Усходні протапрэзбітэрат імя святога Язафата — адзін з двух протапрэзбітэратаў (дэканатаў) Беларускай грэка-каталіцкай царквы (БГКЦ). Ахоплівае тэрыторыі ўсходніх рэгіёнаў Беларусі і носіць імя святамучаніка Язафата Кунцэвіча.
Структура і кіраўніцтва Усходні протапрэзбітэрат аб'ядноўвае грэка-каталіцкія супольнасці (парафіі), якія знаходзяцца і дзейнічаюць на тэрыторыі трох адміністрацыйных абласцей: Віцебскай, Гомельскай і Магілёўскай.
На чале адміністрацыйнай адзінкі стаіць дэкан (протапрэзбітар). Гэтую пасаду займае іераманах і доктар тэалогіі Лявонцій Тумоўскі, які адначасова з'яўляецца настаяцелем манастыра святых Барыса і Глеба ў горадзе Полацку. Вышэйшае кіраўніцтва паўсядзённым жыццём дэканата, як і ўсёй Беларускай грэка-каталіцкай царквы, доўгі час ажыццяўляў архімандрыт Сяргей Гаек (з 1994 года ў якасці апостальскага візітаратара, а з 2023 года — апостальскага адміністратара). 14 верасня 2026 года Папа Рымскі Леў XIV прыняў яго адстаўку ў сувязі з дасягненнем вызначанага ўзросту і прызначыў новым апостальскім адміністратарам для грэка-католікаў Беларусі айца Лявонція Тумоўскага.
У 2024—2025 гадах у Беларусі праходзіла маштабная перарэгістрацыя рэлігійных арганізацый. У чэрвені 2026 года стала вядома, што парафія Пакрова Найсвятой Багародзіцы ў Оршы не прайшла перарэгістрацыю і спыніла існаванне. Да гэтага часу вернікі аршанскай парафіі збіраліся на набажэнствы ў мясцовым рыма-каталіцкім касцёле Святога Іосіфа. Такім чынам, колькасць афіцыйна зарэгістраваных парафій ва Усходнім протапрэзбітэрыяце скарацілася з шасці да пяці.
Спіс парафій У склад Усходняга протапрэзбітэрыята ўваходзяць 5 парафій:
Назва парафіі Населены пункт Вобласць Парафія Уваскрасення Хрыстовага Віцебск Віцебская вобласць Парафія Хрыста Збаўцы Віцебск Віцебская вобласць Парафія Святамучаніка Язафата Полацк Віцебская вобласць Парафія Трох Свяціцеляў Гомель Гомельская вобласць Парафія Бялыніцкай іконы Божай Маці Магілёў Магілёўская вобласць
Крыніцы
Літаратура
Катэгорыя:Беларуская Грэка-Каталіцкая Царква