Царква́ Свято́га Іллі́ (Ільі́нская царква) — страчаны праваслаўны храм у Вільні, які размяшчаўся ў Рускім горадзе (). З’яўлялася адной з дванаццаці цэркваў, якія існавалі ў гэтым квартале ў XIV—XVI стагоддзях.

Лакалізацыя Дакладнае месцазнаходжанне царквы з'яўляецца прадметам дыскусій даследчыкаў, аднак большасць крыніц лакалізуе яе ў раёне сучасных вуліц Бакшты і Латочка.

На схематычным плане царкоўных уладанняў 1672 года царква Святога Іллі (Св. Илья Пророк) пазначана ў цэнтры заходняй часткі Рускага горада (сучасны 41-ы квартал Старога горада), вельмі блізка да вуліцы Бакшта. Гісторыкі XIX стагоддзя Ю. Ф. Крачкоўскі і П. М. Бацюшкоў вызначалі яе месцазнаходжанне на рагу сучасных вуліц Бакшты і Латочка, насупраць былой царквы Святога Мікалая. У пачатку XX стагоддзя даследчыкі адзначалі, што царкоўны пагост займаў усё 114-е домаўладанне ў паўночна-заходнім куце квартала.

Літоўскі археолаг Рыціс Янайціс, абапіраючыся на рэканструкцыю першаснага рэльефу Вільні, удакладніў магчымае месцазнаходжанне храма. Усходняя частка квартала з'яўляецца самым высокім месцам, у той час як ніжэй знаходзілася невялікая лагчына. Янайціс мяркуе, што царква наўрад ці магла быць пабудавана ў нізіне, таму найбольш верагодным месцам з'яўляецца ўзвышша на поўнач ад гэтай лагчыны (тэрыторыя сучаснага дома № 3 па вуліцы Латочак).

Гісторыя і археалогія Час заснавання царквы дакладна невядомы, але яна адносіцца да ліку найстарэйшых храмаў Рускага канца і, верагодна, была пабудавана ў XIV стагоддзі.

Археалагічныя даследаванні на месцы меркаванага знаходжання царквы насілі фрагментарны характар. У 1982 годзе падчас нагляду за геалагічнымі шурфамі ў будынку па адрасе вуліца Латочак, 3 (даследаванні праводзіў А. Грышын) быў выяўлены трохметровы змешаны культурны пласт са знаходкамі XVII—XVIII стагоддзяў. Аднак ніякіх падмуркаў ці слядоў старажытнай царквы падчас гэтых работ выяўлена не было.

Адсутнасць выяўленых мураваных падмуркаў можа сведчыць пра тое, што царква была драўлянай, альбо яе рэшткі былі цалкам знішчаны падчас пазнейшых перабудоў.

Крыніцы

Літаратура

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Вільні Катэгорыя:Колішнія будынкі і збудаванні Катэгорыя:Рускі горад (Вільня)