Іван Фрэ́дэрыкс (, таксама John Fredericks; каля 1852, Архангельск — 17 красавіка 1904, Фрымантл), вядомы як Ру́скі Джэк (), — матрос з Архангельска, які стаў золаташукальнікам у Заходняй Аўстраліі. Прыбыў у рэгіён Кімберлі падчас залатой ліхаманкі 1886 года і праславіўся тым, што давёз хворага золаташукальніка да пасёлка Холс-Крык ва ўласнай тачцы. Гісторыя абрасла мноствам версій і ўвайшла ў фальклор заходнеаўстралійскіх залатых капальняў. У 1979 годзе ў Холс-Крыку яму паставілі помнік, а ў 2000 годзе руская абшчына Перта ўсталявала надмагілле на яго дагэтуль безыменнай магілеМемарыяльная таблічка каля помніка Рускаму Джэку ў Холс-Крыку, адкрыта 11 жніўня 1979 года..

Біяграфія Фрэдэрыкс паходзіў з Архангельска — гэты горад названы месцам яго нараджэння ў пасведчанні аб смерці. На надмагіллі пазначаны 1864 год нараджэння, аднак даследаванні адносяць яго прыкладна да 1852 года. Сучаснікі лічылі яго фінам. У маладосці ён пайшоў у мора, служыў на расійскіх рачных і брытанскіх марскіх суднах, сышоў на бераг у Ньюкасле ў Новым Паўднёвым Уэльсе, а пазней перабраўся ў Вікторыю. Ветэраны капальняў успаміналі велізарнага чалавека ростам каля шасці футаў, які гаварыў па-англійску, але не ўмеў чытаць.

У 1886 годзе Фрэдэрыкс сышоў на бераг у Дэрбі — адкрыццё золата каля Холс-Крыка выклікала першую залатую ліхаманку ў гісторыі Заходняй Аўстраліі. Паводле апавядання Джэймса Томсана, апублікаванага ў 1924 годзе, грошай на каня з павозкай у Джэка не было: ён купіў тачку, нагрузіў яе інструментам і прыпасамі і рушыў пешшу па трасе даўжынёй трыста міль. Па дарозе ён падабраў знясіленага золаташукальніка, перавязаў яму ногі, накарміў, пасадзіў у тачку і давёз да Холс-Крыка. Іншыя апавядальнікі пераказвалі гісторыю інакш: мяняліся імя хворага, маршрут і адлегласць. Пітэр Брыдж, аўтар адзінай кніжнай біяграфіі Фрэдэрыкса, прыйшоў да высновы, што на самай справе шлях складаў каля пяцідзесяці кіламетраў.

Пазней Фрэдэрыкс шукаў золата ў Пілбары і на капальнях Мерчысана, дзе трымаў прыдарожны паб і атрымаў мянушку «Геркулес Мерчысана». У 1894 годзе ён разам з кампаньёнам па мянушцы Немец Чарлі валодаў залатаносным участкам «Дзве нацыі» () Запіс ва ўказальніку Дзяржаўнай бібліятэкі Заходняй Аўстраліі, .b1674696x.. Памёр ад пнеўманіі ў прыватнай бальніцы Фрымантла 17 красавіка 1904 года; яго пахавалі на фрымантлскіх могілках у адной магіле з двума іншымі бяднякамі. У пасведчанні аб смерці яго занятак запісаны як «садоўнік».

Памяць

У 1979 годзе каля будынка адміністрацыі шайра Холс-Крык быў адкрыты бронзавы помнік работы скульптара Ч. П. Сомерса, які паказвае Фрэдэрыкса з чалавекам у тачцы; конкурс на помнік быў праведзены ў 1977 годзе«Russian Jack» sculpture collection, 1976—1979. Архіў Мастацкай галерэі Заходняй Аўстраліі, Дзяржаўная бібліятэка Заходняй Аўстраліі, ACC 5336A.. 16 ліпеня 2000 года прыход Рускай праваслаўнай царквы за мяжой у Перце ўсталяваў на яго магіле мармуровы крыж з надпісам па-руску. Гісторык Кэці Клемент неўзабаве ўказала на недакладнасці ў тэксце надмагілля. Фатаграфія Фрэдэрыкса, зробленая каля 1890 года, захоўваецца ў Дзяржаўнай бібліятэцы Заходняй Аўстраліі.

Літаратура

Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1850-я гады Катэгорыя:Памерлі ад пнеўманіі