Сяргей Васілевіч Шабельцаў (нар. 28 ліпеня 1972, Мінск) — беларускі гісторык, кандыдат гістарычных навук (2005), дацэнт. Даследчык гісторыі беларускай эміграцыі і дыяспары, найперш беларусаў у Аргенціне, а таксама беларуска-ўкраінскіх і беларуска-рускіх сувязей у эміграцыйным асяроддзі Паўднёвай Амерыкі. Аўтар манаграфій, зборнікаў дакументаў і навуковых артыкулаў пра ідэнтычнасць, адаптацыю, грамадска-палітычную і культурную дзейнасць эмігрантаў, рээміграцыю ў СССР і рэлігійнае жыццё беларускай дыяспары.
Біяграфія У 2005 годзе ў Беларускім дзяржаўным універсітэце абараніў кандыдацкую дысертацыю «Украинцы и белорусы в Аргентине: общественно-политическая деятельность и связи с родиной (1945–1991 гг.)» па спецыяльнасці 07.00.03 — усеагульная гісторыя (адпаведнага перыяду).Шабельцев С. В. Украинцы и белорусы в Аргентине: общественно-политическая деятельность и связи с родиной (1945–1991 гг.): дис. … канд. ист. наук: 07.00.03. — Минск, 2005. — 116 с.; автореф. дис. … канд. ист. наук. — Минск: БГУ, 2005. — 19, с.
Па стане на 2008 год працаваў дацэнтам кафедры гісторыі Беларусі новага і найноўшага часу БДУ.Шабельцев С. В. Русские в Аргентине: белорусский взгляд // Латинская Америка. — 2008. — № 7. — С. 73–81. У звестках пра аўтара: «кандидат исторических наук, доцент кафедры истории Беларуси нового и новейшего времени Белорусского государственного университета».
У матэрыялах Трэцяга Міжнароднага Кангрэса даследчыкаў Беларусі і ў праграме Кангрэса 2016 года Шабельцаў пазначаны як кандыдат гістарычных навук з Беларускага дзяржаўнага медыцынскага ўніверсітэта.Працоўныя матэрыялы Трэцяга Міжнароднага Кангрэса даследчыкаў Беларусі. — 2014. — С. 260; праграма Міжнароднага Кангрэса даследчыкаў Беларусі, 2016: Сяргей Шабельцаў — Беларускі дзяржаўны медыцынскі ўніверсітэт, кандыдат гістарычных навук. Быў адным з аўтараў вучэбна-метадычнага дапаможніка БДМУ «Гісторыя Беларусі», выдадзенага ў 2016 годзе.Шабельцаў С., Аніпяркоў В., Лубінскі І. і інш. Гісторыя Беларусі: вучэбна-метадычны дапаможнік. — Мінск: БДМУ, 2016. — 232 с. — ISBN 978-985-567-431-4.
У публікацыі 2017 года «Религия в жизни эмигрантов-белорусов в Аргентине (ХХ в. — начало ХХІ в.)» месцам працы Шабельцава пазначана Акадэмія Міністэрства ўнутраных спраў Рэспублікі Беларусь.Шабельцев С. Религия в жизни эмигрантов-белорусов в Аргентине (ХХ в. — начало ХХІ в.) // Orientalia Christiana Cracoviensia. — 2017. — Vol. 9. — С. 103–123. — DOI 10.15633/ochc.2513.
У артыкуле 2021 года ў часопісе Przegląd Środkowo-Wschodni Шабельцаў быў афіляваны з Еўрапейскім гуманітарным універсітэтам; у публікацыі пазначаны яго ORCID 0000-0002-4807-1815.Шабельцев С. Русские белоэмигранты в Аргентине: «от монархии к сталинизму» (1930–1940 гг.) // Przegląd Środkowo-Wschodni. — 2021. — Т. 6. — С. 169–206. — DOI 10.32612/uw.2543618X.2021.pp.169-206.
У чэрвені 2022 года ўдзельнічаў у канферэнцыі кафедры беларусістыкі Варшаўскага ўніверсітэта з дакладам «Постаць Янкі Купалы ў жыцці прасавецкіх беларусаў у Аргенціне»; у праграме быў пазначаны як даследчык з Вільні.Праграма навуковай канферэнцыі кафедры беларусістыкі Варшаўскага ўніверсітэта, 8—9 чэрвеня 2022 г. — Даклад: «Постаць Янкі Купалы ў жыцці прасавецкіх беларусаў у Аргенціне».
Навуковая дзейнасць Асноўны кірунак даследаванняў Шабельцава — гісторыя перасялення беларусаў у Аргенціну і Парагвай, іх адаптацыі да новага грамадства, фарміравання і трансфармацыі этнічнай і нацыянальнай ідэнтычнасці, дзейнасці эмігранцкіх арганізацый і кантактаў з радзімай. У яго працах разглядаюцца таксама рээміграцыя беларусаў і ўкраінцаў з Аргенціны ў СССР, гісторыя прасавецкіх арганізацый у Аргенціне, узаемадзеянне беларускай, украінскай і рускай эміграцыі і месца рэлігіі ў жыцці дыяспары.
У даследаваннях Шабельцаў шырока выкарыстоўваў успаміны і вусныя сведчанні ўдзельнікаў эміграцыйнага жыцця. У артыкуле 2008 года ён адзначаў, што на працягу некалькіх гадоў запісваў у Беларусі ўспаміны рээмігрантаў з Аргенціны. Частку сабраных дакументаў і ўспамінаў ён апублікаваў у 2009 годзе ў зборніку «Беларусы ў Аргенціне: грамадская дзейнасць і рээміграцыя ў СССР (1930—1960-я гг.)». Выданне ахоплівае дзейнасць беларускай дыяспары ў Аргенціне і жыццё людзей, якія вярнуліся з Аргенціны ў СССР.Шабельцаў С. В. Беларусы ў Аргенціне: грамадская дзейнасць і рээміграцыя ў СССР (1930—1960-я гг.): зборнік дакументаў і ўспамінаў. — Мінск: Медысонт, 2009. — 366, с., л. іл. — (Бібліятэка Бацькаўшчыны; кн. 17). — ISBN 978-985-6887-50-8.
У 2011 годзе выдаў кнігу «Иммигранты-чакареро из II Речи Посполитой в Аргентине и Парагвае. Воспоминания белорусов и украинцев», прысвечаную пераважна досведу беларускіх і ўкраінскіх сельскіх перасяленцаў з міжваеннай Польскай Рэспублікі.Шабельцев С. В. Иммигранты-чакареро из II Речи Посполитой в Аргентине и Парагвае. Воспоминания белорусов и украинцев. — Минск: РИВШ, 2011. — 92 с.
У працах 2000—2010-х гадоў даследаваў асобныя аспекты гісторыі дыяспары: палітыку савецкага пасольства ў адносінах да беларускіх эмігрантаў, адаптацыю і самаідэнтыфікацыю перасяленцаў, дзейнасць беларусаў у правінцыі Буэнас-Айрэс, рээміграцыю ў СССР і рэлігійнае жыццё.Шабельцаў С. В. Палітыка савецкай амбасады ў Буэнас-Айрэсе ў дачыненьні да беларускіх эмігрантаў (1940—1950 гг.) // Запісы Беларускага інстытута навукі і мастацтва. — 2003. — № 26. — С. 98–109.Шабельцев С. В. Адаптация белорусских иммигрантов в Аргентине в 1900–1950-х гг. // Веснік БДУ. — 2008. — № 3. — С. 15–19.Шабельцев С. В. Белорусские реэмигранты: аргентинское прошлое как фактор самоидентификации и инаковости в СССР // Крыніцазнаўства і спецыяльныя гістарычныя дысцыпліны. — Вып. 5. — Мінск: БДУ, 2009. — С. 111–120.
Асобныя працы Шабельцава прысвечаны ўкраінскай дыяспары і ўзаемадзеянню беларусаў і ўкраінцаў у Аргенціне. Яшчэ ў 2002 годзе ён апублікаваў даследаванне пра ўкраінскіх рээмігрантаў з Аргенціны, а таксама артыкул пра грамадска-палітычную дзейнасць украінскай і беларускай дыяспар.Шабельцев С. Українські реемігранти з Аргентини (1950–1960-ті рр.) // Український історичний журнал. — 2002. — № 5. — С. 92–104.Шабельцев С. Українська і білоруська діаспори в Аргентині: громадсько-політична діяльність прорадянських організацій (1945–1956 рр.) // Міжнародні зв’язки України: наукові пошуки і знахідки. — 2002. — Вып. 11. — С. 207–224.
Да тэматыкі рускай эміграцыі належаць, між іншым, артыкулы «Русские в Аргентине: белорусский взгляд» (2008) і «Русские белоэмигранты в Аргентине: „от монархии к сталинизму“ (1930–1940 гг.)» (2021).
Падсумаваннем шматгадовых даследаванняў стала манаграфія «Белорусы в Аргентине: идентификация, адаптация и общественно-политическая деятельность (конец XIX — начало XXI вв.)» аб'ёмам 708 старонак. У ёй разглядаюцца працэсы ідэнтыфікацыі і адаптацыі беларускіх перасяленцаў, эвалюцыя іх самасвядомасці, уплыў мовы, культуры, рэлігіі і палітычных арыентацый, а таксама дзейнасць беларускіх арганізацый у Аргенціне ў XX — пачатку XXI стагоддзя.Шабельцев С. Белорусы в Аргентине: идентификация, адаптация и общественно-политическая деятельность (конец XIX — начало XXI вв.). — Вильнюс: Европейский гуманитарный университет, 2022. — 708 с. — ISBN 978-609-492-006-6.
У 2022 годзе апублікаваў таксама артыкул на польскай мове «Podstawy ukraińskiej i białoruskiej identyfikacji w Argentynie prosowieckich imigrantów z II Rzeczypospolitej», прысвечаны механізмам украінскай і беларускай ідэнтыфікацыі ў асяроддзі прасавецкіх эмігрантаў.Shabeltsau S. Podstawy ukraińskiej i białoruskiej identyfikacji w Argentynie prosowieckich imigrantów z II Rzeczypospolitej // Nowy Prometeusz. — 2022. — № 16. — С. 41–57. — DOI 10.32690/2018-206x/np16.
Выбраная бібліяграфія
Манаграфіі і зборнікі Шабельцаў С. В. Беларусы ў Аргенціне: грамадская дзейнасць і рээміграцыя ў СССР (1930—1960-я гг.): зборнік дакументаў і ўспамінаў. — Мінск: Медысонт, 2009. — 366, с., л. іл. — (Бібліятэка Бацькаўшчыны; кн. 17). — ISBN 978-985-6887-50-8. Шабельцев С. В. Иммигранты-чакареро из II Речи Посполитой в Аргентине и Парагвае. Воспоминания белорусов и украинцев. — Минск: РИВШ, 2011. — 92 с. Шабельцев С. Белорусы в Аргентине: идентификация, адаптация и общественно-политическая деятельность (конец XIX — начало XXI вв.). — Вильнюс: Европейский гуманитарный университет, 2022. — 708 с. — ISBN 978-609-492-006-6.
Дысертацыя Шабельцев С. В. Украинцы и белорусы в Аргентине: общественно-политическая деятельность и связи с родиной (1945–1991 гг.): дис. … канд. ист. наук: 07.00.03. — Минск, 2005. — 116 с. Шабельцев С. В. Украинцы и белорусы в Аргентине: общественно-политическая деятельность и связи с родиной (1945–1991 гг.): автореф. дис. … канд. ист. наук: 07.00.03 / Белорусский государственный университет. — Минск, 2005. — 19, с.
Артыкулы і матэрыялы Шабельцев С. Українські реемігранти з Аргентини (1950–1960-ті рр.) // Український історичний журнал. — 2002. — № 5. — С. 92–104. Шабельцев С. Українська і білоруська діаспори в Аргентині: громадсько-політична діяльність прорадянських організацій (1945–1956 рр.) // Міжнародні зв’язки України: наукові пошуки і знахідки. — 2002. — Вып. 11. — С. 207–224. Шабельцаў С. В. Палітыка савецкай амбасады ў Буэнас-Айрэсе ў дачыненьні да беларускіх эмігрантаў (1940—1950 гг.) // Запісы Беларускага інстытута навукі і мастацтва. — 2003. — № 26. — С. 98–109. Шабельцев С. В. Адаптация белорусских иммигрантов в Аргентине в 1900–1950-х гг. // Веснік БДУ. — 2008. — № 3. — С. 15–19. Шабельцев С. В. Русские в Аргентине: белорусский взгляд // Латинская Америка. — 2008. — № 7. — С. 73–81. Шабельцев С. В. Белорусские реэмигранты: аргентинское прошлое как фактор самоидентификации и инаковости в СССР // Крыніцазнаўства і спецыяльныя гістарычныя дысцыпліны. — Вып. 5. — Мінск: БДУ, 2009. — С. 111–120. Шабельцев С. В. Белорусы в Аргентине. Беларусы ў Аргентыне // Белорусское зарубежье = Беларускае замежжа. — Мінск, 2010. — С. 359–371. Шабельцев С. В. Уроженцы Брестчины в Аргентине: идентификация эмигрантов межвоенного периода // Брестчина: история и современность: материалы республиканской научно-практической конференции, Брест, 29–30 июня 2012 г. — 2012. — С. 144–149. Шабельцев С. В. Идентичность белорусских иммигрантов межвоенного периода в Аргентине // Новае слова ў беларусістыцы. — 2012. — С. 198–205. Шабельцев С. Беларусы в провинции Буэнос-Айрес (Аргентина): общественная деятельность в 1960-х — первой половине 1980-х годов // Працоўныя матэрыялы Трэцяга Міжнароднага Кангрэса даследчыкаў Беларусі. — 2014. — С. 260–263. Шабельцев С. Религия в жизни эмигрантов-белорусов в Аргентине (ХХ в. — начало ХХІ в.) // Orientalia Christiana Cracoviensia. — 2017. — Vol. 9. — С. 103–123. — DOI 10.15633/ochc.2513. Шабельцаў С. Беларуская культура як элемент беларускай ідэнтыфікацыі імігрантаў у Аргенціне // Tożsamość białoruska: doświadczenia przeszłości i wyzwania teraźniejszości. W 30. rocznicę uzyskania przez Białoruś niepodległości. — Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 2021. — С. 138–156. Шабельцев С. Русские белоэмигранты в Аргентине: «от монархии к сталинизму» (1930–1940 гг.) // Przegląd Środkowo-Wschodni. — 2021. — Т. 6. — С. 169–206. — DOI 10.32612/uw.2543618X.2021.pp.169-206. Shabeltsau S. Podstawy ukraińskiej i białoruskiej identyfikacji w Argentynie prosowieckich imigrantów z II Rzeczypospolitej // Nowy Prometeusz. — 2022. — № 16. — С. 41–57. — DOI 10.32690/2018-206x/np16.
Вучэбныя выданні Шабельцаў С., Аніпяркоў В., Лубінскі І. і інш. Гісторыя Беларусі: вучэбна-метадычны дапаможнік. — Мінск: БДМУ, 2016. — 232 с. — ISBN 978-985-567-431-4.
Гл. таксама Беларусы ў Аргенціне Беларуская дыяспара Беларусы Парагвая
Спасылкі Сяргей Шабельцаў у ORCID Сяргей Шабельцаў на сайце выдавецтва «Логвінаў» «69 | Шабельцаў | Беларусы ў Аргенціне» — выпуск падкаста «Так склалася гістарычна», 11 лістапада 2024 «Беларусы в провинции Буэнос-Айрес (Аргентина): общественная деятельность в 1960-х — первой половине 1980-х годов» — артыкул Шабельцава ў матэрыялах Міжнароднага Кангрэса даследчыкаў Беларусі