Вялікабрытанія удзельнічала ва Другой сусветнай вайне з самага яе пачатку 1 верасня 1939 года (3 верасня 1939 года Вялікабрытанія абвясціла вайну) і да яе канца (2 верасня 1945 года).

Палітычная сітуацыя напярэдадні войны 240px|thumb|Мюнхенскае пагадненне (1938 год): Невіл Чэмберлен прывёз Вялікабрытаніі «мір на ўсе часы» Вялікабрытанія была адной з краін — творцаў міжнароднай палітычнай сістэмы пасля Першай сусветнай вайны. У той жа час, як наймацнейшая еўрапейская «вялікая дзяржава», Вялікабрытанія традыцыйна імкнулася захоўваць парытэт сіл на кантыненце, напераменку падтрымліваючы тыя ці іншыя краіны. Новая поўнамаштабная вайна на еўрапейскім кантыненце была для Вялікабрытаніі вельмі непажадана як з эканамічнага, так і з палітычнага пунктаў гледжання.

У 1933 годзе да ўлады ў Германіі прыйшлі нацысты, адным з асноўных лозунгаў якіх быў рэванш за паражэнне ў Першай сусветнай вайне. Паралельна адбывалася фарсіраваная індустрыялізацыя і мілітарызацыя СССР. Лічачы «савецкую пагрозу» досыць сур'ёзнай, у другой палове 1930-х гадоў брытанскі ўрад Невіла Чэмберлена ішоў на саступкі нацысцкай Германіі, што вяло да яе ўзмацнення ў якасці «процівагі» СССР. Вяршыняй гэтай палітыкі стала Мюнхенскае пагадненне (1938 год). Пры гэтым меркавалася, што ўзмацнелая Германія, тым не менш, застанецца пад кантролем «вялікіх дзяржаў» і, у першую чаргу, Вялікабрытаніі.

Парушэнне Германіяй Мюнхенскага пагаднення, падзел і захоп Чэхаславакіі ў сакавіку 1939 года (у якім на баку Рэйха выступіла традыцыйная саюзніца Францыі Польшча) азначалі крах брытанскай знешняй палітыкі — Германія выйшла з пад кантролю «вялікіх дзяржаў» і станавілася дамінуючай сілай у Цэнтральнай і Усходняй Еўропе.

Тым не менш, пасля акупацыі Чэхаславакіі, у сакавіку 1939 года больш 2 тысяч залатых зліткаў коштам 5,6 млн фунтаў стэрлінгаў, якія знаходзілася ў Лондане, былі перададзены з рахунку Нацыянальнага банка Чэхаславакіі на рахунак у Банку міжнародных разлікаў (Bank for International Settlements), які кіраваўся ад імя РэйхсбанкаБрытанскі цэнтрабанк упершыню прызнаўся ў дапамогі фашыстам // ІТАР-ТАСС ад 31 ліпеня 2013.

19 сакавіка 1939 года СССР заявіў пра непрызнанне падзелу Чэхаславакіі і непрызнання анексіі Чэхіі Германіяй. 31 сакавіка 1939 года Чэмберлен абвясціў у брытанскім парламенце пра прадастаўленне Польшчы, якая служыла буферам паміж СССР і Германіяй, гарантый недатыкальнасці. 7 красавіка 1939 года, пасля нападу Італіі на Албанію, Англія таксама дала гарантыі Грэцыі і Румыніі. Меркавалася, што гэта павінна было паменшыць напружанасць ва Усходняй Еўропе, аднак у рэальнасці прадастаўленне гарантый дасягнула процілеглых мэт.

У жніўні 1939 года быў падпісаны Дагавор аб ненападзе паміж Германіяй і Савецкім Саюзам, які стаў поўнай нечаканасцю для Вялікабрытаніі. Сакрэтныя пратаколы дагавора меркавалі падзел Усходняй Еўропы паміж СССР і Германіяй, у тым ліку Польшчы, якой Вялікабрытанія раней гарантавала бяспеку. Гэта азначала крах усёй брытанскай знешняй палітыкі ў Еўропе і паставіла імперыю ў вельмі складанае становішча.

Вырашальную ролю ў абвяшчэнні Англіяй вайны Германіі адыгралі ЗША, аказваючы на Англію ціск, што ў выпадку адмовы Англіяй ад выканання сваіх абавязацельстваў у адносінах да Польшчы, ЗША адмовяцца ад сваіх абавязацельстваў у адносінах да падтрымкі Англіі. Канфлікт Вялікабрытаніі з Германіяй азначаў падвержанасць сфер брытанскіх інтарэсаў у Азіі японскай агрэсіі, зладзіцца з якой без дапамогі ЗША (існавалі англа-амерыканскія абавязацельствы па сумеснай абароне супраць Японіі) уяўлялася маламагчымым У прыватнасці, ён падкрэсліў, што без амерыканскіх абавязацельстваў па сумеснай абароне супраць Японіі, Вялікабрытанія будзе раздзірацца паміж усходняй і заходняй сферамі. Канфлікт жа з Германіяй будзе азначаць падвержанасць азіяцкай часткі Брытанскай імперыі японскай агрэсіі. . Джозеф Кенэдзі (Joseph P. Kennedy), пасол ЗША ў Англіі ў 1938—1940 гадах, пазней успамінаў: «Ні французы, ні англічане ніколі б не зрабілі Польшчу прычынай вайны, калі б не пастаяннае падбухторванне з Вашынгтона»The Forrestal Diaries, New York, 1951, p 121—122; цыт. па: История Второй мировой войны. 1939—1945. т. 02. М., 1974. стар. 345 . Апынуўшыся перад фактам заключэння Пакта Молатава — Рыбентропа, знаходзячыся пад ціскам ЗША, якія пагражалі ў выпадку адмовы Англіяй выканання сваіх абавязацельстваў у адносінах да Польшчы пазбавіць яе сваёй падтрымкі, Англія пайшла на абвяшчэнне вайны Германіі.

Ваенныя падрыхтоўкі Злучанага Каралеўства і імперыі Вялікабрытанія была пераважна марской дзяржавай з магутным ваенна-марскім флотам. Асновай яе стратэгіі ў еўрапейскіх войнах была наяўнасць аднаго, а лепш некалькіх саюзнікаў на кантыненце, якія б неслі асноўны цяжар вайны на сушы. У адпаведнасці з гэтым, Вялікабрытанія не валодала магутнымі сухапутнымі войскамі. Усяго армія ў метраполіі да пачатку вайны налічвала 897 000 чалавек, разам з калоніямі сухапутныя войскі складалі 1 261 200 чалавек. Да пачатку вайны ў метраполіі мелася 9 рэгулярных і 16 тэрытарыяльных дывізій, 8 пяхотных, 2 кавалерыйскія і 9 танкавых брыгад. Англа-індыйская армія (стратэгічны рэзерв Брытанскай імперыі) мела ў сваім складзе 7 рэгулярных дывізій і значную колькасць асобных брыгад.

З 1938 года асноўную ўвагу сталі надаваць развіццю авіяцыі, перад якой была пастаўлена задача абароны краіны з паветра. Да пачатку вайны ў метраполіі мелася 78 эскадрылляў (1456 баявых самалётаў, з іх 536 бамбардзіроўшчыкаў), большую частку парку складалі сучасныя машыны.

Паводле дакладу камітэта начальнікаў штабоў у лютым 1939 года, стратэгічна найбольш важнымі задачамі былі прызнаны абарона Егіпта і Суэцкага канала, Індыі, а таксама рэкамендавалася накіраваць дадатковыя сілы флоту на Далёкі Усход. Улетку 1939 года было створана камандаванне на Сярэднім Усходзе (тэатр ваенных дзеянняў складаўся з раён ад Паўночнай Афрыкі да Ірака), для якога былі вылучаны 2 пяхотныя і 1 бранятанкавая дывізіі. Камандаванне ўзначаліў генерал А. Уэйвел.

Ядро лінейнага флоту Вялікабрытаніі складалі досыць удалыя лінкоры часоў Першай сусветнай вайны тыпу Queen Elizabeth (5 штук) і іх спрошчаная версія лінкоры тыпу R (5 штук), якія прайшлі мадэрнізацыю. Разам з тым, у флоце меліся больш сучасныя лінкоры паваеннай пабудовы. У страі таксама знаходзіліся авіяносцы: «Аргус», «Корэйджэс», «Глорыес», «Ф'юрыес», «Ігл», «Гермес», «Арк Роял». На стапелі было шэсць авіяносцаў тыпу «Іластрыяс».

Напярэдадні вайны генеральныя штабы Англіі і Францыі ўзгаднілі некаторыя пытанні супрацоўніцтва ў выпадку вайны з Германіяй і Італіяй. Планаванне аперацый сухапутных войскаў ускладалася на Францыю, якая выстаўляла асноўныя сухапутныя сілы; Англія накіроўвала ў Францыю 4 дывізіі, якія склалі Брытанскія экспедыцыйныя сілы (БЭС). Камандуючым БЭС у выпадку пачатку вайны станавіўся начальнік Імперскага Генеральнага штаба генерал Дж. Горт. Аднак адзінага англа-французскага Саюзнага камандавання перад вайной створана не былоИстория второй мировой войны 1939—1945, М.: Воениздат, 1974, т.2, с.402-405..

Перыяд няўдач «Дзіўная вайна»

1 верасня 1939 года Германія напала на Польшчу (гл. Польская кампанія). У гэты ж дзень урад Н. Чэмберлена накіраваў Германіі ноту пратэсту, 3 верасня за ёй рушыў услед ультыматум, затым абвяшчэнне вайны Германіі. Аднак увесь час, пакуль германскія войскі былі заняты на Усходзе, у дзеяннях супраць Польшчы, саюзныя англа-французскія войскі ніякіх актыўных баявых дзеянняў на сушы і ў паветры не прадпрымалі. А хуткае паражэнне Польшчы зрабіла часавы перыяд, падчас якога можна было прымусіць Германію ваяваць на два франты, вельмі кароткім.

У выніку перакінутыя ў Францыю з верасня 1939 па люты 1940 года Брытанскія экспедыцыйныя сілы ў складзе 10 дывізій бяздзейнічалі. У амерыканскім друку гэты перыяд атрымаў назву «Дзіўная вайна».

Нямецкі военачальнік А. Ёдль пазней сцвярджаў: «Калі мы яшчэ ў 1939 годзе не пацярпелі паражэнне, то толькі таму, што каля 110 французскіх і англійскіх дывізій, якія стаялі падчас нашай вайны з Польшчай на Захадзе супраць 25 нямецкіх дывізій, абсалютна бяздзейнічалі».В. Шевченко. Начало Второй мировой.

Вайна на мора

240px|thumb|left|Карабель, тарпедаваны нямецкай падлодкай У той жа час баявыя дзеянні на мора пачаліся адразу ж пасля абвяшчэння вайны. Ужо 3 верасня быў тарпедаваны і затануў брытанскі пасажырскі параход «Атэнія». 5 і 6 верасня ў берагоў Іспаніі былі патоплены караблі «Боснія», «Роял Сетр» і «Рыа Клара». Вялікабрытаніі прыйшлося ўвесці канваіраванне суднаў.

14 кастрычніка 1939 года германская падводная лодка U-47 пад камандаваннем капітана Прына патапіла брытанскі лінкор «Роял Оўк», які знаходзіўся на стаянцы ў ваенна-марской базе Скапа-Флоу на Аркнейскіх астравах.

Неўзабаве дзеянні нямецкага флоту і авіяцыі паставілі пад пагрозу міжнародны гандаль і само існаванне Вялікабрытаніі.

240px|right|thumb|Перамяшчэнні флоту, пачынаючы з 7 красавіка 1940 года

Бітва за Скандынавію

Вялікабрытанія і Францыя, якія ўсталявалі эканамічную блакаду Германіі, былі зацікаўлены ў прыцягненні да гэтай блакады максімальнай колькасці краін. Аднак малыя краіны Еўропы, у тым ліку скандынаўскія, не спяшаліся збліжацца з ваюючымі бакамі. З пачатку вайны ў Еўропе скандынаўскія краіны абвясцілі нейтралітэт. Спробы дыпламатычнага ціску не далі вынікаў, і ваенна-марскія камандаванні ваюючых краін сталі задумвацца над падрыхтоўкай аперацый на поўначы Еўропы. Англа-французскія саюзнікі былі зацікаўлены ў тым, каб спыніць пастаўкі ў Германію шведскай жалезнай руды. Са свайго боку, камандаванне германскага ваенна-марскога флоту занялося вывучэннем магчымасці заняцця апорных пунктаў у Нарвегіі і Паўночнай Даніі.

8 красавіка 1940 года 4 брытанскія эсмінцы паставілі мінную загароду каля ўваходу ў заліў, які вядзе да нарвежскага порта Нарвік. Урад Нарвегіі ўручыў Англіі ноту пратэсту. Але ўжо на наступны дзень, 9 красавіка, Германія напала на Нарвегію (да таго яна без супраціўлення акупавала Данію).

12 красавіка Вялікабрытанія накіравала ў падтрымку нарвежскім войскам свае сілы. Пазней у Нарвегію былі накіраваны французскія і польскія войскі. Аднак з-за нерашучасці і няўзгодненасці дзеянняў саюзныя англа-французска-польска-нарвежскія войскі пацярпелі паражэнне і 8 чэрвеня 1940 гады былі эвакуіраваны з Нарвегіі.

Адзіным станоўчым вынікам бітвы для Вялікабрытаніі сталі вялікія страты ў Нарвежскай аперацыі нямецкага флоту.

Паражэнне Францыі

Няўдачы замежнапалітычнага курсу прывялі да змены ўрада ў Англіі. 10 мая 1940 года новым прэм'ер-міністрам стаў У. Чэрчыль.

У гэты ж дзень пачалося ўварванне германскіх войскаў у Францыю, Бельгію і Нідэрланды. Прарыў нямецкага бранятанкавага кліну праз Ардэны да Булоні паставіў саюзныя англа-французскія сілы ў цяжкае становішча. 25 мая камандуючы Брытанскімі экспедыцыйнымі сіламі генерал Д. Горт прыняў рашэнне адступіць да мора і эвакуіравацца ў Англію. 27 мая брытанскія войскі пачалі эвакуацыю з Дзюнкеркскага плацдарму, а да 4 чэрвеня эвакуацыя войскаў была скончана (гл. Дзюнкеркская аперацыя). Брытанскія войскі (1-я англійская бранятанкавая дывізія, 51-я паўночна-шатландская дывізія і 52-я паўднёва-шатландская дывізія, усяго 150 тыс. чалавек), якія засталіся ў Францыі, узначаліў генерал А. Брук. Ён зрабіў выснову, што становішча безнадзейна. Ізноў прыбыўшыя сілы (1-я канадская дывізія) былі пасаджаны назад на караблі, а 15 чэрвеня брытанскі экспедыцыйны корпус быў выведзены з падпарадкавання французскай 10-й арміі, пачалася яго эвакуацыя.

16 чэрвеня новы французскі прэм'ер-міністр маршал Петэн накіраваў Гітлеру просьбу аб перамір'і.

Нейтралізацыя французскага флоту

Пасля падзення Францыі перад Вялікабрытаніяй устала задача не дазволіць Германіі паставіць французскі ваенны флот пад свой кантроль. 3 ліпеня 1940 года Вялікабрытанія захапіла французскія караблі ў сваіх портах. У гэты ж дзень французскі флот быў атакаваны англічанамі ў Аране і некаторых іншых месцах і панёс вялікія страты. У адказ французскі ўрад Вішы разарваў адносіны з Вялікабрытаніяй.

Дапамога ЗША