Але́шня — гістарычная воласць канца XIII — XVI стагоддзяў на памежжы сучасных Цвярской і Смаленскай абласцей Расіі. Згадваецца ў старажытнарускіх летапісах і пазнейшых актавых дакументах. У XIII стагоддзі з’яўлялася ўладаннем цвярскога епіскапа.
Гісторыя У пачатку жніўня 1285 года воласць Алешня, якая належала першаму цвярскому ўладыку Сімяону, былому епіскапу полацкаму, была атакавана войскамі Вялікага Княства Літоўскага. У старажытнарускіх крыніцах епіскап Сімяон выступаў пратаганістам вядомага «Наказання» князю Канстанціну Бязрукаму, уладару Полацка (паміж 21 кастрычніка 1273 і 5 жніўня 1285 гадоў).
Згодна з раннімі летапіснымі зводамі (у прыватнасці, паводле кодэкса ад 20 сакавіка 1377 года), літоўскае войска разрабавала воласць, аднак аб’яднаныя сілы суседніх зямель здолелі даць адпор: «Воѥвали Литва Тфѣрьского влⸯкы волость Ѡлешню и совкупившесѧ Тфѣричи Москвичи Волочане Новоторжъци Зубчане Рожевичи и шедше биша Литву на лѣсь».
Лакалізацыя У гістарыяграфіі існавала некалькі версій лакалізацыі Алешні. Ранейшыя даследчыкі змяшчалі яе каля вёскі Аляшава на рацэ Дзержа, у міжрэччы рэк Вазуза і Шэшма (бліжэй да рэчышчаў першай альбо другой), або вакол ракі Алешня, прытоку Гжаці. Аднак ні адна з гэтых версій не атрымала вычарпальнай дастатковасці і была аспрэчана.
Беларускі гісторык Ю. Барэйша прапанаваў новую лакалізацыю гістарычнай воласці: за 5 км на поўнач ад летапіснага Фаміна Гарадка (сучасная вёска Фаміно-Гарадзішча Зубцоўскага раёна), паміж вёскай Алешава (Ржэўскі раён; на мапе 1825 года, якая адлюстроўвае стан на 1781 год, згадваецца як «Алешино») і колішняй аднайменнай ёй вёскай у вярхоўі ракі Гасціжа (прытоку Вазузы) пад Зубцовам, леваруч ад былога сяла Фаўстава Гара.
Гэтая версія пацвярджаецца летапіснымі згадкамі пра ўдзел жыхароў суседніх Зубцова і Ржэвы ў бітве 1285 года. Акрамя таго, пазнейшыя актавыя крыніцы прама звязваюць Алешню з гэтым мікрарэгіёнам. У дакуменце ад 21 верасня 1539 года адзначаецца вываз лесу сялянамі з Фаўставай Гары: «А коли повезут те хрестьяне... дрова и бревна и всякой лес из Олешни рекою Возузою мимо Хлепень». Такім чынам, Алешня лакалізуецца ў вадазборы ракі Вазуза альбо зусім поруч з ім.
Сфрагістычныя знаходкі Геаграфічная блізкасць Алешні да Фаміна Гарадка ўскосна пацвярджаецца важнай археалагічнай знаходкай. Не пазней за жнівень 2015 года на ворным полі каля Фаміно-Гарадзішча была выяўлена ўнікальная вялікая свінцовая пячатка (маліўдавул) полацкага епіскапа Якава. Гэты артэфакт з вялікай імавернасцю з'яўляецца матэрыяльным следам пісьмовых стасункаў паміж полацкім епіскапам Якавам і яго цвярскім калегам — Сімяонам ці, больш падобна, Андрэем, які сваёй біяграфіяй быў цесна звязаны з Полацкам.
Крыніцы
Літаратура
Катэгорыя:Гістарычныя вобласці Расіі Катэгорыя:Епіскапы цвярскія Катэгорыя:Гісторыя Цвярской вобласці Катэгорыя:Гісторыя Смаленскай вобласці