Ядвіга Тэйшэрская (польск. Jadwiga Tejszerska, псеўданім "Dziunia" (Мацкавічы, Свянцянскі павет - кастрычнік 1920, каля Маладзечна ) — камандзірка жаночага аддзялення Польскай вайсковай арганізацыі ў Мінску, кур'ерка падчас польска-бальшавіцкай вайны, пакараная смерцю бальшавікамі.
Дзейнасць Скончыла Мінскую гімназію, працавала рэпетытаркай. У першай палове 1919 года яна была намеснікам камандзіра Польскай вайсковай арганізацыі (POW) Матэвуша Стэфаноўскага «Жывога») у Мінску, а таксама камандзірам і арганізатарам жаночага атрада Польскай вайсковай арганізацыі.
Ігнацы Земянскі так апісваў яе актыўнасць у Мінску:У Мінску, як цэнтры прыфрантавой зоны [...] пад пагрозай смяротнага пакарання было забаронена выходзіць з дому пасля заходу сонца. Шматлікія вулічныя патрулі, ператрусы і суды па скарочаных справах праводзіліся не паводле кодэкса, а паводле ўнутраных перакананняў непісьменных суддзяў, па Божай ласцы. Нягледзячы на ўсе гэтыя цяжкасці, «Дзюня» здолела некалькі разоў за ноч прабрацца праз увесь горад з дакументамі або зброяй. Аднойчы ўначы, падчас аднаго з раптоўных ператрусаў, няўлоўная, але такая шуканая «Дзюня» здолела ўцячы праз акно абложанага дома, узяўшы кампраметуючыя дакументы, узлезці на дрэва, а па галінах паспяхова ўзлезці на дах суседняга дома і выслізнуць з бальшавіцкай пятлі. Акрамя таго, «Дзюня» прымала ўсіх кур'ераў, забяспечвала пасведчаннямі асобы, кантрабандай правозіла зброю і выбухоўку, праводзіла падрабязную разведкуhttps://fundacja100.pl/sites/default/files/do-pobrania/peowiaczki_wystawa_compressed.pdf .У пачатку жніўня 1919 года, пасля таго, як польская армія заняла Мінск, Тэйшэрская з'ехала ў Вільню і пачала вывучаць медыцыну ва ўніверсітэце. Аднак Другое ўпраўленне Вярхоўнага камандавання вырашыла, што яна незаменная ў Мінску.
Паводле звестак кіраўніка ІІ разведвальнага аддзела POW, палкоўніка Стэфана Маера, яе заданнем была арганізацыя дыверсіі цягніка Льва Троцкага.Z notatnika oficera wywiadu Polskiej Organizacji Wojskowej, „Komunikat Instytutu Józefa Piłsudskiego w Londynie” 1997, nr 109/110, s. 31–33 Пры вяртанні, у студзені 1920 года, была ўзята ў палон чырвонаармейцамі пры спробе перасекчы фронт у Смалявічах. Паводле звестак Томаша Піскорскага, яе выдаў польскі вайсковы разведчык, які раней быў затрыманы чырвонаармейцамі і не вытрымаў катаванняў.
У палоне яе трымалі ў Пішчалаўскім замку, там Тэйшэрскую спрабавалі перавербаваць два былыя польскія афіцэры, супрацоўнікі ЧК, Ігнацы Дабржынскі і Віктар Віткоўскі. Нібыта пагадзілася супрацоўнічаць з бальшавікамі і была адпраўлена ў Вільню, дзе, дзякуючы сваёй выключнай хітрасці, «Дзюня» здолела за спіной ЧК аднавіць працу ячэйкі для ваеннапалонных у горадзе і арганізаваць два баявыя падраздзяленні. Акрамя таго, Дзюня рыхтавалася падарваць чыгуначны мост на лініі Баранавічы-Масква. «Дзюню» застрэліў здраднік, былы афіцэр 1-й брыгады Польскіх легіёнаў, камісар ЧК Віктар Віткоўскі, у жніўні 1920 года.
Пасмяротна ў 1931 годзе ўзнагароджана Крыжом Незалежнасці з мячамі.
Ушанаванне памяці Біяграфія Ядвігі Тэйшэрскай была складзена Евай Гульбінавай у кнізе «Ядвіга Тэйшэрская (скаўтка)» (серыя: Біяграфіі заслужаных жанчын. № 8. Кракаў, 1932).Gulbinowa Ewa. Jadwiga Tejszerska (harcerka), Kraków 1932 Яе біяграфія таксама даступная ў машынапіснай кнізе Баляслава Петрашэўскага «Дзейнасць ваеннапалонных KNZ у 1917–1919 гадах», якая захоўваецца ў Інстытуце Юзэфа Пілсудскага ў Лондане ў файле 709/22/74.
У міжваенны перыяд, у 1934 годзе, 62-гі Варшаўскі атрад скаўтак быў названы ў гонар Ядвігі Тэйшэрскай. Яна таксама была апекункай 20-й Лодзкай дружыны скаўтак і некалькіх школ у Віленскім рэгіёне.
Спасылкі Катэгорыя:Постаці Мінска Катэгорыя:Памерлі ў 1920 годзе Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1889 годзе Катэгорыя:Нарадзіліся ў Вільні