Ісая Капінскі (?, в. Копін, Падляшскага ваяводства — , Нежын) — дзеяч праваслаўнай царквы, мітрапаліт кіеўскі, галіцкі і ўсяе Русі (з 1631), адзін з галоўных арганізатараў адраджэння праваслаўя ў Рэчы Паспалітай пасля Берасцейскай уніі 1596 года.
Біяграфія Паходзіў са шляхецкага роду з Падляшша. Нарадзіўся ў вёсцы Копін Падляшскага ваяводства. Вучыўся ў Астрожскай школе, магчыма, таксама ў Львове. Каля 1600 года прыняў манаскі пострыг у Кіева-Пячэрскай лаўры.
Каля 1614 года выехаў у Густынскі манастыр для яго адбудовы, дзе збудаваў шэраг манастырскіх пабудоў і Дабравешчанскую царкву. Быў адным з заснавальнікаў Кіеўскага брацтва і школы пры ім. У 1615 годзе абраны ігуменам Кіеўскага брацкага манастыра, дзе арганізаваў будаўніцтва новых карпусоў і храма.
З 1616 года — ігумен Кіеўскага Межыгорскага манастыра, з 1619 — Густынскага Троіцкага манастыра. Заснаваў таксама два новыя манастыры: Лубенскі Мгарскі Спасапраабражэнскі і жаночы Падгорскі Лядзінскі манастыры.
У 1620 годзе быў пасвечаны ў Кіеве іерусалімскім патрыярхам Феафанам як епіскап перамышльскі і самбарскі, але з-за супрацьдзеяння ўладаў Рэчы Паспалітай фактычна епархіяй не валодаў, бо яна належала уніяцкай царкве.
Разам з мітрапалітам Іовам Барэцкім і епіскапам Іосіфам Курцэвічам-Булыгам у 1620 годзе склаў на польскай мове твор «Універсальная пратэстацыя з пабожнай юстыфікацыяй», накіраваны супраць пераследу праваслаўных уладамі Рэчы Паспалітай. Хоць тэкст не быў надрукаваны, ён атрымаў шырокае распаўсюджанне і вядомасць.
Браў удзел у Кіеўскім саборы 1628 года, які разглядаў магчымасць саюзу з уніяцкай царквой і абвясціў анафему на «Апалогію» Мялеція Сматрыцкага. З таго ж года займаў пасаду архіепіскапа смаленскага і чарнігаўскага, але не быў прызнаны ўрадам Рэчы Паспалітай, жыў у задняпроўскіх манастырах.
З 20 (30) чэрвеня 1631 года — мітрапаліт кіеўскі, галіцкі і ўсяе Русі. Да канца жыцця не прызнаваў мітрапалітам Пятра Магілу, які атрымаў гэтую пасаду ад польскіх улад у 1633 годзе. Ісая быў вымушаны арыентавацца на падтрымку Маскоўскай дзяржавы, што Магіла разглядаў як палітычную ненадзейнасць.
У 1634—1635 гадах жыў у Кіеўскім Міхайлаўскім Златаверхім манастыры, пасля праз варожае стаўленне Магілы пераехаў на Палессе. У 1637 годзе сустракаўся з Магілам у Луцку, каб урэгуляваць узаемныя прэтэнзіі, але згоды дасягнуць не ўдалося.
Памёр года ў Нежыне, пахаваны ў Кіева-Пячэрскай лаўры.
Спадчына Аўтар лістоў і пасланняў, у тым ліку да князя Іераміі Вішнявецкага, які перайшоў у каталіцтва, а таксама багаслоўскага твора «Алфавіт духоўны на карысць інакам і мірскім, якія жадаюць жыць богаўгодна» (Кіеў, 1701), які перавыдаваўся каля дваццаці разоў.
Крыніцы
Літаратура Голубев С. Петр Могила и Исаия Копинский: Вступление Петра Могилы на Киевскую митрополию и его отношения к Исаии Копинскому // Православное обозрение. 1874. № 2—3.
Спасылкі
Катэгорыя:Мітрапаліты Кіеўскія, Галіцкія і ўсяе Русі Катэгорыя:Тэолагі XVII стагоддзя Катэгорыя:Нарадзіліся ў XVII стагоддзі Катэгорыя:Пахаваныя ў Кіева-Пячэрскай лаўры Катэгорыя:Выпускнікі Астрожскай акадэміі