Эладская (Грэчаская) праваслаўная царква (Царква Элады, ) — аўтакефальная памесная праваслаўная Царква, якая займае 11-е месца ў дыпціху аўтакефальных памесных цэркваў; мае дзяржаўны статус. У наш час прытрымліваецца новаюліянскага календара.

Гісторыя адасаблення Гістарычна праваслаўнае насельніцтва цяперашняй Грэцыі ўваходзіла ў межы юрысдыкцыі Канстанцінопальскай праваслаўнай царквы.

Пасля здабыцця незалежнасці ў 1822 годзе і ўтварэння Грэчаскага каралеўства ў 1832 годзе такое становішча стала палітычна немагчымым; у 1833 годзе паводле рашэння баварскіх рэгентаў, ад імя малалетняга караля Атона I, спецыяльнай дэкларацыяй ад 23 ліпеня была абвешчана аўтакефалія Царквы на тэрыторыі каралеўства. Главой Царквы аб'яўляўся кароль. Такое аднабаковае, у парушэнне царкоўнага права, абвяшчэнне юрысдыкцыйнай незалежнасці не было прызнана кірыярхальнай Канстанцінопальскай Царквой, а таксама іншымі памеснымі цэрквамі. Узнікла схізма, якая доўжылася 17 гадоў.

29 чэрвеня 1850 года томасам Патрыярха Анфіма IV Царква ў Эладзе была прызнана Сусветнай Патрыярхіяй, якая, аднак, зафіксавала шэраг умоў, якія забяспечваюць асобы статус «Маці-Царквы» (Сусветнай Патрыярхіі) у Эладзе.

У 1924 годзе царква перайшла на новаюліянскі каляндар, што выклікала пратэст у часткі вернікаў і клірыкаў. У 1935 годзе тры епіскапы абвясцілі пра стварэнне так званай «Царквы сапраўдных праваслаўных хрысціян» (). У выніку аформілася старастыльны рух (), які не прызнаецца іншымі праваслаўнымі цэрквамі. З 1940-х старастыльнікі сталі разбівацца на драбнейшыя групоўкі.

Прылада і кіраванне Вышэйшая ўлада ў Эладскай Царкве належыць Свяшчэннаму Сіноду Іерархаў (Ιερά Σύνοδο της Ιεραρχίας) які складаецца з усіх епархіяльных архірэяў. Апошнія ўсе маюць тытул мітрапалітаў і прызначаюцца ўрадам Рэспублікі. На чале Сінода стаіць Архіепіскап Афінскі і ўсёй Элады (Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος), які выбіраецца, паводле Статутнай хартыі Грэчаскай Царквы 1977 года, Сінодам з ліку грэчаскіх мітрапалітаў (епархіяльных архірэяў), якія знаходзяцца на службе. Пасля абрання, на працягу 5 дзён, прэзідэнт Грэцыі выдае ўказ пра яго прызнанне, пасля чаго здзяйсняецца інтранізацыя новаабранага.

Пастаянны Свяшчэнны Сінод (Διαρκής Ιερά Σύνοδος), які займаецца паўсядзённымі пытаннямі агульнацаркоўнага кіравання, складаецца з Архіепіскапа і 12-ці мітрапалітаў, кожны з якіх займае пасаду члена Пастаяннага Сінода адзін тэрмін на зменнай аснове.

Сучасны стан Уключае 81 епархію, 30 з якіх у Паўночнай Грэцыі і буйных астравах Поўначы (т.зв. Новыя тэрыторыі) намінальна — у юрысдыкцыі Сусветнага Патрыярха. 6 з 12 мітрапалітаў Пастаяннага Сінода прадстаўляюць Новыя тэрыторыі.

Епархіі Крыта і Дадэканеса, а таксама ўсе манастыры Афона — пад прамой юрысдыкцыяй Сусветнага Патрыярха і не лічацца часткай Царквы Грэцыі.

Мае 200 манастыроў; налічвае каля 8 млн вернікаў (з 10,6 млн усяго насельніцтва Грэцыі).

На 31 снежня 2010 года колькасць святароў на тэрыторыі Грэцыі складала 10 368 чалавек з якіх 9117 належалі да юрысдыкцыі Эладскай праваслаўнай царквы, 1007 — Крыцкай царквы, 228 — мітраполіяй Дадэканескіх астравоў і 16 — Патмаскага экзархата, якія належаць да Канстанцінопальскаму патрыярхату.

Старшыні Свяшчэннага Сінода Эладскай Праваслаўнай Царквы thumb|250px|Царква Святых Феадораў, Афіны thumb|250px|Старая царква «Καλαμιώτου» на вул. Эрмо, Афіны

thumb|200px|Юрысдыкцыі праваслаўных цэркваў на тэрыторыі Грэцыі (Эладская, Канстанцінопальская, Афон, Крыцкая)

Мітрапаліты Афінскія Неафіт V (Метаксас) (1833—1861) (1861—1862) (1862—1873) (1874—1889) (19 ліпеня 1889 — 18 студзеня 1896) (11 кастрычніка 1896 — 8 лістапада 1901) (1902—1917) Мялецій III (Метаксакіс) (1918—1920) (1920—1922) повторно

Архіепіскапы афінскія (з 31 снежня 1923) (8 сакавіка 1923 — 22 кастрычніка 1938) Хрысанф (Філіпідыс) (12 снежня — 2 чэрвеня 1941) Дамаскін (Папандрэу) 2 чэрвеня 1941 — 20 мая 1949) Спірыдон (Влахас) (4 чэрвеня 1949 — 21 сакавіка 1956) Дарафей III (Катарас) (1 красавіка 1956 — 26 ліпеня 1957) Феакліт II (Панагіятопулас) (1957 — 8 студзеня 1962) (13 студзеня 1962 — 25 студзеня 1962) Хрызастом II (Хатзістаўру) (14 лютага 1962 — 11 мая 1967) Еранім I (Кацоніс) (14 мая 1967 — 12 снежня 1973) Серафім (Тыкас) (12 студзеня 1973 — красавік 1998) Хрыстадул (Параскеваідыс) (28 красавіка 1998 — 28 студзеня 2008) Еранім II (Ліяпіс) (з 7 лютага 2008)

Мітраполіі Эладскай праваслаўнай царквы Александрупальская мітраполія Аргалідская мітраполія Арцкая мітраполія Атыкійская мітраполія Афінская архіепархія Верыйская, Наўская і Камбанійская мітраполія Гіфійская і Ітылская мітраполія Гліфадская мітраполія Гортынская і Мегалопальская мітраполія Грэвенская мітраполія Гуменісійская, Аксіупальская і Палікастронская мітраполія Дыдыматыхская і Арэстыядская мітраполія Дымітрыядская і Алміраская мітраполія Драмская мітраполія Дрыинупальская, Паганіянійская і Каніцыйская мітраполія Закінфская мітраполія Зіхнская і Неўракапійская мітраполія Ідрская, Спецкая і Эгінская мітраполія Іерысаская, Святой Гары і Ардамерыёнская мітраполія Ілійская мітраполія Іаанінская мітраполія Калаўрыцкая і Эгіялійская мітраполія Карыстыйская і Скіраская мітраполія Карпенісіёнская мітраполія Касандрыйская мітраполія Кастарыйская мітраполія Керкірская, Паксійская і Дыяпантыйскіх астравоў мітраполія Кесарыянійская, Віронская і Імітаская мітраполія Кефалінійская мітраполія Кітраская, Катэрынінская і Платамонская мітраполія Кіфірская мітраполія Карынфская, Сікіёнская, Земенанская, Тарская і Паліфенгаская мітраполія Ксанфійская і Перыфеарыйская мітраполія Ланкадаская мітраполія Ларыская і Тырнаваская мітраполія Леўкаская і Іфакійская мітраполія Лімнаская і Святога Еўстрація мітраполія Мантынійская і Кінурыйская мітраполія Маранійская і Каматынійская мітраполія Мегарская і Саламінская мітраполія Месагейская і Лаўрэатыкійская мітраполія Месінійская мітраполія Мітылінская, Эрэсаская і Пламарыёнская мітраполія Міфімнійская мітраполія Манемвасійская і Спарцкая мітраполія Наўпакцкая і Святога Уласія мітраполія Неапальская і Стаўрупальская мітраполія Нікейская мітраполія Нікопальская і Прэвезійская мітраполія Нова-Іанійская і Філадэльфійская мітраполія Нова-Крынійская і Каламарыйская мітраполія Нова-Смірнская мітраполія Параміфійская, Філіятэская, Гірамерыйская і Паргская мітраполія Паранаксійская мітраполія Патрская мітраполія Перыстэрыёнская мітраполія Пірэйская мітраполія Паліянійская і Кілкісійская мітраполія Самоская і Ікарыйская мітраполія Сервійская і Казанійская мітраполія Серская і Нігрыцкая мітраполія Сідыракастронская мітраполія Сіраская, Тынаская, Андраская, Кеаская і Мілаская мітраполія Сісаніёнская і Сіятысцкая мітраполія Стагонская і Метэорская мітраполія Трыкійская і Стагонская мітраполія Трыфілійская і Алімпійская мітраполія Фесаліятыдская і Фанарыаферсальская мітраполія Фесаланікійская мітраполія Фіўская і Левадыйская мітраполія Філіпійская, Неапальская і Тасаская мітраполія Фірская, Амаргаская і Астравоў мітраполія Фларынская, Прэская і Эардэйская мітраполія Факідская мітраполія Фтыятыдская мітраполія Халкідская мітраполія Хіёская, Псарыйская і Інуская мітраполія Эдэская, Пельская і Алмапійская мітраполія Эласонская мітраполія Элеўферупальская мітраполія Эталійская і Акарнанійская мітраполія

Гл. таксама Грэчаскае праваслаўе

Спасылкі

Афіцыйны сайт Эладскай Праваслаўнай Царквы