Развітанне славянкі — рускі патрыятычны марш кампазітара і дырыжора Васіля Іванавіча Агапкіна. Марш быў напісаны Агапкіным пад уплывам пачатку Першай балканскай вайны (1912—1913)Магчыма, пад уражаннем журботнай салдацкай песні часоў руска-японскай вайны (1904—1905).. Упершыню быў выкананы восенню 1912 года ў Тамбове.
Мелодыя марша спалучае ў сабе жыватворную веру ў будучую перамогу і ўсведамленне гаркаты немінучых страт ад будучых бітваў. У назве марша адлюстраванае адно з найцяжэйшых выпрабаванняў, якія ўскладаюць усе войны на жанчын — праводзіць сваіх мужчын на вайну і верыць у іх вяртанне.
Дзякуючы таму, што кіеўская фірма грамзапіса «Экстрафон» летам 1915 г. выпусціла грамафонную пласцінку з запісам гэтага марша, ён вельмі хутка набіраў вядомасць і папулярнасць у Расіі. Пад гэтую музыку сыходзілі палкі на франты Першай Сусветнай вайны. Вельмі хутка мелодыя марша атрымала і сусветную вядомасць: яе сталі выконваць ваенныя аркестры ў Балгарыі, Германіі, Аўстрыі, Нарвегіі, Румыніі, Францыі, Швецыі, Югаславіі і іншых краінах.
Марш «Развітанне славянкі» заставаўся папулярным і пасля кастрычніцкай рэвалюцыі 1917 года, асабліва ў белым лагеры. Падчас Першай сусветнай вайны на музыку марша была складзеная добраахвотніцкая песня («Успаілі вы нас і выгадавалі…»), якая дайшла да нас не ў першапачатковым выглядзе, а ў двух пераробках часоў Грамадзянскай вайны: песня студэнцкага батальёна у Добраахвотніцкай арміі і «Сібірскі марш» — марш Сібірскага народнага войска, затым арміі Калчака.
На парадзе на Чырвонай плошчы 7 лістапада 1941 года, зводным ваенным аркестрам дырыжыраваў менавіта Васіль Іванавіч Агапкін. Ці гучаў марш «Развітанне славянкі» падчас параду, застаецца нявысветленым. Марш не быў забаронены ў СССР, ён згадваецца ў зборніку дырэкцыёнаў «Службова-страявы рэпертуар для аркестраў Чырвонай арміі» З. А. Чарнецкага, выпушчанай у 1945 годзе. Таксама, ёсць запіс аркестра пад кіраваннем І. У. Пятрова 30-х, пачатка 40-х гадоў. Аркестр сапраўды не вядомы, хутчэй за ўсё гэта аркестр Спецыяльнай кавалерыйскай брыгады, які Пятроў узначальвае з 1936 года па 1941, або жа гэта аркестр Ваенна-палітычнай акадэміі імя Леніна, узначалены ім з 1941 па 1944 год.
На мелодыю гэтага марша шматлікія паэты (напрыклад А. Фядотаў, У. Максімаў, У. Лазараў (1984)) напісалі вершы. «Развітанне Славянкі» з тэкстам на словы Рамана Шлезака (магчыма, 1937) пад назвай «Rozszumiały się wierzby płaczące» (Разшумеліся вербы плакучыя) з'яўлялася ў Польшчы у гады Другой Сусветнай вайны 1939-45 гімнам галоўнага партызанскага руху — Арміі Краёвай. Тэкст Прощание славянки: В. Агапкин, В. Лазарев (1984)
Встань за веру, Русская земля! В. И. Агапкин, А. Мингалев
Прощание славянки: Советский вариант 70-х годов.
Прощание славянки: Стихи М. Щербакова (1987)
''''
Наступает минута прощания, Ты глядишь мне тревожно в глаза, И ловлю я родное дыхание, А вдали уже дышит гроза.
Дрогнул воздух туманный и синий, И тревога коснулась висков, И зовет нас на подвиг Россия, Веет ветром от шага полков.
Прощай, отчий край, Ты нас вспоминай, Прощай, милый взгляд, Прости-прощай, прости-прощай…
Летят-летят года, Уходят во мглу поезда, А в них — солдаты. И в небе темном Горит солдатская звезда. А в них — солдаты. И в небе темном Горит солдатская звезда.
Прощай, отчий край, Ты нас вспоминай, Прощай, милый взгляд, Прости-прощай, прости-прощай…
Лес да степь, да в степи полустанки. Свет вечерней и новой зари - Не забудь же прощанье Славянки, Сокровенно в душе повтори!
Нет, не будет душа безучастна - Справедливости светят огни… За любовь, за великое братство Отдавали мы жизни свои.
Прощай, отчий край, Ты нас вспоминай, Прощай, милый взгляд, Не все из нас придут назад.
Летят-летят года, А песня — ты с нами всегда: Тебя мы помним, И в небе темном Горит солдатская звезда.
Прощай, отчий край, Ты нас вспоминай, Прощай, милый взгляд, Прости-прощай, прости-прощай…
Много песен мы в сердце сложили, Воспевая родные края, Беззаветно тебя мы любили, Святорусская наша земля. Высоко ты главу поднимала, Словно солнце, твой лик воссиял, Но ты жертвою подлости стала Тех, кто предал тебя и продал.
Припев: И снова в поход Господь нас зовет. Мы вновь встанем в строй И все пойдем в священный бой. Встань за Веру, Русская земля!
Ждут победы России Святые, Отзовись православная рать! Где Илья твой и где твой Добрыня? Сыновей кличет Родина-мать. Под хоругви встанем мы смело Крестным ходом с молитвой пойдем, За Российское правое дело Кровь мы русскую честно прольем.
Припев.
Все мы — дети Великой Державы, Все мы помним заветы отцов, Ради знамени, чести и славы Не щади ни себя, ни врагов. Встань, Россия, из рабского плена. Дух победы зовет, в бой пора! Подними боевые знамена Ради Веры, Любви и Добра.
Припев.
Этот марш не смолкал на перронах когда враг заслонял горизонт. С ним отцов наших в дымных вагонах Поезда увозили на фронт. Он Москву отстоял в сорок первом, В сорок пятом шагал на Берлин, Он с солдатом прошел до Победы По дорогам нелегких годин.
Припев: И если в поход Страна позовет За край наш родной Мы все пойдем в священный бой! (2 раза)
Шумят в полях хлеба. Шагает Отчизна моя К высотам счастья, Сквозь все ненастья — Дорогой мира и труда.
Припев.
Когда надежды поют, как трубы, их зов дурманит, как сладкий дым. Они предельны, они сугубы, и так несложно поверить им. И вот — дорога, и вот — стоянка, вокзал и площадь — в цветах, в цветах. Восток дымится. Прощай, славянка! Трубач смеётся, шинель в крестах.
Воспитан славой, к смертям причастен, попробуй вспомни, ловя цветы, какому зову ты был подвластен, какому слову поверил ты… Броня надёжна, тверда осанка, припев беспечен: всё «ай» да «эй»… А трубы просят: не плачь, славянка! Но как, скажите, не плакать ей?
Пройдёт полвека. Другие губы обнимут страстно мундштук другой. И вновь надежды поют, как трубы. Поди попробуй, поспорь с трубой. А век не кончен, поход не начат. Вокзал и площадь — в цветах, в цветах. Трубач смеётся, славянка плачет, восток дымится. Земля в крестах.
Зноскі
Спасылкі Партытура «Развітання славянкі» Партыі Вялікая калекцыя запісаў марша Марш у выкананні асобнага аркестра МА СССР
Катэгорыя:Ваенныя маршы Катэгорыя:Маршы паводле алфавіту Катэгорыя:Патрыятычныя песні Расіі Катэгорыя:Песні на рускай мове Катэгорыя:Ваенныя маршы СССР Катэгорыя:Маршы