Леон Нейл Купер (; ) — амерыканскі фізік, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіцы (1972), сумесна з Джонам Бардзінам і Джонам Шрыферам «за стварэнне тэорыі звышправоднасці, звычайна званай БКШ-тэорыяй». Імем Купера названы электронныя пары Купера. У 2006 годзе з’яўляецца прафесарам Універсітэта Браўна.
Біяграфія Нарадзіўся 28 лютага 1930 года ў Бронксе ў яўрэйскай сям’і, быў старэйшым з двух дзяцей. Яго бацька Іцэк (Ірвінг, Ісідар) Купчык (1897—?), ураджэнец Брэст-Літоўска, меншавік, эміграваў у ЗША з Беларусі пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі, працаваў наборшчыкам у друкарні; маці Ганна Купчык (народжаная Зола, 1904—1938), таксама нарадзілася ў Расіі.
Скончыў навуковую школу Бронкса ў 1947 годзе. Пасля гэтага вучыўся ў Калумбійскім універсітэце, дзе атрымаў ступені бакалаўра, магістра і, у 1954 годзе, доктара. Затым працаваў у Інстытуце перспектыўных даследаванняў, выкладаў у Ілінойскім універсітэце ва Урбане-Шампейн, а таксама ва Універсітэце штата Агая. У 1958 годзе перайшоў ва Універсітэт Браўна. З’яўляўся членам Амерыканскага фізічнага таварыства, Амерыканскай акадэміі навук і мастацтваў, членам Натуральнай акадэміі навук, Амерыканскага філасофскага таварыства, удзельнічаў у даследчай праграме па нейронавай навуцы.
З 1959 па 1966 год быў лаўрэатам гранта фонду Гугенхейма. Праводзіў даследаванні ў розных інстытутах, уключаючы Інстытут перспектыўных даследаванняў і ЦЕРН. Яго прафесура ва ўніверсітэце Браўна спансуецца фондам Томаса Уотсана. Купер з’яўляўся таксама дырэктарам інстытута па мазгавых і нейронавых сістэмах. Аўтар нестандартнага падручніка па фізіцы, першапачаткова выпушчанага пад назвай «Уводзіны ў сутнасць і структуру фізікі», які да гэтага часу выпускаецца ў крыху скарочанай форме пад назвай «Фізіка: Структура і значэнне».
Памёр 23 кастрычніка 2024 года ў Провідэнсе (ЗША).
Зноскі
Літаратура
Спасылкі Інфармацыя з сайта Нобелеўскага камітэта Дзейнасць Купера ва ўніверсітэце Браўна Адзнака прафесара Купера Крытычным аглядам
Катэгорыя:Фізікі ЗША Катэгорыя:Лаўрэаты Нобелеўскай прэміі па фізіцы Катэгорыя:Члены Амерыканскага фізічнага таварыства Катэгорыя:Члены Амерыканскай акадэміі мастацтваў і навук Катэгорыя:Члены Амерыканскага філасофскага таварыства Катэгорыя:Дактары філасофіі Катэгорыя:Выкладчыкі ўніверсітэта штата Агая