, курорце, дзе амаль 95 працэнтаў сезоннага насельніцтва ў 35 000 чалавек складалі армяне… Нарыманаўскі раён гарадскі раён Баку, Азербайджан сярэдзіна 20 стагоддзя 27,6–47,6 % (1939–1979) Нахічэвань-на-Доне горад Растоў-на-Доне, РФ 1778–1928 30–58,7 % (1897) Першы ўсеагульны перапіс насельніцтва Расійскай Імперыі 1897 г. Размеркаванне насельніцтва па роднай мове і паветах 50 губерняў Еўрапейскай Расіі — Па стане на 1897 год агульная колькасць насельніцтва складала чалавек, армяне складалі 29,1 % насельніцтва, г.зн. 8277 чалавек. Рашкаў мястэчка Малдова 18 стагоддзеМеншасць Стары армянскі горад раён Фрэсна, Каліфорнія, ЗША к. 1900–1950-я. Adapted from the National Register of Historic Places nomination, originally prepared by Robby Antoyan. Эрменікенд квартал Насімінскі раён, Баку, Азербайджан 19–20 стагоддзі

Грузія ў Расійскай імперыі Назва месца Тып Сучасны рэгіён Час Армянскае насельніцтва ў працэнтах (дата перапісу) Артвін мястэчка Артвін Канец 19 стагоддзя65,52 % (к. 1897) Батумі мястэчка Аджарыя Канец 19 стагоддзя24 % (к. 1897) Горы мястэчка Шыда Картлі 19 стагоддзе58,25 % (к. 1873) Душэты мястэчка Мцхета-Мтыянеты 19 стагоддзеБольшасць Закаталы мястэчка Загатальскі раён Канец 19 стагоддзя46,5 % (к. 1897) Оні мястэчка Рача Канец 19 стагоддзя13,78 % (к. 1897) Салалакі квартал Тбілісі 19 стагоддзеМеншасць Сігнагі мястэчка Кахетыя 19 стагоддзе96 % (к. 1836) Тэлаві мястэчка Кахетыя 19 стагоддзе81 % (к. 1836)

Украіна Назва месца Тып Сучаснае месцазнаходжанне Час Армянскае насельніцтва ў колькасціі працэнтах (дата перапісу) Абэртын мястэчка Івана-Франкоўская вобласць 18 стагоддзеМеншасць Броды мястэчка Львоўская вобласць 17–18 стагоддзіМеншасць Бэрэжаны мястэчка Цярнопальская вобласць 17–18 стагоддзіМеншасць Гарадэнка мястэчка Івана-Франкоўская вобласць 17–18 стагоддзіМеншасць Жванец мястэчка Хмяльніцкая вобласць 17–18 стагоддзіМеншасць Камянец-Падольскі горад Хмяльніцкая вобласць 14–18 стагоддзіМеншасць Лысэць мястэчка Івана-Франкоўская вобласць 17–18 стагоддзіМеншасць Львоў горад Львоўская вобласць 14–18 стагоддзі (меншасць) (1633) Магілёў-Падольскі мястэчка Вінніцкая вобласць 18 стагоддзеМеншасць Снятын мястэчка Івана-Франкоўская вобласць 17–18 стагоддзіМеншасць Станіслаў мястэчка Івана-Франкоўская вобласць 17–18 стагоддзіМеншасць Стары Крым мястэчка Аўтаномная Рэспубліка Крым471 (43,4 %) (1863) Тысмэныця мястэчка Івана-Франкоўская вобласць 17–18 стагоддзіМеншасць Феадосія (Кафа) горад Аўтаномная Рэспубліка Крым 15 стагоддзе (65 %) (1470-я)У 30-я гг. XIV ст. армянскія калоніі Крыма папоўніліся перасяленцамі з Ак-Сарая (выхадцы з г. Ані), у 70-я гг. XV ст. з 70-тысячнага насельніцтва Кафы 2/3, г.зн. звыш 46 тыс., складалі армяне. Юзэфгруд мястэчка Адэская вобласць 18 стагоддзеМеншасць Язлавец мястэчка Цярнопальская вобласць 16–18 стагоддзіМеншасць

Цэнтральная Азія Назва месца Тып Сучаснае месцазнаходжанне Час Армянскае насельніцтва ў працэнтах(дата перапісу) Ашгабат мястэчка Туркменістан канец 19 ст. — пачатак 20 ст. 13,53 % (1926) Гызыларбат мястэчка Туркменістан канец 19 ст. — пачатак 20 ст.10,00 % (1897) Мерв мястэчка Туркменістан канец 19 ст. — пачатак 20 ст.8,00 % (1897)Туркменбашымястэчка Туркменістан канец 19 ст. — пачатак 20 ст.12,99 % (1897)

Заўвагі

Крыніцы

Літаратура